Οικονομικός «στραγγαλισμός» του Ιράν: Το μεγάλο στοίχημα του Τραμπ και τα παράδοξα της νέας στρατηγικής
Η Ουάσινγκτον επιχειρεί να γονατίσει την Τεχεράνη μέσω μιας πρωτοφανούς οικονομικής πίεσης
Η Ουάσινγκτον επιχειρεί να οδηγήσει την Τεχεράνη σε υποχώρηση μέσω μιας παρατεταμένης οικονομικής πολιορκίας, όμως το σχέδιο απαιτεί χρόνο, διεθνή συνεργασία και αντοχή απέναντι στις αντιδράσεις του Ιράν.
Σε μια νέα φάση περνά η αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφει πλέον το βάρος της πίεσης από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην οικονομική ασφυξία της Τεχεράνης.
Στόχος της Ουάσινγκτον είναι να περιορίσει όσο περισσότερο γίνεται τις οικονομικές δυνατότητες του Ιράν, χτυπώντας τα δίκτυα μέσω των οποίων η χώρα εξασφαλίζει έσοδα και παρακάμπτει τις διεθνείς κυρώσεις.
Όπως επισημαίνει το CNN σε ανάλυσή του, ο Αμερικανός πρόεδρος απειλεί με «την πιο συντριπτική οικονομική επιχείρηση που έχει γίνει ποτέ εναντίον οποιασδήποτε χώρας», επιχειρώντας να αυξήσει την πίεση προς την ιρανική ηγεσία και να την οδηγήσει σε υποχώρηση.
Η στροφή αυτή έρχεται μετά την αποτυχία της στρατιωτικής πίεσης να εξαναγκάσει την Τεχεράνη σε παράδοση, αλλά και μετά το «πάγωμα» των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Σύμφωνα με το CNN, η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη ενημερώσει πολιτικούς συμμάχους του προέδρου ότι εξετάζει έναν μακροχρόνιο οικονομικό πόλεμο, με την επιδίωξη να προκληθεί τόσο μεγάλη φθορά στην ιρανική οικονομία ώστε το καθεστώς να υποχρεωθεί τελικά να συνθηκολογήσει.
Ο ίδιος ο Τραμπ, πάντως, εξακολουθεί να εμφανίζεται αισιόδοξος. «Η κατάσταση είναι τόσο καλή», δήλωσε, παρά το γεγονός ότι η σύγκρουση, την οποία είχε παρουσιάσει ως νικηφόρα μέσα σε λίγες ημέρες, έχει πλέον εισέλθει στον έκτο μήνα.
Από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην οικονομική ασφυξία
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προειδοποιήσει ότι θα στοχοποιήσει οποιαδήποτε χώρα επιτρέπει σε τράπεζες, επιχειρήσεις, αεροδρόμια ή κρατικούς φορείς να προσφέρουν οικονομική «ανάσα» στο Ιράν.
Στο επίκεντρο της νέας εκστρατείας βρίσκονται το λαθρεμπόριο πετρελαίου, οι χρηματοπιστωτικές διευκολύνσεις, οι μεταφορές μετρητών, οι εταιρείες-βιτρίνες, αλλά και τα δίκτυα που χρησιμοποιεί η Τεχεράνη για να παρακάμπτει τις αμερικανικές κυρώσεις.
Ωστόσο, όπως σημειώνει η ανάλυση του CNN, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο μεγάλη μπορεί να γίνει η οικονομική ζημιά, αλλά αν η πίεση θα είναι αρκετή ώστε να αλλάξει τον στρατηγικό υπολογισμό της ιρανικής ηγεσίας.
Ο Ντάνιελ Τσιτρίνοβιτς, πρώην στέλεχος των ισραηλινών στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών και επικεφαλής του τμήματος για το Ιράν στη Διεύθυνση Έρευνας και Ανάλυσης, εκτιμά ότι όσοι περιμένουν κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος εξαιτίας της οικονομικής πίεσης πιθανότατα θα διαψευστούν.
Το Ιράν έχει ήδη αντιμετωπίσει επί δεκαετίες εξαιρετικά αυστηρές κυρώσεις. Παρότι το οικονομικό κόστος μπορεί να είναι τεράστιο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να αλλάξει τη βασική στρατηγική της.
Το μεγάλο στοίχημα του Τραμπ: Η διάρκεια της πίεσης
Εδώ βρίσκεται, σύμφωνα με το CNN, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τον Τραμπ.
Η οικονομική αποδυνάμωση μιας χώρας δεν είναι διαδικασία που μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες. Μια πραγματικά αποτελεσματική εκστρατεία οικονομικής πίεσης θα μπορούσε να απαιτήσει μήνες ή ακόμη και χρόνια.
Αυτό σημαίνει ότι η Ουάσινγκτον θα χρειαστεί στρατηγική υπομονή και σταθερότητα, στοιχεία που ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει δείξει σε μεγάλο βαθμό ότι διαθέτει όταν μια σύγκρουση δεν αποδίδει άμεσα τα αποτελέσματα που επιδιώκει.
Την ίδια στιγμή, μια πραγματικά αποτελεσματική οικονομική απομόνωση του Ιράν θα απαιτούσε τη συνεργασία συμμάχων και χωρών σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου, αλλά και στην Ευρώπη και την Ασία.
Και ακριβώς σε αυτό το σημείο εμφανίζεται ένα από τα σημαντικότερα παράδοξα της νέας στρατηγικής.
Πώς θα μπορούσε ο Τραμπ να αυξήσει την πίεση
Σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, υπάρχουν αρκετοί τρόποι με τους οποίους η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την πίεση στην Τεχεράνη.
Μεταξύ αυτών είναι ο περιορισμός των εσόδων των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, η άσκηση μεγαλύτερης πίεσης στο δίκτυο των περιφερειακών συμμάχων του Ιράν και η ενίσχυση των οικονομικών πιέσεων προς την Κίνα, η οποία αποτελεί σημαντικό αγοραστή ιρανικού πετρελαίου.
Παράλληλα, μια ακόμη πιο αποτελεσματική προσπάθεια θα απαιτούσε από τους συμμάχους των ΗΠΑ να συμβάλουν στο κλείσιμο των παράνομων οικονομικών και εμπορικών δικτύων μέσω των οποίων το Ιράν παρακάμπτει τις κυρώσεις.
Ωστόσο, εδώ εντοπίζεται ένα ακόμη παράδοξο: η κυβέρνηση Τραμπ έχει αποξενώσει αρκετούς από τους συμμάχους της, ενώ την ίδια στιγμή χρειάζεται τη συνεργασία τους προκειμένου να πετύχει τον στόχο της.
Με άλλα λόγια, η Ουάσινγκτον καλείται να εφαρμόσει μια στρατηγική που απαιτεί ευρεία διεθνή συνεργασία, την ώρα που οι σχέσεις της με αρκετούς εταίρους της έχουν γίνει πιο δύσκολες.
Το Ιράν μπορεί να μετατρέψει την οικονομική πίεση σε πολιτικό εφιάλτη
Σύμφωνα με την ανάλυση του Στίβεν Κόλινσον στο CNN, το πρόβλημα για τον Τραμπ δεν αφορά μόνο το αν ο ίδιος θα έχει την υπομονή να διατηρήσει την οικονομική «πολιορκία».
Εξίσου σημαντικό είναι το πώς θα επιλέξει να αντιδράσει η Τεχεράνη.
Το Ιράν γνωρίζει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται πλέον λίγο περισσότερο από δύο μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Έτσι, σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, η ιρανική ηγεσία έχει ισχυρό πολιτικό κίνητρο να μην επιτρέψει στον Τραμπ να παρουσιάσει μια «ήσυχη» εικόνα στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών ενόψει της προεκλογικής περιόδου.
Μια νέα επίθεση με drones ή πυραύλους εναντίον της ναυτιλίας θα μπορούσε να αυξήσει το οικονομικό κόστος για τους Αμερικανούς καταναλωτές, προκαλώντας νέες πιέσεις στις τιμές των καυσίμων και των τροφίμων.
Σε μια τέτοια περίπτωση, ο Τραμπ θα βρισκόταν αντιμέτωπος με ένα δύσκολο δίλημμα.
Αν απαντούσε στρατιωτικά, θα κινδύνευε να οδηγήσει τη σύγκρουση σε ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση. Αν επέλεγε να μην απαντήσει, θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με κατηγορίες ότι εμφανίζεται πολιτικά αδύναμος απέναντι στην Τεχεράνη.
Και στις δύο περιπτώσεις, ο πόλεμος θα μπορούσε να επιστρέψει δυναμικά στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο των ΗΠΑ.
«Δεν με ενδιαφέρει ένας πόλεμος οικονομικής φθοράς με το Ιράν, όπου ο αμερικανικός λαός είναι αυτός που πληρώνει το τίμημα», δήλωσε στο CNN ο Δημοκρατικός βουλευτής Τζέιμς Γουόκινσο, αναφερόμενος στις επιπτώσεις στις τιμές της βενζίνης και των τροφίμων.
Το κρίσιμο ερώτημα
Παρά τις νέες απειλές και την πρόθεση της κυβέρνησης Τραμπ να κλιμακώσει την οικονομική πίεση, το τέλος της σύγκρουσης παραμένει άγνωστο.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι μόνο αν οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν σοβαρή οικονομική ζημιά στο Ιράν. Είναι αν αυτή η ζημιά θα είναι αρκετή για να μεταβάλει τη στάση της ιρανικής ηγεσίας.
Όπως καταλήγει η ανάλυση του CNN, ο Αμερικανός πρόεδρος εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με το ίδιο θεμελιώδες ερώτημα: θα εξαντληθεί πρώτα η ανοχή των Αμερικανών στις συνέπειες του πολέμου ή η αντοχή του ιρανικού καθεστώτος στην οικονομική πίεση;
Το στοίχημα για τον Τραμπ δεν είναι πλέον μόνο αν μπορεί να πιέσει το Ιράν. Είναι αν μπορεί να επιμείνει στη στρατηγική του επί ικανό διάστημα, ώστε αυτή να αποδώσει – χωρίς το πολιτικό κόστος να γίνει πρώτα δυσβάσταχτο για τον ίδιο.
Προσθέστε το vradini.gr στις προτιμώμενες πηγές σας στη Google και δείτε περισσότερα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας. Κάντε κλικ εδώ.
