Πρεμιέρα για το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ – Στο επίκεντρο η Γάζα και οι γεωπολιτικές ισορροπίες
Με σημαντικές απουσίες από την Ευρώπη και αβέβαιη στάση Κίνας–Ρωσίας, η Ουάσινγκτον παρουσιάζει το σχέδιο ανοικοδόμησης και τη «Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης»
Για πρώτη φορά συνεδριάζει σήμερα το «Συμβούλιο Ειρήνης» που συγκρότησε ο Ντόναλντ Τραμπ, με τον ίδιο να προεδρεύει στην εναρκτήρια συνάντηση στην Ουάσινγκτον. Η συνεδρίαση ξεκινά στις 17:00 (ώρα Ελλάδας) και βασικός της στόχος είναι η παρουσίαση στρατηγικών χρηματοδότησης για την ανοικοδόμηση της Γάζας.
Η συνάντηση πραγματοποιείται στο Ινστιτούτο Ειρήνης και θεωρείται κομβική για το αμερικανικό σχέδιο διαχείρισης της επόμενης ημέρας στη Μέση Ανατολή. Στο τραπέζι αναμένεται να τεθεί η δέσμευση των ΗΠΑ για τη συγκέντρωση 5 δισ. δολαρίων από τα κράτη-μέλη του Συμβουλίου, ως πρώτο βήμα χρηματοδότησης της ανοικοδόμησης.
Η ατζέντα: Γάζα, εκεχειρία και νέα διοίκηση
Κυρίαρχο θέμα αποτελεί το σχέδιο ανασυγκρότησης της Γάζας μετά τον καταστροφικό πόλεμο με το Ισραήλ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΗΕ, το κόστος αποκατάστασης των παλαιστινιακών εδαφών που επλήγησαν από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς στη Γάζα και τις επιθέσεις στη Δυτική Όχθη ενδέχεται να φτάσει τα 70 δισ. δολάρια.
Παράλληλα, το διοικητικό συμβούλιο θα ενημερωθεί για το σχέδιο 20 σημείων της κυβέρνησης Τραμπ, το οποίο περιλαμβάνει:
- Σταδιακή κατάπαυση του πυρός
- Αφοπλισμό της Χαμάς
- Δημιουργία τεχνοκρατικής διοίκησης για τη διαχείριση των παλαιστινιακών εδαφών σε μεταβατική περίοδο
- Σύσταση «Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης» που θα αναλάβει την αστυνόμευση της Γάζας
Η σημερινή συνεδρίαση χαρακτηρίζεται από διπλωματικές πηγές ως «διερευνητική», καθώς πολλές από τις συμμετέχουσες χώρες δεν έχουν πλήρη εικόνα για το εύρος και το βάθος των αμερικανικών προθέσεων.
Ποιοι συμμετέχουν – Οι ηχηρές απουσίες
Ο Λευκός Οίκος προσκάλεσε 50 χώρες, με 35 ηγέτες να εκδηλώνουν αρχικά ενδιαφέρον. Μέχρι στιγμής, 26 χώρες έχουν αποδεχτεί την πρόσκληση ως ιδρυτικά μέλη, ενώ τουλάχιστον 14 έχουν αρνηθεί.
Η Ευρώπη εμφανίζεται διχασμένη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προσχωρεί επισήμως στο Συμβούλιο, επικαλούμενη επιφυλάξεις για το καταστατικό του. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, απέρριψε την αμερικανική πρόσκληση. Ωστόσο, η ΕΕ θα εκπροσωπηθεί από την επίτροπο για τη Μεσόγειο, Ντουμπράβκα Σουίτσα, με καθεστώς παρατηρητή.
Μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών που δεν συμμετέχουν περιλαμβάνονται η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία, καθώς και ο Πάπας Λέων. Αντίθετα, η Ουγγαρία και η Βουλγαρία έχουν ενταχθεί ως μέλη, ενώ η Ιταλία, η Κύπρος, η Ελλάδα και η Ρουμανία θα εκπροσωπηθούν ως παρατηρητές. Το Κόσοβο και η Αλβανία συμμετέχουν επίσης στο διοικητικό συμβούλιο.
Ο Τραμπ απηύθυνε πρόσκληση και στην Κίνα και τη Ρωσία, χωρίς μέχρι στιγμής θετική ανταπόκριση.
Η συμμετοχή της Μέσης Ανατολής
Σε αντίθεση με την επιφυλακτικότητα της Ευρώπης, αρκετές περιφερειακές δυνάμεις της Μέσης Ανατολής δίνουν το «παρών». Το Ισραήλ θα εκπροσωπηθεί από τον υπουργό Εξωτερικών Γκίντεον Σαάρ.
Στο Συμβούλιο συμμετέχουν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μαρόκο και το Μπαχρέιν — χώρες που είχαν ήδη εκφράσει τη στήριξή τους — ενώ ακολούθησε και η Αίγυπτος. Παρόντες θα είναι επίσης η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, η Ιορδανία, το Κατάρ και το Κουβέιτ, δηλώνοντας τη δέσμευσή τους υπέρ του «δικαιώματος της Παλαιστίνης στην αυτοδιάθεση και την κρατική υπόσταση σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».
Τα πρόσωπα-κλειδιά
Πέρα από τον Τραμπ, στη συνεδρίαση θα συμμετάσχουν ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο Τζάρετ Κούσνερ, ο πρέσβης των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη Μάικ Γουόλτς, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, μέλος της εκτελεστικής επιτροπής.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και ο Νικολάι Μλάντενοφ, ως βασικός σύνδεσμος μεταξύ του διοικητικού συμβουλίου και της παλαιστινιακής τεχνοκρατικής επιτροπής.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το CNN, κάθε χώρα-μέλος θα έχει περιορισμένο χρόνο παρέμβασης — είτε δύο λεπτά είτε τελικά 90 δευτερόλεπτα — ενώ δεν αποκλείεται ο Τραμπ να ζητήσει στοχευμένες τοποθετήσεις από συγκεκριμένα κράτη.
Η σημερινή συνεδρίαση θεωρείται ένα πρώτο τεστ για τη βιωσιμότητα του εγχειρήματος. Παρά τις επιφυλάξεις και τις απουσίες, ορισμένοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη ευκαιρία για να τεθούν οι βάσεις μιας πολιτικής και οικονομικής σταθεροποίησης στη Γάζα.
