Τουρκία: Ο Ερντογάν «μαχαιρώνει» την αντιπολίτευση στην πολιτική «αρένα» των εκλογών
Ο Τούρκος πρόεδρος χρησιμοποιεί τους κρατικούς θεσμούς για να αναδιαμορφώσει το πολιτικό τοπίο εν όψει της κρίσιμης συνταγματικής μάχης που αφορά το πολιτικό του μέλλον
Η αντιπολίτευση στην Τουρκία βιώνει δύσκολες ημέρες σε ένα παιχνίδι εξουσίας που φαίνεται να στήνει και πάλι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με το βλέμμα σε μια ακόμα 5ετή θητεία. Διατηρώντας την επίφαση μιας δίκαιης εκλογικής αναμέτρησης κινεί τα νήματα ώστε οι αντίπαλοί του να βρεθούν βαριά τραυματισμένοι, πριν καν ξεκινήσει η προεκλογική εκστρατεία.
Στη διάσημη ταινία «Gladiator» του 2000, με πρωταγωνιστή τον ταλαντούχο Ράσελ Κρόου, ο Ρωμαίος αυτοκράτορας κανονίζει να μαχαιρωθεί πισώπλατα ο μονομάχος αντίπαλός του πριν από την αναμέτρησή τους στο Κολοσσαίο, για να κερδίσει το χειροκρότημα του κοινού και να εξασφαλίσει την επικράτησή του, χωρίς, όμως, να αναλάβει κανένα ρίσκο.
Την εικόνα αυτή χρησιμοποιεί ο πολιτικός αναλυτής και πρώην διπλωμάτης Ομέρ Μουράτ, για να επιχειρηματολογήσει σε άρθρο του στην «Turkish Minute», ότι μια παρόμοια λογική φαίνεται να χαρακτηρίζει και τις πρόσφατες εξελίξεις στην πολιτική σκηνή της Τουρκίας. Δηλαδή, παρότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει τη δύναμη να απομακρύνει τους πολιτικούς του αντιπάλους μέσω της Δικαιοσύνης, ανησυχεί για την αυταρχική εικόνα που θα δημιουργούσε μια απροκάλυπτη καταστολή.
Γι’ αυτό και σήμερα διατηρεί την επίφαση μιας δίκαιης εκλογικής αναμέτρησης, διασφαλίζοντας ωστόσο ότι οι αντίπαλοί του εισέρχονται στην πολιτική αρένα βαριά τραυματισμένοι, «μαχαιρωμένοι πισώπλατα» πριν καν ξεκινήσει η προεκλογική εκστρατεία.
Ο Τούρκος πρόεδρος προστατεύει την εικόνα του δημοκρατικού ανταγωνισμού προς χάριν της στρατηγικής σχέσης της χώρας του με τη Δύση ως μέλος του ΝΑΤΟ και του Συμβουλίου της Ευρώπης, ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιεί ολοένα και περισσότερο τους κρατικούς θεσμούς για να αναδιαμορφώσει το πολιτικό τοπίο εν όψει της κρίσιμης συνταγματικής μάχης που αφορά το πολιτικό του μέλλον, όπως αποδεικνύει η πρόσφατη ανατροπή της ηγεσίας του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) από τα δικαστήρια και οι συλλήψεις στελεχών της αντιπολίτευσης.
Όπως σχολιάζει το περιοδικό «Time», η τουρκική αντιπολίτευση βιώνει μία από τις σοβαρότερες πολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών, υπενθυμίζοντας ότι στις 21 Μαΐου, εφετείο της Άγκυρας ακύρωσε το συνέδριο του CHP του 2023, κατά το οποίο είχε εκλεγεί πρόεδρος του κόμματος ο Οζγκιούρ Οζέλ, επαναφέροντας προσωρινά στην ηγεσία τον πρώην πρόεδρο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο οποίος είχε ηττηθεί στην αρχική ψηφοφορία.
Το CHP χαρακτήρισε την απόφαση «δικαστικό πραξικόπημα», ενώ ο Οζέλ οχυρώθηκε στα κεντρικά γραφεία του κόμματος στην Άγκυρα μαζί με υποστηρικτές του. Τρεις ημέρες αργότερα, δυνάμεις καταστολής εισέβαλαν στο κτίριο χρησιμοποιώντας σπρέι πιπεριού για να διαλύσουν τους διαδηλωτές ύστερα από μια τεταμένη αντιπαράθεση.
Αργότερα, οι Αρχές απαγόρευσαν προγραμματισμένη συγκέντρωση του CHP στη Σμύρνη, επιστρατεύοντας υδροφόρες και σπρέι πιπεριού εναντίον των συγκεντρωμένων υποστηρικτών. Την ίδια ημέρα, η αστυνομία συνέλαβε τον δήμαρχο του Γκιουζελμπαχτσέ, Μουσταφά Γκιουνάι, μετά τη δημόσια στήριξή του προς τον Οζέλ.
Όλες αυτές οι εξελίξεις εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κύμα καταστολής εναντίον στελεχών της αντιπολίτευσης, με επίκεντρο τον φυλακισμένο δήμαρχο της Κωνσταντινούπολης τον δημοφιλή Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος θεωρείται ευρέως ως ο σοβαρότερος πολιτικός αντίπαλος του Τούρκου προέδρου.
Ο Ιμάμογλου παραμένει σε προσωρινή κράτηση από τον Μάρτιο του 2025, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες που η αντιπολίτευση χαρακτηρίζει πολιτικά υποκινούμενες. Από το 2024, οι τουρκικές Αρχές έχουν προχωρήσει στη σύλληψη εκατοντάδων μελών του CHP, τοπικών αξιωματούχων, δημοσιογράφων και ακτιβιστών, για υποτιθέμενη διαφθορά και διασυνδέσεις με εξτρεμιστικές οργανώσεις.
Στον πυρήνα αυτής της κρίσης, σύμφωνα με σχετικό άρθρο της «Sibylline», βρίσκεται το ολοένα δυσκολότερο συνταγματικό δίλημμα του Ερντογάν, που με βάση το ισχύον προεδρικό σύστημα της Τουρκίας πλησιάζει στη λήξη της τελευταίας επιτρεπόμενης θητείας του. Ωστόσο, το τουρκικό σύνταγμα περιλαμβάνει ένα αμφιλεγόμενο «παράθυρο», το οποίο επιτρέπει σε έναν πρόεδρο να είναι ξανά υποψήφιος εφόσον η βουλή προκηρύξει πρόωρες εκλογές κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του.
Αν το κοινοβούλιο προκηρύξει πρόωρες εκλογές αποκτά τη δυνατότητα για ακόμη μία πενταετή θητεία, εξηγεί το ίδιο κείμενο, υπογραμμίζοντας ότι ο Ερντογάν δεν μπορεί να δρομολογήσει μόνος του αυτή τη διαδικασία. Το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) και οι εθνικιστές σύμμαχοί του δεν διαθέτουν τον απαιτούμενο αριθμό εδρών ώστε να τροποποιήσουν το Σύνταγμα ή να ενεργοποιήσουν μόνοι τους τη διαδικασία.
Αυτό καθιστά το φιλοκουρδικό Κόμμα Ισότητας και Δημοκρατίας των Λαών (DEM) πιθανό ρυθμιστή των εξελίξεων. Γι’ αυτό και οι πρόσφατες προσπάθειες της Άγκυρας να επαναφέρει τον διάλογο γύρω από το κουρδικό ζήτημα και την ειρηνευτική διαδικασία με το PKK ενδέχεται να αντικατοπτρίζουν εν μέρει την αναζήτηση κοινοβουλευτικής στήριξης.
Ωστόσο, οποιαδήποτε εμφανής παραχώρηση προς κουρδικούς πολιτικούς φορείς ενέχει τον κίνδυνο να αποξενώσει τους Τούρκους εθνικιστές ψηφοφόρους και τον κυβερνητικό εταίρο του Ερντογάν, το υπερεθνικιστικό MHP, οι ρίζες του οποίου συνδέονται με την ακροδεξιά οργάνωση των «Γκρίζων Λύκων».
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Άγκυρα επιχειρεί τώρα να αποδυναμώσει το CHP πριν από οποιαδήποτε μελλοντική εκλογική αναμέτρηση. Αν δημιουργήσεις μια αντιπολίτευση που ο κόσμος δεν πρόκειται να ψηφίσει και μετά προκηρύξεις εκλογές, τότε προφανώς κερδίζεις δημοκρατικά, καταλήγει το ίδιο κείμενο.
Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
Προσθέστε το vradini.gr στις προτιμώμενες πηγές σας στη Google και δείτε περισσότερα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας. Κάντε κλικ εδώ.
