Ο τίτλος της γαλλικής ταινίας «Με τη μαμά ή τον μπαμπά;» αποτυπώνει πλήρως το δίλημμα που αντιμετωπίζουν πολλές φορές τα παιδιά όταν οι γονείς τους αποφασίσουν να πάρουν διαζύγιο. Η απάντηση είναι: και με τους δύο. Για αυτό το λόγο το υπουργείο Δικαιοσύνης δρομολογεί αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο σχετικά με την επιμέλεια των παιδιών. Στόχος είναι τα παιδιά να περνούν ίσο χρόνο και με τους δύο γονείς. Αυτό, βέβαια, θα φέρει και κάποια αρνητικά αποτελέσματα στην καθημερινότητα του παιδιού, καθώς οι χωρισμένοι γονείς θα πρέπει να αποφασίζουν από κοινού και για τα απλά προβλήματα που πιθανόν να προκύψουν.

Τι ανακοίνωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης

Ο Κωνσταντίνος Τσιάρας ανακοίνωσε από τη Βουλή τη σύσταση ομάδας εργασίας για την αναθεώρηση διατάξεων του Οικογενειακού Δικαίου που αφορούν στο ζήτημα της συνεπιμέλειας των τέκνων.

Συγκεκριμένα, ο υπουργός Δικαιοσύνης απαντώντας στην επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του Κινήματος Αλλαγής Ανδρέα Λοβέρδου, δεσμεύτηκε ότι «η υπό σύσταση ομάδα εργασίας δεν εκκινεί απλώς έναν διάλογο, αλλά δρομολογεί την οριστική επίλυση του ζητήματος», και ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Κεντρικό μέλημα του υπουργείου Δικαιοσύνης είναι, πρωτίστως, το συμφέρον των παιδιών και, βεβαίως η προστασία των δικαιωμάτων και των δύο γονέων».

Ως προς το χρόνο ολοκλήρωσης της διαδικασίας αναθεώρησης των σχετικών διατάξεων του Οικογενειακού Δικαίου, ο κ. Τσιάρας ανέφερε: «Φιλοδοξούμε όλες οι διαδικασίες να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το ερχόμενο καλοκαίρι».

Τι είναι η συνεπιμέλεια

Η συνεπιμέλεια ήδη εφαρμόζεται σε πολλές χώρες του εξωτερικού και είναι η εναλλασσόμενη φροντίδα και κατοικία. Οι γονείς δεν μοιράζονται μόνο τις ευθύνες αλλά και το χρόνο και την κατοικία του παιδιού.

Ουσιαστικά, αυτό που αλλάζει είναι πως οι πατεράδες εμπλέκονται περισσότερο στις αποφάσεις γύρω από το παιδί τους, ενώ τα βλέπουν και συχνότερα. Στην Ελλάδα, το Οικογενειακό Δίκαιο έχει να αλλάξει από το 1983, και μέχρι τώρα, στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, η αποκλειστική επιμέλεια δινόταν στις μητέρες. Τώρα, το μόνο που μένει είναι να δούμε πώς οι αλλαγές θα εφαρμοστούν στην πράξη.

Τι ίσχυε μέχρι πρότινος

Υπάρχει ένας νόμος του 1987, που λέει ότι οι γονείς είναι ίσοι σε δικαιώματα και υποχρεώσεις, κατά τη διάρκεια του γάμου, αλλά και μετά την τυχόν λύση του. Όπως υπάρχει και άλλος ένας νόμος, του 1992, που λέει ότι οι γονείς είναι από κοινού υπεύθυνοι για την ανατροφή του παιδιού τους. Βέβαια, το σύνηθες είναι η επιμέλεια κατά κανόνα να δίνεται στη μητέρα. Μάλιστα, οι αποφάσεις υπέρ της αγγίζουν το 90% των περιπτώσεων.

Τα δικαστήρια θεωρούν πως η μητέρα έχει σαφή υπεροχή στο μεγάλωμα του παιδιού, καθώς έχει έναν ισχυρό ψυχικό δεσμό μαζί του. Παράλληλα, όμως, είναι πιθανό να καταστραφεί ο δεσμός που έχει αναπτυχθεί με τον πατέρα.

Νομικοί κύκλοι τονίζουν στη «Βραδυνή της Κυριακής» πως η εξ ολοκλήρου επιμέλεια της μητέρας είναι αντίθετη με το Διεθνές Δίκαιο, τα ανθρώπινα δικαιώματα, και σε αρκετές περιπτώσεις είναι σημαντικός πυλώνας της «ψυχολογικής κακοποίησης» του πατέρα και του παιδιού.

Η πρώτη απόφαση δικαστηρίου στην Ελλάδα

Οι δικαστές δειλά δειλά βγάζουν αποφάσεις συνεπιμέλειας, καθώς αναγνωρίζουν το δικαίωμα του πατέρα να βλέπει και να αποφασίζει και αυτός για το παιδί του. Η αρχή έγινε το 2013 από το Πρωτοδικείο Τρικάλων, το οποίο αποφάσισε κοινή επιμέλεια μεταξύ των δύο γονέων. H συνέχεια της δίκης έδωσε την επιμέλεια στη μητέρα, αλλά αυτή η υπόθεση ήταν η αρχή της από κοινού επιμέλειας στη χώρας μας.

15 χρόνια «σερνόταν» το νομοσχέδιο

Το νομοσχέδιο για τα ίσα δικαιώματα μητέρας και πατέρα δεν είναι κάτι καινούργιο, προβληματίζει τους νομικούς και τις κυβερνήσεις εδώ και 15 χρόνια, και συγκεκριμένα από το 2005. Στα χρόνια αυτά, διεξάγονταν εσωτερικές «διαπραγματεύσεις» για το νομικό πλαίσιο. Κύκλοι του υπουργείου Δικαιοσύνης αναφέρουν πως η ψήφιση της συνεπιμέλειας θα κάμψει σε μεγάλο βαθμό την ισχύ του «νομολογιακού» εθίμου και θα αναγκάσει το δικαστικό Σώμα να συμμορφωθεί με τις διεθνείς συμβάσεις.

Άρθρο της Ιωάννας Θεοδωράτου ,δικηγόρου και διαπιστευμένης διαμεσολαβήτριας :«Η συνεπιμέλεια για να λειτουργήσει, θα πρέπει να υπάρχει άψογη συνεργασία»

Την αναθεώρηση των διατάξεων του Οικογενειακού Δικαίου αναφορικά με το ζήτημα της συνεπιμέλειας των τέκνων προανήγγειλε, πρόσφατα, ο υπουργός Δικαιοσύνης. Η ανάθεση της επιμέλειας και στους δύο γονείς, που έχει κάνει δειλά δειλά την εμφάνισή της στα ελληνικά δικαστήρια, μπορεί πράγματι να λειτουργήσει θετικά για το τέκνο, αφού αυτό θα περνά ισότιμο χρόνο μαζί τους ενισχύοντας τις σχέσεις του με αμφοτέρους. Παράλληλα, ο ένας εκ των δύο γονέων, που κατά τη συνήθη πρακτική περιοριζόταν σε μια μειωμένη επικοινωνία, θα έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει ενεργότερα στη ζωή του παιδιού του.

Ωστόσο, σοβαρές επιφυλάξεις διατυπώνονται από το νομικό κόσμο για το πώς μπορεί η συνεπιμέλεια να λειτουργήσει στην πράξη, για την αστάθεια και την ανασφάλεια που μπορεί να προκαλέσει η παράλληλη ύπαρξη δύο κέντρων ζωής. Η διαμονή ενός παιδιού το μισό χρόνο με τη μητέρα του και το μισό με τον πατέρα του είναι όντως συμφερότερη για την ψυχοσωματική ανάπτυξή του, αλλά υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει άψογη, χωρίς έριδες, συνεργασία μεταξύ των γονέων, συχνή επικοινωνία τους και ήρεμο κλίμα. Η εγγύτητα των οικιών των γονέων, επίσης, είναι αναγκαία ώστε να μην αλλάζει διαρκώς σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον το παιδί. Όταν, όμως, υφίστανται αντιδικίες αναμεταξύ τους –πράγμα πολύ συχνό στην επαγγελματική μας καθημερινότητα- υπάρχει βάσιμος φόβος ότι το τέκνο ίσως, τελικά, βρεθεί αιωρούμενο μεταξύ των δύο, και κάθε άλλο παρά θα ωφεληθεί από την εναλλασσόμενη άσκηση της επιμέλειας.

Από την Έντυπη Έκδοση