Τα εμβόλια αποτελούν τον μόνο τρόπο προκειμένου να αντιμετωπιστεί η πανδημία του κορωνοϊού και η ανθρωπότητα να επιστρέψει στην κανονικότητα.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η πανδημία θα νικηθεί μόνο αν εμβολιαστεί το 60%-70% του γενικού πληθυσμού.

Μέχρι στιγμής, στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν εγκριθεί τρία εμβόλια: Αυτό που ανέπτυξε η Pfizer σε συνεργασία με τη BioNTech, εκείνο της Moderna και αυτό της βρετανο-σουηδικής εταιρίας AstraZeneca.

Ωστόσο, τα «όπλα» της Ε.Ε. απέναντι στον ιό θα αυξηθούν, καθώς το επόμενο χρονικό διάστημα αναμένεται να πάρουν έγκριση τα εμβόλια της Johnson & Johnson και της Novavax, αυξάνοντας έτσι τον αριθμό των προσφερόμενων δόσεων και κατά συνέπεια και τους ρυθμούς του εμβολιασμού στα κράτη-μέλη και μειώνοντας τον απαιτούμενο χρόνο για την επίτευξη του στόχου της «ανοσίας της αγέλης». Σε δεύτερη φάση το
«οπλοστάσιο» θα γεμίσει ακόμη περισσότερο, με τα εμβόλια των CureVac και των Sanofi-GSK.

Εμβόλιο Johnson & Johnson

Το εμβόλιο της Johnson & Johnson ανήκει στα εμβόλια ιικού φορέα, όπως εκείνο της AstraZeneca. Ο εν λόγω τύπος εμβολίου χρησιμοποιεί έναν άλλον, αβλαβή ιό για τη μεταφορά «οδηγιών» από τον ιό που προκαλεί την COVID-19. Αυτό επιτρέπει στα ίδια τα κύτταρα του οργανισμού να παράγουν την πρωτεΐνη που βρίσκεται μόνο στον ιό της COVID-19. Το ανοσοποιητικό σύστημα του ατόμου αναγνωρίζει ότι η εν λόγω πρωτεΐνη δεν θα έπρεπε να βρίσκεται στον οργανισμό και ανταποκρίνεται με τη δημιουργία φυσικής άμυνας κατά της λοίμωξης από την COVID-19.

Στα τέλη Ιανουαρίου, η εταιρία δημοσιοποίησε τα στοιχεία από τη μεγάλη κλινική δοκιμή Φάσης 3 του εμβολιαστικού της σκευάσματος (συμμετείχαν 44.325 εθελοντές), το οποίο έδειξε αποτελεσματικότητα της τάξης του 66% έναντι της λοίμωξης Covid-19 (η αποτελεσματικότητα διέφερε ανάλογα με τη γεωγραφική τοποθεσία της κλινικής δοκιμής, καθώς το εμβόλιο είχε αποτελεσματικότητα 72% στις ΗΠΑ και 58% στη Νότια Αφρική), με 85% αποτελεσματικότητα στην αποφυγή σοβαρής νόσησης και 100% στην αποφυγή νοσηλείας και θανάτου.

Παράλληλα, αντιμετωπίζει τη νοτιοαφρικανική μετάλλαξη με 57% αποτελεσματικότητα.

Απαιτεί μόνο μία δόση, σε αντίθεση με τα εμβόλια των Pfizer/BioNTech, Moderna και AstraZeneca.

Επίσης, μπορεί να διατηρηθεί περίπου τρεις μήνες σε απλή ψύξη, ενώ εκείνο των Pfizer/BioNtech χρειάζεται κατάψυξη σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.

Στις 24 Φεβρουαρίου δημοσιοποιήθηκε η έκθεση της συμβουλευτικής επιτροπής εμβολίων του FDA για το εμβόλιο της Johnson & Johnson.

Περαιτέρω ανάλυση των στοιχείων αναφορικά με τα ποσοστά νοσηλείας όσων συμμετείχαν στη μελέτη, 28 ημέρες μετά τον εμβολιασμό, έδειξαν πως υπήρχαν μηδενικές νοσηλείες στους εθελοντές στο σκέλος του εμβολίου και 16 στο σκέλος του εικονικού φαρμάκου.

Αναλύοντας τα στοιχεία 28 ημέρες μετά τον εμβολιασμό, τα αποτελέσματα ήταν πολύ ενθαρρυντικά και για όσους συμμετείχαν και εκτέθηκαν στον ιό στη Νότιο Αφρική. Φαίνεται λοιπόν πως στη Νότιο Αφρική, το εμβόλιο μείωσε την πιθανότητα για σοβαρή ή κρίσιμη λοίμωξη από Covid-19 κατά 81,7% και ήταν κατά 64% αποτελεσματικό στην πρόληψη κατά της νόσου με μέτριας έντασης συμπτώματα. Επίσης η εταιρεία είπε ότι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου δεν επηρεάστηκε από τον υψηλό επιπολασμό της βραζιλιάνικης παραλλαγής.

Τα στοιχεία στην έκθεση της συμβουλευτικής επιτροπής εμβολίων του FDA για την ασυμπτωματικότητα και τη μετάδοση μετά τον εμβολιασμό έδειξαν πως σε συγκεκριμένο αριθμό ατόμων -υποσύνολο 2.892 συμμετεχόντων- έχουν γίνει μοριακά τεστ και τεστ αντισωμάτων και τα αποτελέσματα δείχνουν πως το εμβόλιο είχε 74% αποτελεσματικότητα όσον αφορά την προστασία από ασυμπτωματική λοίμωξη.

Το περασμένο Σάββατο, ο αμερικανικός ομοσπονδιακός οργανισμός φαρμάκων (FDA) ανακοίνωσε ότι χορήγησε άδεια κατεπείγουσας χρήσης στις ΗΠΑ για το μονοδοσικό εμβόλιο της Johnson & Johnson κατά του Covid-19 για άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω.

Την Παρασκευή 26/2, μια ανεξάρτητη επιτροπή εμπειρογνωμόνων, που εξέτασε λεπτομερώς τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών, είχε γνωμοδοτήσει υπέρ της αδειοδότησης του εμβολίου της J&J, εκτιμώντας ότι τα οφέλη του υπερβαίνουν τους κινδύνους από τη χρήση του.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση αδειοδότησης, η φαρμακευτική εταιρεία Johnson & Johnson ανέφερε πως ξεκινά άμεσα την αποστολή φορτίων με εμβόλια στις ΗΠΑ. Τουλάχιστον 3 εκατομμύρια δόσεις είναι έτοιμες να διανεμηθούν από την ερχόμενη εβδομάδα, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση. Η Johnson & Johnson έχει δεσμευτεί να στείλει 100 εκατομμύρια δόσεις στις ΗΠΑ μέχρι τα τέλη Ιουνίου.

Με παραγγελίες 600 εκατομμυρίων δόσεων εμβολίων συνολικά από την Pfizer και τη Moderna, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν ήδη, μέχρι τα τέλη Ιουλίου, επαρκές αριθμό εμβολίων για να εμβολιάσουν σχεδόν ολόκληρο τον πληθυσμό.

Η άδεια χρήσης του εμβολίου της J&J, που έχει ήδη ξεκινήσει να χορηγείται στη Νότια Αφρική, μπορεί να επιταχύνει επιπλέον την μαζική εκστρατεία εμβολιασμού.

Περισσότερα από 72 εκατομμύρια εμβόλια έχουν ήδη χορηγηθεί στη χώρα, που έχει υποστεί το βαρύτερο πλήγμα παγκοσμίως από την πανδημία σε απόλυτους αριθμούς, καταμετρώντας τουλάχιστον 500.000 νεκρούς.

Στις κλινικές δοκιμές η αποτελεσματικότητα του εμβολίου ήταν 85,9% κατά των σοβαρών μορφών του Covid-19 στις ΗΠΑ και ήταν εξίσου αποτελεσματικό κατά των σοβαρών μορφών της νόσου κατά 81,7% στην Νότια Αφρική και 87,6% στην Βραζιλία, όπου είναι ευρέως διαδεδομένες παραλλαγές του ιού.

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που παρατηρήθηκαν ήταν πόνος στο σημείο της ένεσης, κεφαλαλγία, κόπωση και μυϊκοί πόνοι.

H Johnson & Johnson κατέθεσε αίτηση για έγκριση του εμβολίου στην Ε.Ε., ανακοίνωσε πρόσφατα ο EMA, διευκρινίζοντας ότι μία απόφαση αναμένεται τον Μάρτιο.

Εμβόλιο Novavax

Το εμβόλιο της Novavax είναι ένα πρωτεϊνικό εμβόλιο, παρόμοιο με αυτό κατά του απλού κρυολογήματος.

Στα τέλη Ιανουαρίου, η εταιρία βιοτεχνολογίας ανακοίνωσε ότι το εμβόλιο το οποίο έχει αναπτύξει κατά του κορωνοϊού εμφανίζει αποτελεσματικότητα άνω του 89%, με βάση τα αποτελέσματα της Φάσης 3 των κλινικών δοκιμών που διενήργησε στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το τελικό ποσοστό αποτελεσματικότητας, με βάση τα στοιχεία, διαμορφώνεται συγκεκριμένα στο 89,3%.

Η αποτελεσματικότητα του συγκεκριμένου εμβολίου ανέρχεται στο 95,6% έναντι του βασικού στελέχους.

Η έρευνα έδειξε ακόμη ότι το εμβόλιο είναι αποτελεσματικό κατά 85,6% έναντι της νέας, βρετανικής παραλλαγής του κορωνοϊού, γνωστού ως B.1.1.7. Μία ξεχωριστή μελέτη σχετικά με τη νοτιοαφρικανική παραλλαγή δείχνει ότι το εμβόλιο δεν είναι ούτε κατά προσέγγιση το ίδιο αποτελεσματικό στην αντιμετώπισή της. Η αποτελεσματικότητά του εκεί, περιορίζεται στο 49,4%.

Σε αντίθεση με το εμβόλιο της Johnson & Johnson, εκείνο της Novavax χορηγείται σε δύο δόσεις, όπως εκείνα των Pfizer/BioNTech, Moderna και AstraZeneca.

Παράλληλα, απαιτεί θερμοκρασία συντήρησης στους 2-8 βαθμούς Κελσίου.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπέγραψε τον Δεκέμβριο προκαταρκτική συμφωνία με τη Novavax για την προμήθεια 100 εκατ. δόσεων, με ανοικτή επιλογή για επιπλέον 100 εκατ. δόσεις.

CureVac και Sanofi-GSK

Το mRNA εμβόλιο της CureVac (δύο δόσεις) βρίσκεται στην τρίτη και τελευταία φάση κλινικών δοκιμών. Αυτές πραγματοποιούνται στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική, και συμμετέχουν περισσότεροι από 35.000 εθελοντές.

Ο επικεφαλής της φαρμακευτικής εταιρείας CureVac διαβεβαίωσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι οι προκαταρκτικές δοκιμές του υποψήφιου εμβολίου της για τον κορωνοϊό που έγιναν σε ζώα δείχνουν ότι είναι αποτελεσματικό απέναντι στη βρετανική και τη νοτιοαφρικανική μετάλλαξη.

Πρόσφατα, η CureVac NV ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε την υποβολή στοιχείων στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ) για την έγκριση του εμβολίου της.

Η εταιρία ανέφερε ότι ο ΕΟΦ θα αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα του εμβολίου, την ασφάλεια και την ποιότητά του πριν η ίδια μπορέσει να υποβάλει επίσημη αίτηση για την κυκλοφορία του.

Η Κομισιόν έχει κρατήσει 225 εκατ. δόσεις αυτού του εμβολίου και μπορεί να παραγγείλει έως και 180 εκατ. ακόμη, μόλις το εμβόλιο αποδειχθεί ασφαλές και αποτελεσματικό.

Σχετικά με το πρωτεϊνικό εμβόλιο που αναπτύσσουν οι Sanofi και GlaxoSmithKline, τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών που ανακοινώθηκαν τον Δεκέμβριο, ήταν απογοητευτικά.

Συγκεκριμένα, έδειξαν ανοσοαπόκριση στους ασθενείς που ανέκαμψαν από τον κορωνοϊό σε ενήλικες ηλικίας 18 έως 49 ετών, όμως χαμηλή ανοσοαπόκριση στους ηλικιωμένους ενήλικες, που πιθανότατα οφείλεται σε ανεπαρκή συγκέντρωση του αντιγόνου.

Οι δύο εταιρίες ανακοίνωσαν, τη Δευτέρα 22/2, πως ξεκίνησαν μία καινούργια κλινική μελέτη, ελπίζοντας να βρουν ένα αποτελεσματικό εμβόλιο έως το τέλος του 2021.

Πρόσφατα, δόθηκε στη δημοσιότητα το συμβόλαιο μεταξύ Κομισιόν και Sanofi-GSK για το εμβόλιο. Η σύμβαση επιτρέπει σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. να αγοράσουν έως 300 εκατ. δόσεις.

Από την έντυπη έκδοση της «Βραδυνής της Κυριακής»