Νέρωνας ο Ερντογάν «πυρπολεί» την Τουρκία | tourkia protest

Αλεύρι, λάδι και ζάχαρη με δελτίο, στα 178 ευρώ ο μηνιαίος μισθός των Τούρκων πολιτών, φόβοι ακόμα και για επιβολή capital controls

Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

Τη Σόφης Λούκα

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήρθε πολλές φορές αντιμέτωπος με τον πολιτικό θάνατό του στη διάρκεια των 19 χρόνων που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της τουρκικής εξουσίας, αλλά ποτέ δεν τον αντίκρισε κατάματα μέχρι σήμερα. Η λίρα βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, καθώς πλέον 1 δολάριο ή 1 ευρώ αξίζει 12 λίρες και 13,55 λίρες αντίστοιχα, με αποτέλεσμα να μακραίνουν οι ουρές των πολιτών για να προμηθευτούν τα βασικά είδη ανάγκης.

Ήδη η διάθεση του αλευριού, του λαδιού και της ζάχαρης γίνεται με δελτίο, εξέλιξη που ώθησε τους πολίτες στους δρόμους να αξιώνουν εξοργισμένοι με συνθήματα απελπισίας την παραίτηση του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), εδώ και τώρα.

Ο Τούρκος πρόεδρος μπορεί να απάντησε με τη γνωστή του μέθοδο της καταστολής, αλλά τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει το γεγονός ότι για πρώτη φορά κατρακυλάει η δημοτικότητά του στο εσωτερικό και μεγαλώνει η απομόνωσή του στο εξωτερικό, ενώ ο ίδιος επιμένει, αντίθετα προς κάθε κλασική οικονομική θεωρία, ότι τα υψηλά επιτόκια είναι αυτά που ευνοούν τον πληθωρισμό. Η στροφή του προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για οικονομική βοήθεια δεν πείθει τους αναλυτές, που κάνουν λόγο για τσιρότο εκεί που χρειάζονται ράμματα. Η επόμενη μέρα στην Τουρκία συζητείται, πλέον, ανοιχτά και δημιουργεί ανησυχίες και ευκαιρίες στις γειτονικές χώρες.

Το πρόβλημα αυτή τη στιγμή στην Τουρκία είναι ότι η καθοδική πορεία της λίρας, που έχει χάσει το 68% της αξίας της έναντι του δολαρίου και του ευρώ από την αρχή του έτους, μπορεί να δημιουργήσει τραπεζικό πανικό και μαζικές αναλήψεις μετρητών, καθώς σε τέτοιες συνθήκες οικονομικής αστάθειας όλοι προτιμούν να φυλάσσουν τα χρήματά τους στο εξωτερικό. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε capital controls, επαναφέροντας μνήμες από το ελληνικό καλοκαίρι του 2015.

Η ζήτηση σε ανταλλακτήρια και τράπεζες, όπου Τούρκοι πολίτες έχουν σπεύσει για να αλλάξουν λίρες με δολάρια είναι μεγάλη, την ώρα που η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας δεν έχει διαθέσιμα αποθέματα για να ρίξει στην αγορά και μεγάλοι όμιλοι, όπως η Apple και η σοκολατοβιομηχανία Pelit, αναστέλλουν την οικονομική τους δραστηριότητα στη γειτονική χώρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ίδιο είχε κάνει πριν από μερικούς μήνες και η VW, που ακύρωσε μία σημαντική επένδυση στην Τουρκία, προφανώς προβλέποντας τα σημερινά χειρότερα. Παρότι η τουρκική κοινωνία είναι καζάνι έτοιμο να εκραγεί, αφού οι μισθοί έχουν πέσει στα 200 δολάρια το μήνα, δηλαδή 178 ευρώ, οι βουλευτές του Ερντογάν ρίχνουν λάδι στη φωτιά, είτε χαρακτηρίζοντας τον πληθωρισμό, που επίσημα είναι στο 19%, ενώ στην πραγματικότητα εκτιμάται στο 50%, «κάτι ψυχολογικό», είτε λέγοντας ότι ήρθε η ώρα οι Τούρκοι πολίτες να τρώνε λιγότερο.

Ο ίδιος ο Ερντογάν, για τους συμμάχους του οποίου δεν σταματάνε οι αποκαλύψεις για παράνομο χρηματισμό τους, όπως ο Φουάτ Τοσιαλί που έλαβε 1,17 δισ. λίρες σε δημόσιους διαγωνισμούς σωληνώσεων μέσω εταιριών που του ανήκουν, επιμένει να πιστεύει ότι η ανάπτυξη στη χώρα θα έρθει μέσω της συνεχούς μείωσης των επιτοκίων. Υπενθυμίζεται ότι συμμορφούμενη με τις επιθυμίες του Τούρκου προέδρου η Κεντρική Τράπεζα μείωσε εκ νέου το βασικό επιτόκιο την περασμένη εβδομάδα από 16% σε 15% δικαιολογώντας απόλυτα, γιατί η αριστερή εφημερίδα «Bir Gun» βγήκε με πρωτοσέλιδο τον Ερντογάν σε ρόλο Νέρωνα να πυρπολεί την Τουρκία πριν αποχωρήσει από την εξουσία της.

Επειδή σε δραματικές καταστάσεις ο πνιγμένος από τα μαλλιά του πιάνεται, ο Τούρκος πρόεδρος αποφάσισε την αποκατάσταση των σχέσεων της Τουρκίας με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με τα οποία ήταν στα μαχαίρια για τη στήριξη που παρείχε στη Μουσουλμανική Αδελφότητα, που πρωταγωνίστησε στις εξεγέρσεις των χωρών του αραβικού κόσμου, με ζητούμενο νέες επενδύσεις για τη χώρα του. Οι πληροφορίες θέλουν το Άμπου Ντάμπι να δίνει 10 δισ. δολάρια στην Τουρκία, αλλά οι αναλυτές είναι κάθετοι ότι όσα χρήματα και να συρρεύσουν αυτή τη στιγμή στη χώρα, ακόμα και από την Κίνα, η λίρα θα συνεχίσει να κατρακυλά.

Ο Ερντογάν είναι πλήρως αναξιόπιστος και κανείς από τους συμμάχους του, όπως οι ΗΠΑ, δεν τον στηρίζουν πια, γεγονός που ανοίγει, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές, ένα περιθώριο ευκαιριών προς εκμετάλλευση για την Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι σε μία τελευταία εξέλιξη ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν δεν προσκάλεσε την Τουρκία στην ψηφιακή «Σύνοδο Κορυφής για τη Δημοκρατία» που θα γίνει στην Ουάσινγκτον στις 9 και 10 Δεκεμβρίου.

Την ίδια ώρα, η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται σε εγρήγορση φοβούμενη ενδεχόμενη προσπάθεια διάχυσης της κρίσης προς δυσμάς, όπως έχει συμβεί άπειρες φορές στο πρόσφατο παρελθόν. Και ενώ η τουρκική κοινωνία βρίσκεται στους δρόμους οι αναλυτές στοιχηματίζουν ότι ο Ερντογάν με το βλέμμα στις εκλογές του 2023 έχει βάλει σκοπό να επιβιώσει κάνοντας την Τουρκία πηγή φθηνού εργατικού δυναμικού, ό,τι κι αν αυτό σημαίνει για τους πολίτες της γειτονικής χώρας.