Ελλάδα

Πολιτική

Οικονομία

Επιχειρήσεις

Εκκλησία

Υγεία

Αυτοκίνητο

Το άρθρο της ημέρας

Άρθρογραφία

Συνεντεύξεις

Social Life με την Τίνα

O «Astronio» μιλά για την πρώτη φωτογραφία μαύρης τρύπας!

Ο Παύλος Καστανάς είναι αστροφυσικός, ενώ είναι ιδιαίτερα γνωστός μέσα από το κανάλι του στο ΥouΤube «Astronio», οπού εξηγεί τα πάντα γύρω από το σύμπαν. Είναι ο άνθρωπος που όλοι θα θέλαμε να έχουμε για καθηγητή, αφού μέσα από τα βίντεο του όλο και περισσότεροι νέοι θέλουν να γίνουν επιστήμονες. Ο Παύλος εξηγεί στην ΒτΚ πως αυτό το νέο επιστημονικό επίτευγμα επαλήθευσε όσα προέβλεπε για τις μαύρες τρύπες η θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν.

Αρχικά τι είναι μια μαύρη τρύπα και ποιος είναι ο ρόλος της στο σύμπαν?

Astronio fwtoΟι μαύρες τρύπες σχηματίζονται όταν γιγάντια άστρα, πολύ μεγαλύτερα από τον Ήλιο μας, φτάνουν στο τέλος της ζωής τους. Όταν τα «καύσιμα» αυτών των άστρων τελειώσουν γίνεται μια έκρηξη supernova και αυτό που απομένει είναι ένας υπερβολικά πυκνός πυρήνας. Εάν αυτός ο πυρήνας έχει αρκετά μεγάλη μάζα τότε συνθλίβεται λόγω του ισχυρότατου βαρυτικού πεδίου και καταρρέει σε ένα σημείο που ονομάζεται «μοναδικότητα». Γύρω από αυτό το σημείο το βαρυτικό πεδίο είναι υπερβολικά ισχυρό. Μάλιστα, ο χωροχρόνος καμπυλώνεται σε τέτοιο βαθμό που δημιουργείται μια περιοχή από την οποία δεν μπορεί να δραπετεύσει ούτε το φως! Τη σκοτεινή αυτή περιοχή την ονομάζουμε μαύρη τρυπά. Συνοπτικά, λοιπόν, θα έλεγα ότι η μαύρη τρύπα είναι η απόλυτη και ολοκληρωτική νίκη της βαρύτητας.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό επίτευγμα αυτή η φωτογράφιση της Μαύρης Τρύπας? Τι αλλάζει μετά από αυτή την φωτογραφία?

Αφενός είναι ένα σπουδαίο επίτευγμα από άποψη καθαρά τεχνολογική. Χρειάστηκε να συντονιστούν με τεράστια ακρίβεια οκτώ ραδιοτηλεσκόπια που βρίσκονται σε διαφορετικές θέσεις πάνω στον πλανήτη μας ώστε να αποκτήσουν διακριτική ικανότητα κατάλληλη για τη φωτογράφηση του αντικειμένου. Συνδυάζοντας τα δεδομένα των black hole
ραδιοτηλεσκοπίων δημιουργήθηκε ένα γιγάντιο ραδιοτηλεσκόπιο, το «Event Horizon Telescope», με μέγεθος συγκρίσιμο με της Γης. Έτσι, μετά από επεξεργασία τόνων δεδομένων φωτογραφήθηκε τελικά αυτό το εκπληκτικό αντικείμενο: μια μαύρη τρύπα με μάζα 6,5 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του Ηλίου μας , σε απόσταση 55 εκατομμυρίων ετών φωτός από εμάς, στο κέντρο του γαλαξία Μ87. Τώρα, σε ό,τι αφορά το καθαρά επιστημονικό κομμάτι, πρόκειται και για μια ξεκάθαρη επιβεβαίωση όλων όσων προέβλεπε η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας για τις μαύρες τρύπες. Η φωτογραφία απεικονίζει ακριβώς αυτό που είχε προβλεφθεί από τα μοντέλα.
Πρέπει να πούμε ότι η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Einstein που προέβλεπε την ύπαρξη των μαύρων τρυπών διατυπώθηκε το 1915 αλλά μέχρι τη δεκαετία του ’60 οι μαύρες τρύπες ήταν εντελώς θεωρητικά αντικείμενα. Τώρα, για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, καταφέραμε να φωτογραφήσουμε απευθείας τον δίσκο προσαύξησης και τη σκοτεινή σκιά της μαύρης τρύπας. Μπορούμε δηλαδή να δούμε με τα ίδια μας τα μάτια κάτι που μέχρι πριν λίγες δεκαετίες έμοιαζε επιστημονική φαντασία!

Ποιες είναι οι έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη και πόσο σημαντικές είναι για την επιστήμη?

Καταρχάς πρέπει να πούμε ότι ένας από τους στόχους του «Event Horizon Telescope» ήταν η φωτογράφηση της μαύρης τρύπας στο κέντρο του δικού μας γαλαξία. Αυτό τελικά αποδείχθηκε υπερβολικά δύσκολο εγχείρημα. Αφενός γιατί μεσολαβούν πυκνές περιοχές σκόνης και αερίων ανάμεσα στη Γη και το κέντρο του Γαλαξία μας και αφετέρου διότι η κίνησή μας σε σχέση με τη μαύρη τρύπα δεν είναι αμελητέα. Από την άλλη μεριά, η μαύρη τρύπα του γαλαξία M87 ήταν αρκετά μακριά ώστε να φαίνεται σχεδόν ακίνητη και έτσι αποτέλεσε ευκολότερο στόχο. Επίσης ήταν πολύ μεγαλύτερη από ότι η μαύρη τρύπα του δικού μας γαλαξία. Οι προσπάθειες βέβαια συνεχίζονται και είναι βέβαιο πως στο μέλλον θα έχουμε και φωτογραφίες πολλών ακόμα μαύρων τρυπών.

Πιστεύατε από την αρχή ότι το κανάλι σας «Astronio» θα είχε τόσο μεγάλη επιτυχία?

Όχι, σε καμία περίπτωση. Αρχικά το δημιούργησα για να εκφράσω την αγάπη μου και το θαυμασμό μου για την αστροφυσική και για να καλύψω το κενό που υπήρχε στην ελληνική πλευρά του YouTube. Αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν περίμενα ποτέ ότι θα αποκτούσα 100.000 συνδρομητές, και μάλιστα σε ένα ελληνόφωνο επιστημονικό κανάλι.

Το κανάλι «Astronio» στο YouΤube αριθμεί πάνω από 100 χιλιάδες μέλη, ενώ το βίντεο «Το παράδοξο του Fermi: Γιατί δεν έχουμε βρει εξωγήινους» έχει φτάσει αισίως το μισό εκατομμύριο προβολές. Πράγμα εντυπωσιακό για κάτι που είναι αμιγώς επιστημονικό. Αυτό δεν είναι παράλογο αν σκεφτεί κανείς πως ο Παύλος Καστανάς μιλάει με τόσο πάθος για την αστροφυσική, που σε κάνει να θες να εξερευνήσεις και εσύ την επιστήμη του. Όπως λέει ο ίδιος «πάντα πίστευα ότι η εξερεύνηση και η ανακάλυψη του σύμπαντος είναι κάτι που έχουμε ως ανάγκη όλοι μας, αλλά δεν περίμενα να το δω στην πράξη με τόσο ξεκάθαρο τρόπο» . Όπως αναφέρει έχει ακόμα αρκετές ιδέες για την εξέλιξη του καναλιού του και τονίζει πως «ένα είναι σίγουρο, τα διαστημικά μας ταξίδια θα συνεχιστούν!».

Το κανάλι «Astronio» μπορείτε να το βρείτε εδώ

Η βιογραφία του Κ. Μήτση

Social life με την Τίνα