Ο «Σασμός» της Άνγκελα Μέρκελ

Η Μέρκελ αποχωρεί έχοντας δώσει στο γερμανικό λαό το ρήμα merkeln, που οι αντίπαλοί της μεταφράζουν ως αδράνεια και οι οπαδοί της ως ψυχραιμία.

Τα 16 χρόνια της Άνγκελα Μέρκελ στην καγκελαρία της Γερμανίας χαρακτηρίστηκαν από μία σειρά παγκόσμιων κρίσεων που επέφεραν απώλειες θέσεων εργασίας και περιουσιών, ασθένειες και εκατομμύρια θανάτους.

Η 67χρονη πολιτικός υπήρξε κατά πολλούς ο καταλληλότερος άνθρωπος για τη δυσκολότερη θέση, όχι γιατί διαθέτει, αντίθετα από τον Φραγκλίνο Ρούσβελτ, «ένα πρώτης τάξεως μυαλό και ένα δεύτερης τάξεως ταμπεραμέντο», αλλά επειδή, πρώτα και πάνω απ’ όλα, είναι μία φυσικός, μία επιστήμονας των αριθμών, των πινάκων και των καμπυλών, που πάντα βλέπει την αληθινή φύση των πραγμάτων και καταλαβαίνει τα γεγονότα πίσω από τις κατακλυσμιαίες εξελίξεις.

Η Άνγκελα Μέρκελ από συγκυρία έγινε ηγέτιδα όλης της Ευρώπης, αλλά η ψυχραιμία της ήταν αυτή που την έχρισε την ισχυρότερη γυναίκα στα εδάφη της. Η ευκαιρία που άδραξε για να ζητήσει εμμέσως «συγνώμη» από τους Έλληνες λέγοντας, σε πρόσφατη συνέντευξή της, ότι η δυσκολότερη στιγμή της θητείας της ήταν όταν ζήτησε τόσα πολλά από το λαό της Ελλάδας, μπορεί να μην της έδωσε… άφεση αμαρτιών, σίγουρα, όμως, έφερε τον προσδοκώμενο σασμό.

Όταν η Μέρκελ καθαρίσει αυτές τις μέρες το γραφείο της εν όψει των εκλογών της 26ης Σεπτεμβρίου, θα έχει ισοφαρίσει το ρεκόρ του προκατόχου και μέντορά της, Χέλμουτ Κολ, που υπήρξε ο μακροβιότερος καγκελάριος στη μεταπολεμική Γερμανία.

Αντίθετα με τους εφτά προηγούμενους ηγέτες της χώρας, η Δωροθέα, όπως είναι το μεσαίο όνομά της, θα αποχωρήσει με δική της θέληση και ενώ η δημοτικότητά της παραμένει στα ύψη τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της Γερμανίας.

Τελευταία σχετική δημοσκόπηση που τη φέρνει ως την πιο δημοφιλή ηγέτιδα σε Ευρώπη και ΗΠΑ, με ποσοστά υψηλότερα από αυτά των τρεχόντων αρχηγών κρατών, εξηγεί απόλυτα γιατί όλοι οι διεκδικητές της εκλογικής κούρσας στη Γερμανία προσπαθούν να υιοθετήσουν στοιχεία του ηγετικού της προφίλ ή να κλέψουν κάποιο κομμάτι της πολιτικής της σταδιοδρομίας.

Η Μέρκελ κατάφερε να παραμείνει στην εξουσία μετακινώντας τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) στο κέντρο του πολιτικού φάσματος συνάπτοντας συμμαχίες τόσο με τους κεντροδεξιούς Φιλελεύθερους (FDP) όσο και με τους κεντροαριστερούς Σοσιαλδημοκράτες (SPD).

Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα έγινε στην εποχή της ο ήλιος γύρω από τον οποίο γύριζαν όλες οι υπόλοιπες παρατάξεις, γεγονός για το οποίο την στήνουν στον τοίχο οι αντίπαλοί της λέγοντας ότι κατάργησε τα όρια ανάμεσα στις παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις της χώρας. Είναι ο λόγος, λένε σήμερα, που οι Χριστιανοδημοκράτες θα χάσουν τις εκλογές του Σεπτεμβρίου από τους Σοσιαλδημοκράτες και θα βυθιστούν σε μία υπαρξιακή κρίση που θα χωρίσει το κόμμα σε κεντρώους και «σκληροπυρηνικούς».

Αν πρέπει να ειπωθεί κάτι για το αποτύπωμα της Μέρκελ στην Ευρώπη, αυτό θα ήταν η παραίνεση «αποφύγετε τις συγκρούσεις με κάθε κόστος». Όπως έχει γράψει ο Στέφεν Κορνέλιους, αναλυτής στην εφημερίδα «Suddeutsche Zeitung» και βιογράφος της Γερμανίδας καγκελαρίου, «η Μέρκελ χαρακτηρίζεται από δύο πράγματα: αποφεύγει τους κινδύνους και είναι κεντρώα υπό την έννοια ότι επιθυμεί να ενώνει τους ανθρώπους και όχι να τους απομακρύνει. Αυτό το δίπτυχο λειτούργησε καλά τόσο στην εσωτερική πολιτική της όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έναν πολιτικό αστερισμό με εγγενή τάση να απομακρύνεται»… Οι Γερμανοί που διαφώνησαν με την πολιτική των ανοιχτών συνόρων την περίοδο της μεταναστευτικής κρίσης του 2015, κρατώντας της ακόμη θυμό για την περίφημη φράση «θα τα καταφέρουμε», που ερμηνεύτηκε ως ανοιχτή πρόσκληση στους πρόσφυγες, και ο Νότος της Ευρώπης, ανάμεσά τους και η περισσότερο ταλαιπωρημένη από όλους Ελλάδα, που τράβηξε επί μακρόν και συνεχίζει να τραβάει το κουπί στη δύσκολη θάλασσα της λιτότητας, έχουν αρκετές αντιρρήσεις για την προαναφερθείσα εκτίμηση.

Τίποτα, όμως, από όλα τα παραπάνω δεν θα απασχολεί, πλέον, τη Μέρκελ, η οποία μετά από 31 χρόνια στην πολιτική σκηνή της Γερμανίας και της Ευρώπης, θα αποσυρθεί με μηναία σύνταξη 15.000 ευρώ, για να ζήσει, όπως δήλωσε η ίδια πρόσφατα, μία ημέρα χωρίς πρόγραμμα. Αν οι άνδρες καγκελάριοι αποχώρησαν κερδίζοντας ένα σωρό προσωνύμια, η Μέρκελ έδωσε στο γερμανικό λαό ένα ρήμα για να τη θυμάται για πάντα, το merkeln, που οι αντίπαλοί της μεταφράζουν ως αδράνεια και οι οπαδοί της ως ψυχραιμία…

Από την έντυπη έκδοση της «Βραδυνής της Κυριακής»