Οι στρατιώτες του μέλλοντος ίσως είναι εδώ

Τo 2013, o τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα στέκεται μπροστά σε δεκάδες δημοσιογράφους και ανακοινώνει το νέο project του αμερικανικού στρατού: «Είμαι εδώ για να σας ανακοινώσω ότι φτιάχνουμε τον Iron Man».

Δεν έλεγε ψέματα. Ο αμερικανικός στρατός είχε ήδη αρχίσει να δουλεύει πάνω σε μία προστατευτική στολή για τους υπερ-στρατιώτες του μέλλοντος, την οποία είχε ονομάσει Talos (Tactical Assault Light Operator Suit). Τι ήταν αυτή η στολή; Επρόκειτο για ένα αλεξίσφαιρο περίβλημα μαχητή, εφοδιασμένο με αισθητήρες και ικανό να πολλαπλασιάζει τις δυνάμεις όποιου το φοράει. Ήταν κάτι που έμοιαζε όντως με τον μυθολογικό Τάλω, τη χάλκινη, ανθρωπόμορφη πολεμική μηχανή που υποτίθεται ότι είχε βγει από το εργαστήριο του θεού Ηφαίστου.

Μάλιστα, η στολή είχε παρουσιαστεί με ένα βίντεο που θύμιζε… βιντεοπαιχνίδι κονσόλας. Επτά χρόνια μετά από τις ανακοινώσεις αυτές, ο Iron Man του αμερικανικού στρατού δεν ολοκληρώθηκε ποτέ και το project σταμάτησε απότομα επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ, καθώς κρίθηκε «μη εφαρμόσιμο».

Βέβαια, η ιδέα των «έξυπνων πανοπλιών» για τους στρατιώτες του μέλλοντος δεν πέθανε μαζί με το project ΤALOS. Το 2017, ο Βλαντίμιρ Πούτιν προειδοποιούσε πως η ανθρωπότητα μπορεί να δημιουργήσει κάτι χειρότερο από την ατομική βόμβα.

«Κάποιος ίσως φανταστεί ότι ο άνθρωπος μπορεί να δημιουργήσει ανθρώπους με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά όχι μόνο σε θεωρητικό, αλλά και σε πρακτικό επίπεδο. Να δημιουργήσει μία μαθηματική ιδιοφυΐα, έναν εκπληκτικό μουσικό ή έναν στρατιώτη. Έναν άνθρωπο που θα πολεμά χωρίς φόβο, χωρίς συμπόνια, χωρίς αναστολές, χωρίς πόνο», είχε τονίσει ο Ρώσος πρόεδρος.

Λίγο μετά, το Πεντάγωνο έριξε τα βέλη του στην Κίνα, εγκαλώντας την ότι «δεν δεσμεύεται από ηθικούς φραγμούς και έχει ήδη πραγματοποιήσει βιολογικές δοκιμές σε στρατιωτικούς της, με σκοπό να αναπτύξει τις φυσικές δυνάμεις τους». Το Πεκίνο έσπευσε να διαψεύσει κατηγορηματικά αυτές τις καταγγελίες ισχυριζόμενο ότι «δεν ασχολείται με την επεξεργασία γονιδίων για πολεμικούς σκοπούς, ούτε με cyborg πειράματα που στοχεύουν στη μείξη ανθρώπου και μηχανής».

Η εικοτολογία γύρω από το θέμα, βέβαια, έδινε και έπαιρνε: η ακαδημαϊκός Έλσα Κάνια είχε συγγράψει από το 2019 κιόλας, μία αναφορά μαζί με έναν συνάδελφό της, ονόματι Ράτκλιφ, για το γεγονός ότι «η Κίνα πειραματίζεται με εξωσκελετούς για να βελτιώσει το στράτευμά της».

Η Κάνια πήρε, ωστόσο, τις αποστάσεις της από τα όσα ισχυρίζεται ο Ράτκλιφ. «Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τι ακριβώς συζητά ο κινεζικός στρατός και τι ελπίζει να πετύχει. Πρέπει, επίσης, να αναγνωρίσουμε την απόσταση των φιλοδοξιών και της πραγματικότητας, με δεδομένο το επίπεδο της τεχνολογίας που υπάρχει σήμερα. Πράγματι, οι στρατοί σε όλο τον κόσμο δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον για την πιθανότητα να έχουν σούπερ στρατιώτες. Όμως, αυτό που είναι πραγματοποιήσιμο μέσα στα όρια της επιστήμης περιορίζει τον καθένα που επιχειρεί να ξεπεράσει τα όρια», τονίζει.

Η πραγματικότητα, όμως, ήρθε πρόσφατα να δικαιώσει την Κάνια. Όπως ανακοινώθηκε, προ εβδομάδων, από το ίδιο το Πεκίνο, οι συνοριοφύλακες του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού στην νοτιοανατολική αυτόνομη περιοχή Θιβέτ της Κίνας, παρέλαβαν μία ειδική στολή εξωσκελετού που τους δίνει τη δυνατότητα να εκτελούν αποστολές σε δύσκολα περιβάλλοντα και μεγάλο υψόμετρο, με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Βίντεο έδειξαν συνοριοφύλακες στο Νγκάρι, το οποίο βρίσκεται σε υψόμετρο 5.000 μέτρων, να χρησιμοποιούν την ειδική στολή εξωσκελετού, η οποία επιτρέπει σε έναν άνθρωπο 70 κιλών να ανυψώνει μέχρι και 150 κιλά φορτίου, καθώς αποφεύγεται ο κίνδυνος των τραυματισμών στη μέση και τα πόδια. Όλο το βάρος των σακιδίων πλάτης με το περιεχόμενό τους μεταφέρθηκε πάνω στα πλαίσια των εξωσκελετών.

Γονιδιακός εξολοθρευτής

Οι γενετιστές από την πλευρά τους τονίζουν ότι η πιθανότερη οδός για τη δημιουργία υπερ-στρατιωτών, ίσως να βρίσκεται στην παρέμβαση στο DNA των εμβρύων.

Η Βρετανίδα γενετίστρια Έλεν Ο’ Νιλ λέει πως το ζήτημα, πλέον, δεν είναι αν θα φτάσει εκεί η τεχνολογία αλλά αν οι επιστήμονες θα τη χρησιμοποιήσουν με αυτό τον τρόπο. «Αυτές οι τεχνολογίες πρόσθεσης και συνδυασμού γονιδιωμάτων εξελίσσονται, πλέον, σε ρουτίνα. Η χρήση τους, όμως, στον άνθρωπο θεωρείται άκρως ανήθικη, τουλάχιστον προς το παρόν», τονίζει.

Η ανακοίνωσή της περί «επιστημονικής ανηθικότητας» ήρθε αφότου ο Κινέζος επιστήμονας Χε Τζιανκουί έκανε μία εκπληκτική ανακοίνωση, καθώς κατάφερε να αλλάξει το DNA δύο εμβρύων δίδυμων κοριτσιών, ώστε να μην κινδυνεύουν να προβληθούν από HIV. Η ανακοίνωση προκάλεσε οργή, καθώς μία τέτοια γονιδιακή παρέμβαση είναι απαγορευμένη στις περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Κίνας.

Θέμα βιοηθικής

Η περίπτωσή του θεωρείται από τις πλέον χαρακτηριστικές και ένα σημείο-κλειδί στη λεγόμενη βιοηθική. Γιατί μπορεί οι γενετικές αυτές επεμβάσεις να αποτελούν από τη μία την «υπόσχεση» πως μελλοντικά η επιστήμη θα μπορεί να θεραπεύσει κληρονομικές ασθένειες, θα μπορούσαν, όμως, να χρησιμοποιηθούν και από τον στρατό, για πιο σκιώδεις σκοπούς.

Ο ερευνητής Κριστόφ Γκαλισέ λέει πως η μέθοδος του Χε είναι μεν μία επανάσταση, αλλά πρέπει να υπάρχουν και όρια, γιατί αλλιώς θα… χαθεί η «μπάλα». «Είναι λάθος να πιστέψουμε ότι ένα γονίδιο θα έχει μόνο μία επίδραση. Αν αλλάξεις ένα γονίδιο μπορεί να έχεις ένα άτομο με μεγαλύτερη φυσική δύναμη ή αντοχή σε μεγάλο υψόμετρο, αλλά, από την άλλη, μπορεί να του αυξήσεις τις πιθανότητες να αναπτύξει καρκίνο», τονίζει.

Ήδη, πάντως, η Γαλλία έχει επίσημα ανακοινώσει την πρόθεσή της να διερευνήσει την «πιθανότητα βελτίωσης των σωμάτων των στρατιωτών της».

Η Επιτροπή Ηθικής του γαλλικού υπουργείου Άμυνας επέτρεψε μία σειρά επιστημονικών μελετών, για «την πιθανότητα αύξησης της μαχητικής ικανότητας των στρατιωτών της χώρας μέσω της τεχνολογίας και των χημικών ουσιών».

Άλλος τομέας ερευνών είναι τα φάρμακα που βελτιώνουν την απόδοση, όπως μία ειδική ένεση με φάρμακα που καταπολεμούν το στρες ή με αυτά που θα διατηρούν ξύπνιους τους μάχιμους  στρατιώτες για μια παρατεταμένη χρονική περίοδο, κάτι που δοκίμασε κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και ο Αδόλφος Χίτλερ.

Ωστόσο, η επιτροπή έθεσε και μία «κόκκινη γραμμή»: ότι αρνείται να εξοπλίσει τα στρατεύματα με τεχνολογίες που θα τους αφαιρούσαν την «ανθρώπινη διάσταση», κάτι που, φυσικά, από μόνο του είναι ασαφές και ομιχλώδες, καθώς κανείς δεν μπορεί να διακρίνει με σαφήνεια τα όρια μεταξύ της «μηχανής» και του «ανθρώπου».

Από την έντυπη έκδοση της «Βραδυνής της Κυριακής»