Ελεύθεροι επαγγελματίες: Οι κωδικοί-«κλειδί» στο Ε1 για να «σβήσετε» τα τεκμήρια
Πώς μπορούν οι ελεύθεροι επαγγελματίες να αμφισβητήσουν το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα και να αποφύγουν τα τεκμήρια
Με την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων να «τρέχει» οι ελεύθεροι επαγγελματίες που θέλουν να αποφύγουν τη φορολόγηση με βάση τα τεκμήρια μπορούν να το κάνουν ακολουθώντας δύο δρόμους:
- Να συμπληρώσουν τους ειδικούς κωδικούς του εντύπου Ε1 και να προσκομίσουν στην εφορία αναλυτικά στοιχεία για την εισοδηματική και περιουσιακή τους κατάσταση
- Να υποβάλουν αίτηση επικαλούμενοι αντικειμενικούς λόγους.
Στην πρώτη περίπτωση θα περάσουν από «ελεγκτικό κόσκινο», και μάλιστα σε βάθος πενταετίας, ενώ στη δεύτερη θα πρέπει να αποδείξουν ότι η επαγγελματική τους δραστηριότητα ήταν μειωμένη είτε για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα είτε για ολόκληρο το προηγούμενο έτος.
Πάντως, οι κινήσεις για την αμφισβήτηση του ελάχιστου εισοδήματος γίνονται μετά την έκδοση του εκκαθαριστικού με τον τεκμαρτό φόρο, και για όσους δικαιωθούν η ΑΑΔΕ θα επαναπροσδιορίσει την οφειλή αποστέλλοντας νέο λογαριασμό.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς, το χρονοδιάγραμμα, η διαδικασία και τα δικαιολογητικά για την ακύρωση των τεκμηρίων είναι, κατά περίπτωση, τα εξής:
Αμφισβήτηση του ελάχιστου εισοδήματος με αίτημα για έλεγχο
Οι φορολογούμενοι που επιθυμούν να αμφισβητήσουν το ελάχιστο ποσό εισοδήματος από την άσκηση της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας αιτούνται τη διενέργεια ελέγχου προκειμένου να αποδειχθεί η ακρίβεια της δήλωσής τους για εισόδημα μικρότερο του τεκμαρτού συμπληρώνοντας τους κωδικούς 443-444 του εντύπου Ε1 κατά την εμπρόθεσμη υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
Στη συνέχεια, εισέρχονται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, που αναμένεται να ανοίξει στο τέλος Απριλίου, και το αργότερο εντός 60 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος θα πρέπει να συμπληρώσουν ερωτηματολόγιο για την περιουσιακή τους κατάσταση και τις συνθήκες διαβίωσης των ίδιων, του ή της συζύγου και των προστατευόμενων μελών.
Αναλυτικότερα, στο ερωτηματολόγιο θα πρέπει να δηλώσουν:
– Τραπεζικούς λογαριασμούς (προσωπικούς ή επαγγελματικούς).
– Επενδύσεις/συμμετοχές σε Ελλάδα και εξωτερικό.
– Τραπεζικές θυρίδες.
– Επενδύσεις σε έργα τέχνης, τιμαλφή, συλλογές.
– Αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες, σκάφη αναψυχής, αεροσκάφη.
– Διαθέσιμα μετρητά.
– Διαθέσιμα κρυπτονομίσματα.
– Αριθμό παροχής ηλεκτροδότησης και υδροδότησης για κύρια, εξοχική και δευτερεύουσα κατοικία, καθώς και δαπάνες και ρεύμα και νερό.
– Λογαριασμούς σταθερής και κινητής τηλεφωνίας.
– Χρεωστικές, πιστωτικές ή προπληρωμένες κάρτες.
– Ασφάλιση αυτοκινήτων και δίτροχων.
– Ασφαλιστικό πρόγραμμα ζωής, υγείας, συνταξιοδότησης, θανάτου κ.λπ.
– Ασφαλιστικά συμβόλαια κατοικιών.
– Δαπάνες σε σχολεία, φροντιστήρια, αθλοπαιδιές, διατροφή.
– Ταξίδια στο εσωτερικό και εξωτερικό.
Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, η φορολογική διοίκηση θα προχωρήσει σε εξονυχιστικό έλεγχο έχοντας τη δυνατότητα να τον επεκτείνει σε βάθος πενταετίας και για άλλες φορολογίες, ενώ ο επαγγελματίας υποχρεούται να προσκομίσει οποιοδήποτε διαθέσιμο αποδεικτικό στοιχείο για τη διακρίβωση της ορθότητας και της ακρίβειας των αναφερόμενων στο ερωτηματολόγιο.
Παράλληλα, η φορολογική διοίκηση μπορεί να προσδιορίσει το εισόδημα με βάση κάθε διαθέσιμο στοιχείο ή με έμμεσες μεθόδους ελέγχου.
Ο έλεγχος δύναται να διενεργείται εντός 12 μηνών από την κοινοποίηση της εντολής, και με την ολοκλήρωσή του εκδίδεται πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου με την οποία βεβαιώνεται τυχόν επιπλέον ποσό φόρου ή διαγράφεται ή επιστρέφεται φόρος που έχει βεβαιωθεί.
Πάντως, η «εξαντλητική» ελεγκτική διαδικασία ενέχει σοβαρό κίνδυνο οι επαγγελματίες να χρεωθούν με έξτρα φόρο και πρόστιμα, και για αυτό μόλις το 0,3% του συνόλου επέλεξε τα προηγούμενα έτη να ακολουθήσει αυτό τον τρόπο αμφισβήτησης.
Εξαίρεση από τα τεκμήρια για αντικειμενικούς λόγους
Οι επαγγελματίες που θεωρούν ότι αδικούνται από το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης λόγω μειωμένης επαγγελματικής δραστηριότητας, υποβάλλουν αίτηση στον προϊστάμενο της υπηρεσίας που είναι αρμόδια για την παραλαβή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος προσκομίζοντας σε ηλεκτρονική μορφή τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την απόδειξη των ισχυρισμών τους.
Οι αντικειμενικοί λόγοι που μπορούν να επικαλεστούν είναι:
– Στρατιωτική θητεία. Εάν έχει λήξει η θητεία ο φορολογούμενος προσκομίζει πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης, και εάν εξακολουθεί να υπηρετεί τη θητεία του συνυποβάλλει βεβαίωση της μονάδας που υπηρετεί.
– Φυλάκιση. Συνυποβάλλεται αποφυλακιστήριο από το κατάστημα κράτησης ή πιστοποιητικό κράτησης.
– Νοσηλεία σε νοσοκομείο ή κλινική. Συνυποβάλλεται βεβαίωση νοσηλείας σε δημόσιο νοσοκομείο ή ιδιωτική κλινική.
– Αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης. Συνυποβάλλεται βεβαίωση κυοφορίας είτε από την ΗΔΙΚΑ είτε από δημόσιο νοσοκομείο ή ιδιωτική κλινική.
– Αδυναμία άσκησης δραστηριότητας κατά 12 μήνες μετά τον τοκετό ή την υιοθεσία ή την αναδοχή τέκνου. Σε περίπτωση τοκετού συνυποβάλλεται πιστοποιητικό ή ληξιαρχική πράξη γέννησης, σε περίπτωση υιοθεσίας η δικαστική απόφαση με την οποία τελείται η υιοθεσία και πιστοποιητικό περί μη άσκησης ενδίκων μέσων, και σε περίπτωση αναδοχής τέκνου η πράξη τοποθέτησης σε ανάδοχη οικογένεια (δικαστική απόφαση, σύμβαση, πράξη/απόφαση του αρμόδιου φορέα) και βεβαίωση καταχώρισης του ανηλίκου στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων ή στο Εθνικό Μητρώο Εγκεκριμένων Αναδοχών ή στο Μητρώο Ασυνόδευτων Ανηλίκων.
– Εκτεταμένες φυσικές καταστροφές που κατέστησαν αδύνατη, συνολικά ή μερικά, την άσκηση της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής του δραστηριότητας. Συνυποβάλλεται απόφαση/βεβαίωση του αρμόδιου φορέα για το χαρακτηρισμό της επιχείρησης ως πληγείσας ή απόφαση/πράξη του αρμοδίου οργάνου με την οποία παρέχεται κρατική αρωγή για την αντιμετώπιση των ζημιών που προκλήθηκαν από θεομηνία ως πρώτη αρωγή ή επιχορήγηση ή προκαταβολή επιχορήγησης
– Ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ατομικής επιχείρησης ή της άδειας άσκησης επαγγέλματος. Συνυποβάλλεται απόφαση της δημόσιας Αρχής με την οποία ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας ή η άδεια άσκησης επαγγέλματος, ή σχετική βεβαίωση από τον αρμόδιο φορέα.
– Απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος ή άλλου χώρου άσκησης της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας σε εφαρμογή απόφασης δημόσιας Αρχής για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας ή άλλου λόγου που υπαγορεύει το δημόσιο συμφέρον. Συνυποβάλλεται η απόφαση της δημόσιας Αρχής.
– Άλλοι λόγοι ανωτέρας βίας που εμπόδισαν την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, όπως πρόβλημα υγείας του φορολογούμενου ή τέκνου του, λόγω ασθένειας ή ατυχήματος.
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»