Κομισιόν: Εύσημα στην Ελλάδα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής στο ΦΠΑ
«Καμπανάκι» για παραοικονομία και χρέη στην εφορία
Σημαντική πρόοδο στη μείωση του «κενού ΦΠΑ» στην Ελλάδα καταγράφει η Κομισιόν αλλά κάνει λόγο για υψηλά επίπεδα παραοικονομίας και χρεών στην εφορία και συστήνει επαναξιολόγηση των φοροαπαλλαγών.
Ειδικότερα στην έκθεση Mind the gap αναφέρεται ότι η Ελλάδα παρουσιάζει σημαντική βελτίωση στο κενό ΦΠΑ δηλαδή της διαφορά μεταξύ των εσόδων που θα μπορούσαν να έχουν εισπραχθεί και των εσόδων που πράγματι εισπράχθηκαν με συγκλίνουσα τροχιά προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το 2023, το κενό ανήλθε σε 3 δισ. ευρώ ή 11% υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (9,5%), αλλά μειωμένο κατά 13 ποσοστιαίες μονάδες από το 2019 που ήταν στο 24%. Ωστόσο επισημαίνεται ότι η ανάπτυξη του τομέα υπηρεσιών και τουρισμού ενδέχεται να επιβραδύνει την περαιτέρω σύγκλιση, καθώς οι κίνδυνοι μη συμμόρφωσης είναι γενικά υψηλότεροι στον τομέα των υπηρεσιών.
Σύμφωνα με την έκθεση η Ελλάδα χάνει πολύ μεγάλο μέρος των δυνητικών εσόδων από ΦΠΑ επειδή χρησιμοποιεί σε ευρεία κλίμακα μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, έχει πολλές απαλλαγές και εφαρμόζει εθνικές πολιτικές που μειώνουν τον ΦΠΑ σε διάφορους τομείς. Είναι χαρακτηριστικό ότι το κόστος από τις απαλλαγές στο ΦΠΑ κόστισαν 7 δις. ευρώ το 2023.
Σχετικά με τις φοροαπαλλαγές υπογραμμίζεται ότι ο εξαιρετικά υψηλός αριθμός διατάξεων φορολογικών δαπανών με σημαντικό δημοσιονομικό αντίκτυπο αναδεικνύει τη σημασία της θέσπισης ενός ειδικού μηχανισμού για τη μόνιμη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους. Το 2023 καταγράφηκαν 1116 περιπτώσεις με το κόστος τους να εκτιμάται σε 18,82 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου στο 31% των συνολικών φορολογικών εσόδων. Οι περισσότερες απαλλαγές αφορούν: φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων (249), φόρο νομικών προσώπων (233), τέλη χαρτοσήμου (76), ΦΠΑ (75).
Για την παραοικονομία επισημαίνεται ότι ανέρχεται στο 21% του ΑΕΠ (2022), ποσοστό 3,7 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (17,6%) και υπογραμμίζεται ότι παρά τη μείωση από το 24% του 2012, η πρόκληση παραμένει σημαντική, με τον τομέα των αυτοαπασχολούμενων να αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της παραοικονομίας.
Ανησυχία εκφράζει η Κομισιόν για τις εκκρεμείς φορολογικές οφειλές που παρέμειναν μεταξύ των υψηλότερων στην ΕΕ (30,7% κατά μέσο όρο) το 2023. Το ποσοστό των εισπρακτέων οφειλών σε σύγκριση με το σύνολο των οφειλών παρέμεινε υψηλό κατά τα έτη 2018 έως 2023, αν και σημειώθηκε μικρή μείωση (από 81,6% σε 75,2%). Η διαγραφή φορολογικών οφειλών είναι δυνατή σε περιοριστική βάση υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις που σχετίζονται με μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί για την είσπραξη του χρέους και την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη.
