Κόστη και κίνδυνοι από τους δασμούς Τραμπ
Το μεγαλύτερο πρόβλημα αναμένεται έχουν οι εξαγωγικές επιχειρήσεις τροφίμων και συγκεκριμένα προϊόντα, όπως η φέτα, οι κομπόστες ροδάκινου και οι ελιές
Σε αχαρτογράφητα νερά μπαίνει η διεθνής Οικονομία –και μαζί της, βέβαια, και η ελληνική– αφού η πανηγυρική ανακοίνωση επιβολής επιπλέον δασμών από τις ΗΠΑ στα εισαγόμενα προϊόντα, προκάλεσε παγκόσμιο σοκ.
Στην Ελλάδα οι δασμοί εκτιμάται ότι θα φέρουν μείωση της τάξεως του 0,5% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 1,1 δισ. ευρώ.
Οι ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ έφτασαν τα 2,4 δισ. ευρώ το 2024 και αντιστοιχούν στο 4,8% της συνολικής αξίας των εξαγωγών, συνεισφέροντας περίπου 1% του ΑΕΠ.
Τα ελληνικά προϊόντα που κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αξία εξαγωγών στις ΗΠΑ ήταν:
- Προϊόντα διύλισης πετρελαίου: 551 εκατ. ευρώ (23% του συνόλου).
- Φρούτα, λαχανικά και ποτά: 486,6 εκατ. ευρώ (20%).
- Αλουμίνιο και χάλυβας: 201,7 εκατ. ευρώ (8%).
Τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου χαρακτηρίζονται από μικρότερη ελαστικότητα βραχυπρόθεσμα, ειδικά δεδομένης της πρόθεσης των ΗΠΑ να ενισχύσουν την εγχώρια βιομηχανική παραγωγή. Έτσι, οι εξαγωγές τους προς τις ΗΠΑ δεν αναμένεται να πληγούν σημαντικά.
Τις μεγαλύτερες συνέπειες των δασμών αναμένεται να νιώσουν και οι εξαγωγικές επιχειρήσεις τροφίμων, και συγκεκριμένα προϊόντα όπως η φέτα, οι κομπόστες ροδάκινου και οι ελιές.
Επιπλέον, επιπτώσεις αναμένεται να υπάρχουν και στα προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου, με τα πρώτα να εκτιμάται ότι θα επηρεαστούν περισσότερο, όπως συνέβη με την επιβολή δασμών κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, την περίοδο 2018 – 2021.
Σύμφωνα με το διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα, οι δασμοί των ΗΠΑ αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη της Ευρωζώνης κατά 0,3-0,4% του ΑΕΠ, ενώ οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ εκτιμάται ότι θα μειωθούν κατά περίπου 15%.
Έτσι, ελληνικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή άλλων προϊόντων σε χώρες της Ε.Ε., ενδέχεται επίσης να πληγούν.
Φόβοι για Τουρισμό
Η φέτα, που κατέχει την πρωτοκαθεδρία στα εξαγώγιμα προϊόντα και στα ΠΟΠ τυριά, ενδέχεται να αντιμετωπίσει αύξηση τιμών. Η αξία των εξαγωγών φέτας στις ΗΠΑ το 2024 ανήλθε σε 53,6 εκατ. ευρώ.
Οι εξαγωγές ελληνικού κρασιού (με δεύτερη κυριότερη αγορά τις ΗΠΑ) ενδέχεται να υποστούν πλήγμα αν οι δασμοί περάσουν στις τελικές τιμές. Οι πωλήσεις ελληνικού κρασιού το 2024 ανήλθαν σε 19 εκατ. ευρώ.
Πάντως, διάχυτη είναι η ανησυχία και για τις δευτερογενείς συνέπειες από τους δασμούς Τραμπ, κάτι που σχετίζεται με τα θέματα του Τουρισμού.
Και αυτό, διότι αν οι ευρωπαϊκές χώρες παρουσιάσουν απώλεια εισοδήματος λόγω των δασμών, τότε κάτι τέτοιο ενδέχεται να επηρεάσει τον ελληνικό Τουρισμό.
Παράλληλα, η ήδη ανακοινωθείσα επιβολή δασμών στην Κίνα, ενέχει τον κίνδυνο αυτή να στρέψει το βλέμμα της σε άλλες αγορές, στις οποίες απευθύνονται και ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, όπως για παράδειγμα τα βιομηχανικά προϊόντα.
Από τις πιο ισχυρές παρουσίες στα αμερικανικά ράφια έχουν οι ελληνικές ελιές, με την Ελλάδα να είναι η κύρια χώρα προέλευσης για τις εισαγόμενες ελιές στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με την ΠΕΜΕΤΕ, η αξία των εξαγωγών το 2024 ανήλθε σε 241 εκατ. ευρώ, αυξημένη κατά 39% σε ένα έτος.
Παράλληλα, το 2024 διατέθηκαν στην αμερικανική αγορά 45.000 τόνοι ελαιόλαδου, σύμφωνα με τα στοιχεία του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποιήσεως Ελαιόλαδου.
Στασιμοπληθωρισμός
Όλα τα παραπάνω δημιουργούν εύλογη ανησυχία, καθώς βρισκόμαστε στη σφαίρα των δασμών Τραμπ, κάτι που οδηγεί πολλούς οικονομολόγους να εκτιμούν πως οι συγκεκριμένες κινήσεις του Αμερικανού προέδρου θα οδηγήσουν σε στασιμοπληθωρισμό. Σε μία τέτοια περίπτωση η Ελλάδα φαίνεται να βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση, όπως δείχνουν και τα στοιχεία, καθώς εκκινεί από αρνητικότερη βάση.
Μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι πλέον η Τράπεζα της Ελλάδος βλέπει πληθωρισμό στο 2,9% για φέτος (από 2,5% προηγουμένως), κάτι που συνεπάγεται ότι η ακρίβεια θα είναι πιο υψηλή σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις.
Με βάση τις νέες προβλέψεις της Κεντρικής Τράπεζας, ο πληθωρισμός θα «πέσει» στο 2,3% το 2026 (θα παραμείνει πάνω από το όριο του 2% που θέτει η ΕΚΤ), για να ανέβει ξανά στο 2,5% το 2027. Αυτά, ωστόσο, προκύπτουν με βάση τα σημερινά δεδομένα.
Οι εξελίξεις σε σχέση με τους δασμούς ενδέχεται να προκαλέσουν ακόμη δυσμενέστερες προβλέψεις.
Δημοσιονομική πειθαρχία
Αν και η επίπτωση στην ελληνική Οικονομία δεν θα είναι μεγάλη βραχυπρόθεσμα, δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού.
Είναι κρίσιμο να διατηρηθεί η δημοσιονομική πειθαρχία μέσω επίτευξης ισχυρών πρωτογενών πλεονασμάτων, ώστε να μην επιδεινωθεί η δυνατότητα δανεισμού από τις αγορές.
Άλλωστε, η αυξημένη αβεβαιότητα αναμένεται να οδηγήσει σε άνοδο των αποδόσεων ομολόγων και μετοχών, όπως φάνηκε ήδη από την πρώτη μέρα επιβολής των δασμών.
Εξάλλου, η δασμολογική πολιτική του Τραμπ θεωρείται βέβαιο ότι θα αποδυναμώσει το δολάριο. Ήδη την πρώτη μέρα εφαρμογής των δασμών η αξία του δολαρίου έναντι του ευρώ έπεσε κατά περισσότερο από 2%, φτάνοντας σε χαμηλά εξαμήνου.
Ως εκ τούτου, όλες οι εισαγωγές από τις ΗΠΑ θα γίνουν φθηνότερες, με βασικότερα τα είδη πετρελαίου. Αντιθέτως, η ενίσχυση του ευρώ θα κάνει τις εξαγωγές των χωρών της Ευρωζώνης (συμπεριλαμβανομένου του Τουρισμού) ακριβότερες για τις περισσότερες χώρες του κόσμου.
Για αυτό και είναι ζωτικής σημασίας η ενδυνάμωση της εμπορικής ένωσης της Ε.Ε., προκειμένου να μη μειωθεί η παραγωγή στην Ευρώπη και να ενισχυθεί η αυτάρκεια της Γηραιάς Ηπείρου.
Επτά άξονες
Σε κατάσταση αναμονής είναι όλοι σχεδόν οι εμπλεκόμενοι στο οικονομικό γίγνεσθαι της χώρας, καθώς αναμένουν τι μέλλει γενέσθαι στον παγκόσμιο οικονομικό χάρτη, χωρίς να μπορούν να κάνουν ασφαλείς προβλέψεις.
Μάλιστα, συστήνουν αναμονή από 6 έως 9 μήνες, για να υπάρχει κάποιο σαφές σήμα για την επόμενη μέρα.
Στο φόντο αυτό, το Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης παρουσίασε 7 άξονες παρεμβάσεων για τη θωράκιση της Οικονομίας από τη διεθνή αστάθεια. Οι άξονες παρεμβάσεων κωδικοποιούνται ως εξής:
- Προσέλκυση ακόμα περισσότερων επενδύσεων. Περαιτέρω απλούστευση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, με στόχο τη μείωση των διοικητικών βαρών κατά 25%. Εφαρμογή του νέου νόμου για κίνητρα στην καινοτομία και τις συγχωνεύσεις.
- Ενίσχυση της χρηματοδότησης της πραγματικής Οικονομίας.
- Ενίσχυση της εξωστρέφειας. Βασικός στόχος είναι η διείσδυση στις μεγάλες αγορές Ινδίας και Κίνας.
- Αναβάθμιση των υποδομών.
- Διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της ελληνικής Οικονομίας.
- Ανθρώπινο δυναμικό. Οι αλλαγές αντικατοπτρίζονται και στην περαιτέρω μείωση της ανεργίας από το 8,6% που είναι σήμερα.
- Δημοσιονομική πολιτική και φορολογία.
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
