Ναυτιλία και yachting

Η ελληνική ναυτιλία αποτελεί τον αδιαμφισβήτητο ηγέτη της παγκόσμιας θαλάσσιας Οικονομίας, ελέγχοντας πάνω από το 20% της διεθνούς χωρητικότητας και το 60% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με περίπου 5.600 ελληνόκτητα πλοία.

Αυτή η μεγάλη οικονομική δύναμη, που συνεισφέρει ετήσια πάνω από 13 έως 15 δισ. ευρώ στην Οικονομία της χώρας, λειτουργεί, πλέον, και ως η «ομπρέλα» κάτω από την οποία αναπτύσσονται ραγδαία και ο ελληνικός θαλάσσιος τουρισμός και το επαγγελματικό yachting. Η τεχνογνωσία, τα κεφάλαια και το διεθνές κύρος της ποντοπόρου ναυτιλίας μεταγγίζονται, πλέον, απευθείας στο ελληνικό yachting, δημιουργώντας ένα ενιαίο και πανίσχυρο μέτωπο για την εθνική Οικονομία.

Η διασύνδεση της ναυτιλίας και του yachting δεν είναι, πλέον, θεωρητική, αλλά απολύτως οργανική. Η άμεση και έμμεση συνεισφορά του θαλάσσιου τουρισμού (επαγγελματικά σκάφη αναψυχής, κρουαζιερόπλοια, ημερόπλοια), στην ελληνική Οικονομία αγγίζει τα 5 έως 6 δισ. ευρώ (περίπου 2,5% του ΑΕΠ) ετησίως. Ήδη, πολλοί παραδοσιακοί Έλληνες εφοπλιστές έχουν αρχίσει να επενδύουν εκτός από την ποντοπόρο ναυτιλία, σε luxury yachts και μαρίνες. Τα τελευταία χρόνια, λόγω επιδοτήσεων ΕΣΠΑ, έχει γίνει μια αλματώδης αύξηση των σκαφών αναψυχής, αγγίζοντας τα 7.500, εκ των οποίων τα περισσότερα από αυτά έχουν μέσο όρο ηλικίας 4-5 χρόνια (ο νεότερος στόλος σε όλη την Ευρώπη). Αυτός ο στόλος κινεί μια τεράστια αλυσίδα κοινών επαγγελμάτων με την παραδοσιακή ναυτιλία: Από εξειδικευμένα ναυπηγεία συντήρησης και εταιρίες τεχνικής υποστήριξης, μέχρι διεθνή γραφεία ναυλομεσιτών, ασφαλιστικές εταιρίες και τροφοδοτικές αλυσίδες.

Το κοινό μέλλον των δύο κλάδων σφραγίζεται από τις σαρωτικές αλλαγές που φέρνει το υπουργείο Ναυτιλίας. Ο θεσμικός ιστός του yachting, που στηρίζεται σε περισσότερες από 4.500 Ναυτιλιακές Εταιρίες Πλοίων Αναψυχής (ΝΕΠΑ), περνάει, πλέον, σε καθεστώς πλήρους διαφάνειας, αντιγράφοντας τα αυστηρά διεθνή πρότυπα της ποντοπόρου ναυτιλίας. Μέσω της νέας ψηφιακής πλατφόρμας e-ΝΕΠΑ και της υποχρεωτικής εφαρμογής του «e-Ναυλοσυμφώνου / e-Charter party» (με μεταβατική περίοδο προσαρμογής έως τις 30 Ιουνίου 2026), το κράτος βάζει οριστικό τέλος στις παράνομες ναυλώσεις. Όπως ακριβώς συμβαίνει στα μεγάλα εμπορικά πλοία, κάθε κίνηση, ναύλωση και οικονομική συναλλαγή των τουριστικών σκαφών καταγράφεται ψηφιακά σε πραγματικό χρόνο, διασφαλίζοντας τα δημόσια έσοδα και τον υγιή ανταγωνισμό.

Η μεγαλύτερη κοινή πρόκληση για την ποντοπόρο ναυτιλία και το yachting είναι η «πράσινη» μετάβαση. Οι αυστηροί διεθνείς περιβαλλοντικοί κανονισμοί για τη μείωση των εκπομπών ρύπων εφαρμόζονται πια και στα 7.000 σκάφη αναψυχής που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Για να υποστηριχθεί αυτή η στροφή, η κυβέρνηση υλοποιεί ένα μεγάλο χρηματοδοτικό πρόγραμμα, ύψους 260 εκατ. ευρώ, από το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, με σκοπό την αναβάθμιση 30 τουριστικών λιμένων και μαρινών. Στόχος είναι η δημιουργία «πράσινων» υποδομών ελλιμενισμού, με σταθμούς ηλεκτροδότησης (cold ironing) και σύγχρονα συστήματα διαχείρισης αποβλήτων.

Με την ποντοπόρο ναυτιλία να εγγυάται τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας και το yachting να φέρνει τουρισμό υψηλής ποιότητας στα νησιά, η Ελλάδα εδραιώνει τη θέση της ως η απόλυτη θαλάσσια υπερδύναμη του πλανήτη.

*Ο Βασίλης Πολίτης είναι Υποναύαρχος Π.Ν. (ε.α.) – Μέλος Δ.Σ. ΝΕΕ – Υπεύθυνος Yachting/Μαρινών CEO MSI HELLAS