Ο συνδυασμός ανόδου των τιμών, «ροκανίσματος» των εισοδημάτων και πιθανής αύξησης των επιτοκίων, που έχει και «μετενέργεια» στην πορεία της ανάπτυξης, αναμφίβολα δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που παραπέμπει σε στασιμοπληθωρισμό, απειλώντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Μέσα σε αυτό το δυσμενές τοπίο, νέες έκτακτες παρεμβάσεις, ύψους 200 εκατ. ευρώ, για τη στήριξη των νοικοκυριών που δοκιμάζονται οικονομικά από τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, ετοιμάζει το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο.

Εκ νέου αντιμέτωπη είναι η ευρωπαϊκή, και προς ώρας, σε δεύτερο πλάνο, η ελληνική, Οικονομία με ένα γνώριμο αλλά ιδιαίτερα επικίνδυνο φαινόμενο, τη στασιμοπληθωριστική πίεση. Ήδη τα μηνύματα, ειδικά από χώρες όπως η Γερμανία που είναι «βαρόμετρο» για όλη την Ε.Ε. και βέβαια για την Ελλάδα, εν όψει του τουριστικού θέρους, είναι ανησυχητικά. Από τη μία το «φρένο» στην ανάπτυξη, αλλά και από την άλλη το «γκάζι» στον πληθωρισμό, είναι δεδομένα. Στο μεταξύ, η νέα άνοδος στις τιμές της ενέργειας, με το πετρέλαιο να καταγράφει έντονη ανοδική πορεία και το φυσικό αέριο να ξεπερνά τα 50 ευρώ, αναζωπυρώνει φόβους για ένα νέο κύμα ακρίβειας που απειλεί τόσο τα νοικοκυριά όσο και τις επιχειρήσεις.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο εν όψει της θερινής περιόδου, όπου η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια κορυφώνεται, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ήδη πιεσμένο ενεργειακό σύστημα. Αυτός, δηλαδή, ο συνδυασμός ανόδου του πληθωρισμού, «ροκανίσματος» των εισοδημάτων και πιθανής αύξησης των επιτοκίων που έχει και «μετενέργεια» στην πορεία της ανάπτυξης, αναμφίβολα δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που παραπέμπει σε στασιμοπληθωρισμό, απειλώντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Όπως, μάλιστα, τόνισε ο διοικητής της ΤτΕ σε συνέντευξή του, «η ανησυχία για το ενδεχόμενο ύφεσης στην ευρωζώνη είναι υπαρκτή και δικαιολογημένη, δεδομένης της νέας αρνητικής διαταραχής από την πλευρά της προσφοράς που προκαλεί η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή».

Φαύλος κύκλος

Το σπιράλ των αρνητικών εξελίξεων είναι δεδομένο και λειτουργεί ως ένας φαύλος κύκλος στον οποίο είναι εγκλωβισμένη και η ελληνική οικονομία. Ειδικότερα:

• Ανατιμήσεις προϊόντων και υπηρεσιών έως 13%.
• Περαιτέρω μείωση αγοραστικής δύναμης.
• Μείωση κατανάλωσης.
• Μείωση τζίρου στις επιχειρήσεις.
• Αύξηση ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Τα στοιχεία για τη δραματική κατάσταση που βιώνουν τα νοικοκυριά, η οποία επιδεινώθηκε μετά το ξέσπασμα του πολέμου, είναι αποκαλυπτικά και, όπως όλα δείχνουν, θα συνεχιστεί εάν δεν σταματήσουν οι εχθροπραξίες, οδηγώντας σε ραγδαία επιδείνωση των οικονομικών συνεπειών. Στα τρόφιμα οι αυξήσεις ήταν 3,7% τον Μάρτιο και 4,1% τον Απρίλιο, ενώ στα καύσιμα, το δίμηνο, 19% στην αμόλυβδη, 21% στο πετρέλαιο κίνησης με επιδότηση και 32,5% χωρίς.

Νέα μέτρα στήριξης

Η ραγδαία αύξηση των τιμών στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και άλλα ενεργειακά καύσιμα αφήνει έντονο το αποτύπωμά της στην πραγματική Οικονομία και στην καθημερινότητα των πολιτών. Με επίκεντρο τα καύσιμα, η κυβέρνηση αξιοποιώντας το αδιάθετο κονδύλι των 200 εκατ. ευρώ δρομολογεί πρόσθετα μέτρα στην κατεύθυνση επέκτασης της οριζόντιας επιδότησης στο ντίζελ και για το μήνα Ιούνιο, ενώ πιθανότατα θα συνεχιστεί και η επιδότηση του fuel pass.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης είχε υποστηρίξει ότι «έχουμε κρατήσει 200 εκατ. “πυρομαχικά” για έκτακτες καταστάσεις». Σε εκκρεμότητα παραμένει –παρά τις πιέσεις που ασκούνται από την αγορά– η ενεργοποίηση της επιδότησης στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας (power pass), ώστε να ανακοπεί η άνοδος των τιμών πριν… καταρρεύσουν τα νοικοκυριά. Για το συγκεκριμένο μέτρο διατυπώνονται, ωστόσο, επιφυλάξεις από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, παρά το γεγονός ότι η χρηματοδότηση θα μπορούσε να προέλθει από το Ταμείο Ρύπων. Πάντως, οι υψηλές πτήσεις στο πετρέλαιο Brent συνεχίζονται, παραμένοντας σταθερά πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ

Πού το πάνε οι ξενομερίτες;

ΕΠΟΜΕΝΟ

Metallica: Ουρές εκατοντάδων μέτρων από το μεσημέρι στο ΟΑΚΑ για τη συναυλία (εικόνες)

Ανάλογα με την πορεία των εξελίξεων στη διεθνή αγορά πετρελαίου, η κυβέρνηση είναι έτοιμη να συνεχίσει την στήριξη των νοικοκυριών, αξιοποιώντας στο έπακρο το διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, πέρα από το «μαξιλάρι» των 200 εκατ. ευρώ, το οποίο επιτρέπει άμεσες παρεμβάσεις, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας. Σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, το κόστος για την επέκταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για το μήνα Ιούνιο υπολογίζεται σε περίπου 40 εκατ. ευρώ, ενώ μια δίμηνη παράταση του fuel pass για Ιούνιο και Ιούλιο εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 130 εκατ. ευρώ.

Ύφεση

Οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Eurogroup. Κοινοτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι επιπτώσεις της κρίσης θα είναι παρατεταμένες, ακόμη και μετά τη λήξη των εχθροπραξιών στον Κόλπο, επηρεάζοντας για μεγάλο διάστημα την παγκόσμια ισορροπία προσφοράς και ζήτησης ενέργειας. Ήδη καταγράφονται ισχυρές πιέσεις στο μακροοικονομικό περιβάλλον, με επιτάχυνση του πληθωρισμού, επιδείνωση των αναπτυξιακών προοπτικών και αυξημένη αβεβαιότητα για την πορεία της Οικονομίας στην ευρωζώνη, ενώ ενισχύονται οι φόβοι ακόμη και για ύφεση, εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει συνολικά τις ευρωπαϊκές Οικονομίες, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής.

Η εικόνα περιπλέκεται περαιτέρω από την άνοδο στις τιμές των τροφίμων. Όπως αναφέρει το Μηνιαίο Ενημερωτικό Δελτίο Τιμών Αγροτικών Προϊόντων από την Τράπεζα Πειραιώς για τον Απρίλιο 2026, «οι διεθνείς αγορές ήδη καταγράφουν ενδείξεις αστάθειας, με την παραγωγή και το εμπόριο βασικών αγαθών, όπως το σιτάρι, να επηρεάζονται από γεωπολιτικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες. Αν και σε ορισμένες περιπτώσεις η προσφορά παραμένει επαρκής, το αυξημένο κόστος παραγωγής –λόγω ενέργειας και λιπασμάτων– σε συνδυασμό με τις κλιματικές συνθήκες, δημιουργεί πιέσεις για νέες ανατιμήσεις». Η ισορροπία των κινδύνων στον αγροτικό τομέα εκτιμάται ότι πιθανά να παραμείνει στραμμένη προς την ανοδική πλευρά, υπό την επίδραση των γεωπολιτικών εντάσεων, της αβεβαιότητας στις αγορές αγροτικών εισροών και του αυξημένου κινδύνου μεταβολής των καιρικών συνθηκών, αναφέρει το δελτίο, που προσθέτει ότι «τα φαινόμενα αυτά, θα μπορούσαν να εντείνουν περαιτέρω τους ανοδικούς κινδύνους για τις τιμές, ιδιαίτερα στα μαλακά αγροτικά εμπορεύματα, τη στιγμή που οι αγρότες αντιμετωπίζουν ήδη ελλείψεις λιπασμάτων και αυξημένο κόστος καυσίμων λόγω του πολέμου στο Ιράν».

*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»