Ο πόλεμος στο Ιράν «χτυπά» την ελληνική οικονομία–Πόσο θα αυξηθούν τα καύσιμα
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή κλονίζουν την ελληνική οικονομία–Αυξήσεις στα καύσιμα, πιέσεις στον πληθωρισμό και κίνδυνος για νέα «φτωχοποίηση» νοικοκυριών
Οι πρόσφατες στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, σε συνδυασμό με τις απαντήσεις της Τεχεράνης σε βάσεις και υποδομές του Περσικού Κόλπου, δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ για την παγκόσμια οικονομία.
Για την Ελλάδα, οι συνέπειες αναμένονται έντονες, τόσο σε βραχυπρόθεσμο όσο και σε μεσομακροπρόθεσμο επίπεδο, με τον πληθωρισμό να αποτελεί την «Αχίλλειο πτέρνα» της εγχώριας οικονομικής πολιτικής.
Άμεσο «χτύπημα» στην αντλία: Ποιες τιμές αλλάζουν από αύριο
Οι επιπτώσεις των εχθροπραξιών θα γίνουν αισθητές στους καταναλωτές ήδη από τα επόμενα 24ωρα. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς πετρελαιοειδών, οι πρόδρομοι δείκτες δείχνουν σημαντικές ανατιμήσεις στις τιμές χονδρικής, οι οποίες θα περάσουν άμεσα στις λιανικές τιμές των πρατηρίων.
- Αμόλυβδη: Η μέση πανελλαδική τιμή αναμένεται να προσεγγίσει τα 1,8 ευρώ το λίτρο.
- Πετρέλαιο Κίνησης: Αναμένεται να «σπάσει» το φράγμα των 1,6 ευρώ, προκαλώντας ανησυχία για δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις, καθώς αποτελεί το βασικό καύσιμο των επαγγελματικών μεταφορών.
Παρά την ένταση, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι –προς το παρόν– η κατάσταση διαφέρει από την κρίση της Ουκρανίας το 2022. Την 4η ημέρα των συγκρούσεων, το Brent παραμένει κάτω από τα 80 δολάρια, την ώρα που τον Φεβρουάριο του ’22 είχε εκτοξευθεί στα 108 δολάρια.
Ο πληθωρισμός του Μαρτίου και το τέλος των «χαμηλών τιμών»
Μέχρι πρότινος, η πτώση στις τιμές των καυσίμων και του φυσικού αερίου σε σύγκριση με πέρυσι λειτουργούσε ως ανάχωμα στον δείκτη τιμών. Από σήμερα, αυτό το «στήριγμα» χάνεται. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους θα αποτυπωθεί ξεκάθαρα στον πληθωρισμό Μαρτίου, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα νοικοκυριά που ήδη πλήττονται από τις υψηλές τιμές των τροφίμων (κάτι που αναμένεται να επιβεβαιωθεί και από την ανακοίνωση του πληθωρισμού Φεβρουαρίου αύριο).
Ελεύθερη αγορά και έλεγχοι
Ένας επιπλέον παράγοντας ανησυχίας είναι ότι η κρίση βρίσκει την αγορά χωρίς το «πλαφόν» στο περιθώριο κέρδους, το οποίο έχει απενεργοποιηθεί από το καλοκαίρι.
Αν και η νέα ανεξάρτητη αρχή (που απορρόφησε τη ΔΙΜΕΑ) συνεχίζει τους ελέγχους, τα περιθώρια παρέμβασης για αισχροκέρδεια είναι πλέον νομικά περιορισμένα, αφήνοντας την τιμολογιακή πολιτική στον ελεύθερο ανταγωνισμό.
Το σενάριο της «φτωχοποίησης» και η επόμενη μέρα
Η διάρκεια και η ένταση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή θα κρίνουν το τελικό μέγεθος της ζημιάς.
Οι αγορές επί του παρόντος «ποντάρουν» σε μια σύντομη κρίση.
Ωστόσο, αν η αστάθεια παγιωθεί:
- Οι ανατιμήσεις θα επεκταθούν σε μια ευρεία γκάμα προϊόντων και υπηρεσιών.
- Ο δείκτης τιμών καταναλωτή θα δεχθεί ισχυρές πιέσεις.
- Το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών θα συρρικνωθεί περαιτέρω.
Οι εκτιμήσεις παραμένουν δυσοίωνες, κάνοντας λόγο για κίνδυνο περαιτέρω φτωχοποίησης των ελληνικών νοικοκυριών, τα οποία καλούνται για άλλη μια φορά να «σφίξουν το ζωνάρι» προκειμένου να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος διαβίωσης.