Συμφωνία Mercosur: Τι είναι και τι σημαίνει για τα ελληνικά προϊόντα
Τι αλλάζει στο μέλλον της Ευρώπης με τη συμφωνία Mercosur
Συμφωνία Mercosur: Προστασία ελληνικών προϊόντων, ευκαιρίες για νέες εξαγωγές και δικλείδες υπέρ των παραγωγών και ασφάλεια στην ποιότητα των τροφίμων.
Η συμφωνία Ε.Ε.-Mercosur δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις σε όλους τους τομείς, προστατεύει από τις «απομιμήσεις» 21 εγχώρια αγροτικά προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη, ενώ θέτει ισχυρές δικλείδες ασφαλείας υπέρ των παραγωγών σε περιπτώσεις αιφνίδιας αύξησης εισαγωγών.
Η θετική ψήφος της Ελλάδας έλαβε υπόψη όλα αυτά τα στοιχεία που διασφαλίζουν τους Έλληνες αγρότες και δίνουν νέες προοπτικές για τα προϊόντα μας, ενώ-όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης- η συμφωνία θα περνούσε ανεξάρτητα από την στάση της χώρας μας καθώς απαιτούσε ειδική πλειοψηφία, η οποία ήδη είχε επιτευχθεί από τα υπόλοιπα κράτη μέλη.
Αλώστε, συνεχίζουν οι ίδιες πηγές, το πλαίσιο για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur «υπήρχε ήδη από το 2019, επί κυβέρνησης Σύριζα, που πανηγύριζε μάλιστα σχετικά».
Είχε προηγηθεί, άλλωστε, την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, η υπερψήφιση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της δέσμης μέτρων για να διασφαλιστεί ότι η εμπορική συμφωνία Mercosur συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους πλέον ευαίσθητους γεωργικούς τομείς της Ένωσης.
Είναι ενδεικτικό ότι τα μέτρα προστασίας των αγροτών ψηφίστηκαν από ευρύτατη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (421 υπέρ έναντι 161 κατά).
«Υπέρ» ψήφισαν όλες οι πολιτικές ομάδες (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) εκτός από την Αριστερά και τους Πατριώτες (η παράταξη των Λεπέν- Ορμπαν) που ψήφισαν κατά.
«Οι υπόλοιποι Έλληνες ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά, για καθαρά λαϊκίστικους λόγους»
Από τους Έλληνες ευρωβουλευτές τα μέτρα προστασίας ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της ΝΔ ενώ οι υπόλοιποι Έλληνες ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά, «για καθαρά λαϊκίστικους λόγους», όπως σχολιάζουν από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και συνέχισαν:
«Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ είναι οι μόνοι από την ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν ψήφισαν».
«Δηλαδή οι σοσιαλιστές συνάδελφοί τους από την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Ρουμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, χώρες με ισχυρή αγροτική παραγωγή που είναι ευρύτατα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό, δεν ενδιαφέρονται για τους αγρότες και οι μόνοι που ενδιαφέρονται ήταν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ;», διερωτώνται στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και συμπληρώνουν:
«Επίσης, η ομάδα τουECR στο οποίο ανήκουν οι ευρωβουλευτές του κ. Βελόπουλου τάχθηκε υπέρ κι επιχειρηματολόγησε μάλιστα υπέρ της Συμφωνίας και των μέτρων».
Σημειώνεται, επίσης, από το ΥΠΑΑΤ ότι οι ελληνικές εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής στη Mercosur είναι μικρές, ανέρχονται μόλις σε 34,3 εκατομμύρια ευρώ και με τη συμφωνία μπορούν να αυξηθούν σημαντικά καθώς τα προϊόντα μας θα μπουν σε νέα αγορά 270 εκατομμυρίων πολιτών σε Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη κλπ.
Συμφωνία Mercosur: Προστασία των προϊόντων
Η συμφωνία Mercosur προστατεύει από απομιμήσεις 344 διακριτά προϊόντα τροφίμων και ποτών συνολικά στην Ε.Ε, από τα οποία τα 21 είναι ελληνικά.
Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, προστατεύονται προϊόντα όπως η φέτα, το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, Κορινθιακή σταφίδα, κρόκος Κοζάνης, μανούρι, κεφαλογραβιέρα, μαστίχα Χίου, ελαιόλαδο Σητείας και Λυγουριού, κρασί Μαντινείας, Νάουσας, Νεμέας, Σαντορίνης, Σάμου, Αμύνταιου, η ρετσίνα, το τσίπουρο κλπ.
Η προστασία αυτή θα βοηθήσει στην πώληση περισσότερων ελληνικών προϊόντων και σε υψηλότερες τιμές, καθώς η τιμή πώλησης των προϊόντων που προστατεύονται από Γεωγραφική Ένδειξη είναι 2 και 3 φορές υψηλότερη από αυτή των κανονικών προϊόντων.
Συμφωνία Mercosur: Ρήτρες και δικλείδες ασφαλείας
Σε περίπτωση διαταραχών της αγοράς θα ληφθούν σημαντικά μέτρα για την προστασία των συμφερόντων των Ελλήνων αγροτών.
Συγκεκριμένα, η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα διασφάλισης για την προστασία των αγροτών της ΕΕ από οποιαδήποτε αιφνίδια αύξηση των εισαγωγών.
Αυτή είναι η πρώτη φορά που ένα τέτοιο μέτρο περιλαμβάνεται σε συμφωνία της ΕΕ, ακόμη και για προϊόντα που ήδη υπόκεινται σε ποσόστωση.
Επιπλέον, θα τεθεί μέγιστο όριο (ποσόστωση) στην ποσότητα των αγροδιατροφικών προϊόντων που εισάγονται από τη Mercosur και επωφελούνται από χαμηλότερους δασμούς για βοδινό κρέας, χοιρινό και πουλερικά.
Σε ο,τι αφορά την ασφάλεια των τροφίμων, τα υψηλά πρότυπα της ΕΕ που προστατεύουν τους πολίτες της ΕΕ δεν θα τεθούν σε κίνδυνο με κανέναν τρόπο: Ολα τα προϊόντα της Mercosur πρέπει να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανονισμούς της ΕΕ για την ασφάλεια τροφίμων.
Τα μέτρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Ανταποκρινόμενοι στις ανησυχίες των Ελλήνων και Ευρωπαίων γεωργών σχετικά με τον δυνητικό αντίκτυπο της συμφωνίας στις γεωργικές αγορές, θεσπίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σαφείς διαδικασίες, αυστηρά χρονοδιαγράμματα, αντικειμενικά κριτήρια και ένα ισχυρό επιχειρησιακό πλαίσιο που διασφαλίζουν τη σταθερότητα της αγοράς και παρέχουν αξιόπιστη προστασία από αιφνίδιες διαταραχές.
Τα μέτρα προστασίας των παραγωγών που ψηφίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι τα εξής:
–Υποχρέωση αμοιβαιότητας, που σημαίνει ότι τα εισαγόμενα προϊόντα πρέπει να πληρούν τα ευρωπαϊκά περιβαλλοντικά, υγειονομικά και φυτό-υγειονομικά πρότυπα προκειμένου να εισαχθούν στην Ε.Ε. Ήδη η Ε.Ε. προχωράει σε πλήρη αναμόρφωση των Τελωνείων ώστε να γίνεται πιο αυστηρός έλεγχος για το τι εισάγεται στην Ευρώπη.
–Ψηφίστηκε ισχυρή νομική προστασίας όλων των προϊόντων με Γεωγραφική Ένδειξη, όπως η φέτα. Κρασιά όπως η Σαντορίνη, η Νεμέα, η Νάουσα και αποστάγματα (Ούζο, Τσίπουρο) παύουν να είναι «γενικές ονομασίες» και αποκτούν νομική θωράκιση. Η Συμφωνία προβλέπει την μείωση ή κατάργηση των υψηλών δασμών σε προϊόντα που πλέον γίνονται πιο ανταγωνιστικά σε μεγάλες αγορές
–Υπάρχει κατάλογος 14 ευαίσθητων για την Ε.Ε. προϊόντων αγροδιατροφικών προϊόντων (εσπεριδοειδή, ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα, αυγά, κρέας, ρύζι, μέλι μεταξύ αυτών) στα οποία προβλέπεται ειδική προστασία. Οι παραγωγοί θα προστατεύονται από αθέμιτο ανταγωνισμό, διαταραχές της αγοράς και αιφνίδιες αυξήσεις των εισαγωγών, μέσω ποσοστώσεων και ελέγχων. Συγκεκριμένα, προβλέπονται μηχανισμοί διασφάλισης, εάν διαπιστωθεί αύξηση του όγκου των εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωση άνω του 5% ετησίως της μέσης τιμής εισαγωγής ενός δεδομένου προϊόντος. Τέτοιοι μηχανισμοί είναι η επαναφορά των δασμών και ο περιορισμός ή η αναστολή των εισαγωγών.
Σημειώνουμε επίσης ότι όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κινητοποιούνται άμεσα πόροι 45 δισ. ευρώ προς τον πρωτογενή τομέα, στο πλαίσιο του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Πρόκειται, όπως χαρακτηριστικά έχει αναφέρει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για ένα ουσιαστικό βήμα στήριξης των Ελλήνων και Ευρωπαίων αγροτών. Για μια πρόταση που δείχνει ότι η φωνή της Ελλάδας στην Ευρώπη ακούγεται πιο δυνατά και πιο καθαρά.
Συμφωνία Mercosur: Ώθηση και στις εξαγωγές υπηρεσιών
Η Ελλάδα και οι χώρες της Mercosur εξάγουν πολλές υπηρεσίες η μία στην άλλη.Οι ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών προς τη Mercosur ανέρχονται σε 1,6 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Το 2023, οι κύριες εξαγωγές υπηρεσιών περιελάμβαναν: μεταφορές: 1,5 δισ. ευρώ, τουρισμό 67 εκατομμύρια ευρώ και πολιτισμό 2 εκατ. ευρώ
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα διευρύνει περαιτέρω την αγορά υπηρεσιών της Mercosur σε τομείς όπως Χρηματοοικονομικές και ταχυδρομικές υπηρεσίες, ταχυμεταφορές, τηλεπικοινωνίες, μεταφορές, ψηφιακό εμπόριο και περιβάλλον
Το 97% όλων των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μικρές εταιρείες. Αυτές οι εταιρείες συχνά δυσκολεύονται να εξάγουν εκτός ΕΕ, καθώς αυτό συνεπάγεται επιπλέον κόστος και διοικητικές διαδικασίες.
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur θα το αλλάξει αυτό προσφέροντας περισσότερες ευκαιρίες για τις μικρές επιχειρήσεις καθώς μεταξύ άλλων θα μειώσει το κόστος καταργώντας τους δασμούς και απλοποιώντας τις τελωνειακές διαδικασίες ενώ θα ελαφρύνει το διοικητικό βάρος διευκολύνοντας την πιστοποίηση προϊόντων για τοπικές πωλήσεις.
Τι λένε υποστηρικτές και τι οι επικριτές της συμφωνίας ΕΕ- Mercosur
Βασικός άξονας της συγκεκριμένης συμφωνίας θεωρείται η ενεργειακή και τεχνολογική μετάβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία φαίνεται να καθοδηγεί τις κινήσεις της προς την ενίσχυση των σχέσεών της με περιοχές του κόσμου που διαθέτουν πλούσιους φυσικούς πόρους, όπως λίθιο, χαλκό, σίδηρο και κοβάλτιο.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, χώρες που στηρίζουν τη συμφωνία, όπως η Γερμανία και η Ισπανία, υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μοχλός ενίσχυσης της ευρωπαϊκής οικονομίας, η οποία δέχεται πιέσεις τόσο από τον ολοένα εντονότερο ανταγωνισμό της Κίνας όσο και από τους αμερικανικούς δασμούς.
Αντίθετα, οι πολέμιοι της συμφωνίας προειδοποιούν ότι ενδέχεται να προκαλέσει αναταράξεις στον αγροτικό τομέα της ΕΕ, λόγω της εισαγωγής φθηνότερων προϊόντων που δεν τηρούν απαραίτητα τα αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα της Ένωσης, εξαιτίας ανεπαρκών ελέγχων.
Ιδιαίτερα έντονες είναι οι ανησυχίες των αγροτών, οι οποίοι φοβούνται ότι τα χαμηλότερου κόστους προϊόντα από τις χώρες της Mercosur θα οδηγήσουν σε αθέμιτο ανταγωνισμό. Οι κτηνοτρόφοι, ειδικότερα, εκφράζουν φόβους ότι η αύξηση των εισαγωγών κρέατος θα συμπιέσει τις τιμές, θέτοντας σε κίνδυνο τα εισοδήματά τους.
Ταυτόχρονα, εκφράζονται επιφυλάξεις και για ζητήματα ασφάλειας τροφίμων, παρότι όλα τα εισαγόμενα προϊόντα στην Ευρώπη θα πρέπει να πληρούν τις προβλεπόμενες ευρωπαϊκές προδιαγραφές.
Υπενθυμίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον δεύτερο σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Mercosur στο εμπόριο αγαθών, καλύπτοντας σχεδόν το 17% των συνολικών της συναλλαγών το 2024, ενώ η Mercosur κατατάσσεται ως ο δέκατος μεγαλύτερος εταίρος της ΕΕ στον ίδιο τομέα.
Το 2024, το ύψος των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ ΕΕ και Mercosur ξεπέρασε τα 111 δισ. ευρώ, με 55,2 δισ. ευρώ σε εξαγωγές και 56 δισ. ευρώ σε εισαγωγές, ενώ πάνω από το 80% των ροών αυτών αφορούσε το εμπόριο με τη Βραζιλία.
Την περίοδο 2014–2024, το εμπόριο αγαθών μεταξύ των δύο πλευρών κατέγραψε αύξηση άνω του 36%, με τις εισαγωγές να ενισχύονται κατά περισσότερο από 50% και τις εξαγωγές κατά περίπου 25%.
Στο πλαίσιο της προσπάθειας άμβλυνσης των αντιδράσεων, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πρότεινε την ενίσχυση των διαθέσιμων κονδυλίων για τον αγροτικό τομέα μέσω του προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028–2034, προβλέποντας επιπλέον 45 δισ. ευρώ για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, από το 2028 και μετά.
