Συναγερμός για τα λιπάσματα
Η Ε.Ε. καλείται να δώσει λύση για να στηριχτεί η αγροτική παραγωγή
Με την Κομισιόν να έχει καθυστερήσει να λάβει μέτρα υπέρ της αγροτικής παραγωγής και των αγροτών, η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει αύξηση της τιμής των λιπασμάτων κατά 30%, κάτι που είναι προφανές ότι πρόκειται για συστημικό σοκ, γι’ αυτό και θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται ήδη από τις ευρωπαϊκές Αρχές. Την ίδια ώρα, η εγχώρια παραγωγή αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις επειδή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο.
Την ώρα που ο πόλεμος στον Περσικό δείχνει να παίρνει διαστάσεις μακροχρόνιας κρίσης, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για τις τιμές των καυσίμων, αλλά και των πρώτων υλών για την παρασκευή λιπασμάτων, στις Βρυξέλλες διστάζουν ακόμα να πάρουν πρωτοβουλίες, προφανώς λόγω του δημοσιονομικού κόστους που συνεπάγονται. Το πρόβλημα ξεκινά από το γεγονός ότι η Ε.Ε. εξακολουθεί να εξαρτάται από τις εισαγωγές ορυκτών λιπασμάτων και βασικών πρώτων υλών, συμπεριλαμβανομένης της ουρίας και της αμμωνίας. Περίπου το 30% της ζήτησης αζωτούχων λιπασμάτων της Ε.Ε. και το 70% των αναγκών της σε φωσφορικά λιπάσματα καλύπτονται μέσω εισαγωγών. Την ίδια ώρα, η εγχώρια παραγωγή αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις επειδή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο, το οποίο αποτελεί τόσο πρώτη ύλη για την παραγωγή λιπασμάτων όσο και πηγή ενέργειας στην παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων. Τα στοιχεία για τις διακυμάνσεις των τιμών μαρτυρούν το πρόβλημα. Από την αρχή της χρονιάς αυξήθηκαν 67% το φυσικό αέριο και 93,5% το θείο. Οι αναλύσεις συγκλίνουν στο ότι αν και οι διεθνείς τιμές των τροφίμων δεν δείχνουν να επηρεάζονται ιδιαιτέρως από την κρίση, η εικόνα αυτή είναι μάλλον παραπλανητική, καθώς οι παραγωγοί χρησιμοποιούν ακόμα stock λιπασμάτων που έχουν αγοραστεί σε χαμηλότερες τιμές. Λίαν συντόμως, αυτό το «αμορτισέρ» θα εκλείψει και θα ξεκινήσει το ντόμινο των επιπτώσεων στο κόστος παραγωγής, εκτός αν ομαλοποιηθεί άμεσα η κατάσταση στις εφοδιαστικές αλυσίδες ή αν ληφθούν μέτρα εδώ και τώρα.
Μέχρι τώρα, η ελληνική κυβέρνηση έχει ενεργοποιήσει ειδική επιδότηση για τα λιπάσματα, η οποία διαμορφώνεται στο 15% επί των τιμολογίων αγοράς μέχρι και τον Αύγουστο. Η ειδική πλατφόρμα για τους αγρότες θα ανοίξειέως το τέλος Μαΐου και οι πληρωμές θα γίνουν σε 3 δόσεις: η πρώτη τον Ιούνιο, η δεύτερη τον Ιούλιο και η τρίτη στα μέσα Σεπτεμβρίου. Το συνολικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε 41 εκατ. ευρώ, ωστόσο αν συνεχιστεί το ράλι των τιμών, είναι προφανές ότι οι παραγωγοί θα πρέπει να σηκώσουν μέρος της επιβάρυνσης, έχοντας παράλληλα τον «πονοκέφαλο» του πετρελαίου (η απαλλαγή φόρου στην αντλία θα ξεκινήσει προς το τέλος της χρονιάς) και του ρεύματος. Με αυτά τα δεδομένα, η Αθήνα περιμένει από τις Βρυξέλλες να ανάψει «πράσινο φως» σε ειδικές ενισχύσεις, και μάλιστα όχι από εθνικούς πόρους.
Σχέδιο δράσης
Το σχέδιο δράσης για τα λιπάσματα θα περιλαμβάνει μια δέσμη μέτρων για την υποστήριξη των αγροτών και της βιομηχανίας λιπασμάτων, διατηρώντας παράλληλα τις κλιματικές φιλοδοξίες της Ε.Ε. Το σχέδιο των 8 σημείων είναι:
1. Να αναγνωριστεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία λιπασμάτων ως βασικός πυλώνας της στρατηγικής αυτονομίας της Ε.Ε. Αναγνώριση της αμμωνίας και των λιπασμάτων ως στρατηγικών εισροών σε όλα τα σχετικά νομοθετικά πλαίσια.
2. Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας της Ε.Ε. με μέτρα για την αντιμετώπιση της «διαρροής» άνθρακα και τη διασφάλιση του δίκαιου ανταγωνισμού έναντι των εισαγωγών.
3. Μείωση του κόστους ενέργειας. Προσωρινή κρατική ενίσχυση και αναστολή της εφαρμογής του κανονισμού της Ε.Ε. για το μεθάνιο.
4. Αντιμετώπιση «διαρροών» άνθρακα. Συνέπεια μεταξύ ETS και CBAM. Ο Κανονισμός Διαχείρισης Ανθρακικών Συνόρων – CBAM είναι ένα εργαλείο για την καταπολέμηση της ανθρακικής διαρροής, δηλαδή της μετατόπισης εκπομπών CO₂ σε χώρες εκτός Ε.Ε., με πιο χαλαρούς κανόνες για το κλίμα.
5. Να διασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού έναντι των εισαγωγών.
6. Ενίσχυση της ζήτησης για λιπάσματα χαμηλών εκπομπών άνθρακα και Κυκλικής Οικονομίας.
7. Υλοποίηση μακροπρόθεσμων προτεραιοτήτων για την προώθηση της μετάβασης σε μία Οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
8. Δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πακέτου εργαλείων για τους αγρότες που να προάγει την αποδοτική χρήση των αζωτούχων λιπασμάτων.
2,2 δισ. ευρώ σε 600.000 αγρότες
Με πληρωμές άνω των 2,2 δισ. ευρώ προς περίπου 600.000 αγρότες και κτηνοτρόφους μέσα στο 2026, επιχειρεί η ΑΑΔΕ να «τρέξει» το restart του ΟΠΕΚΕΠΕ, ενεργοποιώντας, παράλληλα, νέο μοντέλο ελέγχων, διασταυρώσεων και ανακτήσεων για προβληματικές ή αχρεωστήτως καταβληθείσες ενισχύσεις προηγούμενων ετών. Στόχος είναι να συνεχιστούν χωρίς προβλήματα οι ενισχύσεις προς τους πραγματικούς δικαιούχους, αλλά, πλέον, με αυστηρότερους ελέγχους πριν και μετά τις πληρωμές.
Ήδη, μέσα στο πρώτο εξάμηνο έχουν καταβληθεί 259 εκατ. ευρώ σε 166.000 δικαιούχους για βασική ενίσχυση, αναδιανεμητική, νέους αγρότες, συνδεδεμένες ενισχύσεις για βαμβάκι και αραβόσιτο, εξισωτική και ειδικά προγράμματα. Το μεγάλο κύμα πληρωμών έρχεται τώρα, μέσα στον Μάιο και τον Ιούνιο. Σύμφωνα με το σχεδιασμό:
- Το Μάιο προγραμματίζονται περίπου 297 εκατ. ευρώ σε περίπου 161.000 δικαιούχους για οικολογικά σχήματα, συνδεδεμένες και εκκρεμότητες προηγούμενων ετών.
- Τον Ιούνιο θα ακολουθήσουν ακόμη περίπου 510 εκατ. ευρώ σε περίπου 457.000 δικαιούχους για βιολογικά, νιτρορύπανση, δάσωση, εξισωτική, οικολογικά σχήματα, μικρά νησιά Αιγαίου και βασικές ενισχύσεις.
Συνολικά, οι πληρωμές Μαΐου και Ιουνίου φτάνουν τα 807 εκατ. ευρώ, ενώ το πρώτο εξάμηνο του έτους αναμένεται να κλείσει με συνολικές ενισχύσεις 1,065 δισ. ευρώ. Για το δεύτερο εξάμηνο προβλέπονται ακόμη 1,166 δισ. ευρώ πληρωμών, με περίπου 120 εκατ. ευρώ να καταβάλλονται από Ιούλιο έως Οκτώβριο, 499 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο και ακόμη 555 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο.
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
Προσθέστε το vradini.gr στις προτιμώμενες πηγές σας στη Google και δείτε περισσότερα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας. Κάντε κλικ εδώ.
