Συντάξεις και μισθοί στο «καλάθι» της ΔΕΘ
Όσα ανακοινώσει στη Θεσσαλονίκη ο πρωθυπουργός θα έχουν μόνιμο χαρακτήρα
Η αντίστροφη μέτρηση για τη φετινή ΔΕΘ και την άνοδο του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη έχει ξεκινήσει και το κυβερνητικό επιτελείο δουλεύει πυρετωδώς, ώστε να… γεμίσει το καλάθι.
Ο μεγάλος στόχος είναι οι όποιες παρεμβάσεις και τα μέτρα ανακοινωθούν από τον Κυριάκο Μητσοτάκη να έχουν μόνιμο χαρακτήρα.
Είναι δεδομένο πως ο βασικός πυρήνας των ανακοινώσεων θα είναι εστιασμένος σε φοροελαφρύνσεις, παράλληλα, όμως, δρομολογούνται συγκεκριμένες παρεμβάσεις σε συντάξεις, μισθούς και εισφορές, ενώ πλέγμα μέτρων θα υπάρχει στο Στεγαστικό.
Αναλυτικά το υπό εξέταση πακέτο –που είτε θα ανακοινωθεί στη ΔΕΘ είτε δρομολογείται ήδη– περιλαμβάνει 7 κομβικά θέματα:
1. Συντάξεις: Δύο είναι τα «καυτά» θέματα που έχουν ανοίξει στο πεδίο των συντάξεων, με το τοπίο να ξεκαθαρίζει στη ΔΕΘ σε δύο εβδομάδες. Τα… κομπιουτεράκια στο οικονομικό επιτελείο έχουν «πάρει φωτιά» για να υπολογιστεί ο δημοσιονομικός χώρος που υπάρχει, προκειμένου να διευρυνθεί το «καλάθι» για τους συνταξιούχους (με μέτρα που θα «τρέξουν» παράλληλα με τις φοροελαφρύνσεις).
Ειδικότερα, στο τραπέζι είναι:
Α) Η κατάργηση (ή έστω το ψαλίδισμα) της Προσωπικής Διαφοράς για περίπου 600.000 συνταξιούχους. Για τους συγκεκριμένους συνταξιούχους το ποσό της αύξησης που δίνεται κάθε χρόνο στις συντάξεις αξιοποιείται για να μειωθεί η Προσωπική Διαφορά και τελικά δεν βλέπουν να μπαίνει «ζεστό» χρήμα στο λογαριασμό τους.
Ενδεικτικά αναφέρεται το εξής παράδειγμα: Σήμερα συνταξιούχος έχει σύνταξη 1.000 ευρώ αλλά η Προσωπική Διαφορά του είναι 100 ευρώ. Σε περίπτωση που το 2026 κλειδώσει μία αύξηση της τάξης του 2,5% ο συγκεκριμένος συνταξιούχος θα δει την Προσωπική Διαφορά να μειώνεται στα 75 ευρώ, αλλά δεν θα δει ουσιαστική αλλαγή στο πορτοφόλι του. Σε περίπτωση, ωστόσο, που καταργηθεί η Προσωπική Διαφορά θα δει την αύξηση στον τραπεζικό του λογαριασμό.
Β) Η αύξηση της ενίσχυσης των 250 ευρώ που θα δοθεί το Νοέμβριο ή η επέκτασή της σε περισσότερους δικαιούχους (δεν αποκλείεται να υπάρξει και ένας συνδυασμός). Υπενθυμίζεται πως ήδη έχει ανακοινωθεί πως συνολικά 1,44 εκατ. άτομα –στη συντριπτική πλειονότητα συνταξιούχοι– θα πάρουν το Νοέμβριο τη συγκεκριμένη οικονομική ενίσχυση.
Με βάση τα όσα έχουν μέχρι τώρα ανακοινωθεί, από τη συγκεκριμένη ενίσχυση καλύπτονται συνταξιούχοι άνω των 65 ετών (που έχουν πιάσει το όριο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους) με ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως 14.000 ευρώ για άγαμους και περιουσία έως 200.000 ευρώ και ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως 26.000 ευρώ για έγγαμους/μέρη συμφώνου συμβίωσης και περιουσία έως 300.000 ευρώ. Να επισημανθεί εδώ πως η οικονομική ενίσχυση είναι αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης αντίθετης διάταξης, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, και δεν υπόκειται σε οποιοδήποτε Τέλος, εισφορά ή άλλη κράτηση υπέρ του Δημοσίου ή του e-ΕΦΚΑ.
Κυβερνητικά στελέχη υπογραμμίζουν πως οι αποφάσεις που θα ληφθούν και για τους συνταξιούχους θα έχουν ένα χαρακτήρα μόνιμο, δηλαδή δεν θα πρόκειται για επιδόματα. Θα έχουν μία λογική διεύρυνσης, όσο το δυνατόν, της κλίμακας των δικαιούχων, σε μία προσπάθεια να καλυφθούν παράλληλα με τους χαμηλοσυνταξιούχους και όσοι είναι σε μεγαλύτερη κλίμακα συντάξεων (π.χ. όσοι παίρνουν από 1.000 – 1.200 ευρώ).
Πάντως, από την κυβέρνηση δεν θέλουν να ανοίξουν τη συζήτηση για επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο και της 13ης και 14ης σύνταξης, με το επιχείρημα πως αθροιστικά κοστίζουν 8 δισ. ευρώ.
Τέλος, όσον αφορά στο ύψος των αυξήσεων στις συντάξεις για το 2026, αυτό θα κλειδώσει προς το τέλος του χρόνου και με βάση τις πρώτες εκτιμήσεις θα είναι περίπου 2,5%. Σε μία τέτοια περίπτωση συνταξιούχος που εισπράττει κάθε μήνα 800 ευρώ θα έχει μία ενίσχυση της τάξης των 20 ευρώ.
2. Μισθοί στελεχών Ενόπλων Δυνάμεων. Πρόκειται να δοθούν τον Οκτώβριο αυξήσεις από 13 % έως 20% ανάλογα με τη θέση ευθύνης και το βαθμό. Πρόκειται για ένα «κλειδωμένο» μέτρο και ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής παραδείγματα:
- Πλωτάρχης από ΑΣΕΙ, 18 έτη μετά την αποφοίτηση, με το ισχύον μισθολόγιο λαμβάνει ακαθάριστες αποδοχές ύψους 2.319 ευρώ, ενώ με το νέο μισθολόγιο θα λαμβάνει αποδοχές ύψους 2.780 ευρώ. Πρόκειται για μηνιαία αύξηση ύψους 461 ευρώ, ποσοστού 20% περίπου. Ετήσια αύξηση ποσού 5.532 ευρώ.
- Ανθυπασπιστής από ΑΣΣΥ, 16 έτη μετά την αποφοίτηση, με το ισχύον μισθολόγιο λαμβάνει ακαθάριστες αποδοχές ύψους 1.775 ευρώ, ενώ με το νέο μισθολόγιο θα λαμβάνει αποδοχές ύψους 2.041 ευρώ. Πρόκειται για μηνιαία αύξηση ύψους 266 ευρώ, ποσοστού 15% περίπου.
- Ανθυπολοχαγός από ΑΣΕΙ, μετά την αποφοίτηση, με το ισχύον μισθολόγιο λαμβάνει ακαθάριστες αποδοχές ύψους 1.485 ευρώ, ενώ με το νέο μισθολόγιο θα λαμβάνει αποδοχές ύψους 1.780 ευρώ. Πρόκειται για μηνιαία αύξηση ύψους 295 ευρώ, ποσοστού 20% περίπου. Ετήσια αύξηση ποσού 3.540 ευρώ.
3. Μισθοί στα Σώματα Ασφαλείας. Αναμένεται να εφαρμοστεί το ίδιο μοντέλο αυξήσεων με τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και οι σχετικές ανακοινώσεις, σύμφωνα με πληροφορίες, θα γίνουν στη ΔΕΘ.
4. Μισθωτοί σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Για την κυβέρνηση κρίσιμο στοίχημα είναι η αύξηση των μισθών, καθώς στόχος είναι το 2027 ο κατώτατος μισθός να φτάσει τα 950 ευρώ και ο μέσος μισθός να αγγίξει ή και να ξεπεράσει τα 1.500 ευρώ. Παράλληλα, μία «έξτρα» αύξηση στους μισθούς θα φέρει η νέα μείωση που θα μπει σε ισχύ μέχρι το 2027 στις ασφαλιστικές εισφορές και αναμένεται να φτάσει τη μισή ποσοστιαία μονάδα.
Πάντως, αναλυτικές ανακοινώσεις για το ακριβές ύψος της αύξησης του κατώτατου μισθού θα γίνουν την επόμενη χρονιά και αφού ληφθούν υπόψη τα οικονομικά δεδομένα. Θα προηγηθούν το φθινόπωρο τα αποκαλυπτήρια των παρεμβάσεων για την περαιτέρω ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, και για το θέμα αυτό υπάρχει διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους.
Τέλος, να σημειωθεί πως και την επόμενη χρονιά θα εφαρμοστεί στο Δημόσιο το «μοντέλο» των αυξήσεων που εφαρμόστηκε φέτος. Δηλαδή η αύξηση στον κατώτατο μισθό στον ιδιωτικό τομέα θα συμπαρασύρει προς τα πάνω και τους μισθούς στο δημόσιο τομέα.
5. Αναδρομικά συνταξιούχων: Σε περίπου 80.000 υπολογίζονται οι συνταξιούχοι που είναι στην αναμονή για να πάρουν αναδρομικά, με τις σχετικές πληρωμές να γίνονται σταδιακά.
Το μέτρο αφορά συνταξιούχους που θα ωφεληθούν από τη διαδικασία επανυπολογισμού. Οι περισσότεροι ήταν ασφαλισμένοι στο πρώην ΙΚΑ (μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα), στο Δημόσιο, αλλά και στον πρώην ΟΑΕΕ (δηλαδή ελεύθεροι επαγγελματίες), αλλά και πρώην τραπεζικοί υπάλληλοι με περισσότερα από 30 χρόνια ασφάλισης.
Επίσης, έρχονται αναδρομικά για απόστρατους, τα οποία προέρχονται από την επιστροφή των κρατήσεων του νόµου 4093 στις κύριες συντάξεις τους για διάστηµα 27 µηνών (που ξεκινά από την 1η.1.2021 και τελειώνει στις 31.3.2023).
6. Ελεύθεροι επαγγελματίες: Ένα θέμα που μένει ανοιχτό είναι αν, τελικά, θα υπολογιστούν το 2026 οι αυξήσεις στις εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών και οι συντάξιμες αποδοχές (για όσους πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν) με το δείκτη μισθών. Το νέο σύστημα επρόκειτο να εφαρμοστεί φέτος, αλλά τελικά πήρε μετάθεση και μένει να φανεί αν θα «τρέξει» σε λίγους μήνες. Στο συγκεκριμένο θέμα το πιθανότερο είναι να υπάρξουν ανακοινώσεις προς το τέλος του έτους.
7. Στεγαστικό: Σε τρεις άξονες θα κινούνται οι παρεμβάσεις στο στεγαστικό πεδίο:
- Κίνητρα για να ανοίξουν τα κλειστά σπίτια. Τα κίνητρα αυτά, σε σημαντικό βαθμό θα είναι φορολογικά (και θα έχουν μόνιμο χαρακτήρα), αλλά, παράλληλα, στο τραπέζι είναι βελτιωτικές κινήσεις στα υπάρχοντα και νέα προγράμματα.
- Κινήσεις για να αυξηθούν οι προσφερόμενες κατοικίες. Το νομοσχέδιο για την «κοινωνική αντιπαροχή» θα ψηφιστεί το φθινόπωρο και στόχο έχει τη δημιουργία αποθέματος κοινωνικών κατοικιών που θα διατίθενται με χαμηλό μίσθωμα σε ευάλωτα και οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά. Ουσιαστικά, οικόπεδα του Δημοσίου θα παραχωρούνται σε ιδιώτες αναδόχους για την κατασκευή σπιτιών, με την υποχρέωση τουλάχιστον το 30% να προορίζεται για κοινωνική κατοικία. Σε πρώτη φάση, τουλάχιστον 10 ακίνητα και οικόπεδα του Δημοσίου θα δοθούν προς αξιοποίηση μέσω του προγράμματος κοινωνικής αντιπαροχής.
- Επιστροφή ενοικίου: Από το Νοέμβριο φέτος και κάθε χρόνο σε μόνιμη βάση, ένα ενοίκιο ετησίως (είτε αφορά την κύρια κατοικία είτε/και τη φοιτητική) θα επιστρέφεται από το κράτος στον τραπεζικό λογαριασμό του ενοικιαστή. Το ποσό επιστροφής θα υπολογίζεται με βάση τις φορολογικές δηλώσεις και θα αντιστοιχεί στο 1/12 του δηλωθέντος ενοικίου, τόσο για την κύρια όσο και για τη φοιτητική κατοικία. Το μέγιστο ποσό επιστροφής για την κύρια κατοικία θα είναι 800 ευρώ και θα αυξάνεται κατά 50 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο παιδί του ενοικιαστή. Το μέγιστο ποσό επιστροφής για τη φοιτητική κατοικία θα ανέρχεται επίσης στα 800 ευρώ.
Το εισοδηματικά κριτήρια καθορίζονται ως εξής: Για τον άγαμο έως 20.000 ευρώ ετήσιο φορολογητέο εισόδημα. Για τους έγγαμους έως 28.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά 4.000 ευρώ για κάθε παιδί. Για τις μονογονεϊκές οικογένειες έως 31.000 ευρώ προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί πέραν του πρώτου.
Επιπλέον, για την επιστροφή ενοικίου κύριας κατοικίας το σύνολο της οικογενειακής περιουσίας όπως προσδιορίζεται από τον ΕΝΦΙΑ δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 120.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό προσαυξανόμενο κατά 20.000 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος του νοικοκυριού. Για την επιστροφή ενοικίου φοιτητικής κατοικίας δεν ορίζεται περιουσιακό όριο.
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
