Τα μυστικά της σύνταξης για όλους τους ασφαλισμένους

Η «ΒτΚ» παρουσιάζει Οδηγό Συνταξιοδότησης με όλα όσα προβλέπονται και πρέπει να γνωρίζετε

Σύνταξη

Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»

Τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν μία σειρά από διατάξεις-«κλειδιά», για να ανοίξουν ευκολότερα την πόρτα συνταξιοδότησης και να διασφαλίσουν καλύτερο εισόδημα, έχουν οι ασφαλισμένοι.

Αναγκαία προϋπόθεση είναι να κάνουν τις σωστές κινήσεις, ενώ μία σειρά από διατάξεις που μπήκαν το τελευταίο διάστημα σε εφαρμογή, δημιουργούν ένα ακόμα ευνοϊκότερο πλαίσιο.

Παράλληλα, «ψήνονται» και πρόσθετες ρυθμίσεις, με παρεμβάσεις στην Εισφορά Αλληλεγγύης συνταξιούχων, ενώ ακόμα αναζητείται η τελική φόρμουλα για τις συντάξεις χηρείας στον ιδιωτικό τομέα.

Το πιθανότερο είναι πως οι αλλαγές αυτές θα υπαχθούν σε ένα «μίνι» ασφαλιστικό νομοσχέδιο, που θα έρθει τους επόμενους μήνες προς ψήφιση στη Βουλή.

Να σημειωθεί εδώ ότι τον τελευταίο χρόνο έχουν μπει σε εφαρμογή μία σειρά διατάξεων για τους συνταξιούχους.

Ενδεικτικά:

Πρώτον, προβλέπεται ένα πιο ευνοϊκό πλαίσιο για όσους συνταξιούχους συνεχίζουν να εργάζονται (που αυτή τη στιγμή φτάνουν τις 100.000).

Δεύτερον, ανοίγει ένα μεγαλύτερο «παράθυρο» για την έξοδο –υπό προϋποθέσεις– στη σύνταξη όσων χρωστάνε στον ΕΦΚΑ.

Όσον αφορά τη συζήτηση για τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, από το υπουργείο Εργασίας διαβεβαιώνουν πως καμία αλλαγή δεν πρόκειται να υπάρξει την επόμενη τριετία.

Επομένως, οι ασφαλισμένοι μπορούν να παραμείνουν στην αγορά εργασίας και να αξιοποιήσουν, όταν έρθει η ώρα, μία σειρά από ευνοϊκές ρυθμίσεις, που επιτρέπουν την ταχύτερη «έξοδο» χωρίς να ανησυχούν για ανατροπές στο παραπέντε της συνταξιοδότησης.

Τα σενάρια για Εισφορά Αλληλεγγύης

Τα δημοσιονομικά περιθώρια μετράνε στην κυβέρνηση για να αποφασίσουν ποιες παρεμβάσεις θα γίνουν στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.

Οι αποφάσεις αναμένεται να κλειδώσουν μέσα στο καλοκαίρι, και εναλλακτικά σενάρια είναι στο τραπέζι. Υπενθυμίζεται πως η Εισφορά Αλληλεγγύης παρακρατείται μηνιαία, ξεκινά από το 3% για συντάξεις από 1.400,01 έως 1.700 ευρώ, και κλιμακώνεται μέχρι το 14% για συντάξεις από 3.500,01 ευρώ και άνω.

Το βασικό σενάριο προβλέπει «κόφτη» στην Εισφορά, για να διασφαλιστεί πως μετά την ετήσια αύξηση το τελικό ποσό που θα παίρνει ο συνταξιούχος δεν θα είναι χαμηλότερο από αυτό που έπαιρνε την προηγούμενη χρονιά. Ωστόσο, παράλληλα εξετάζονται εναλλακτικά σενάρια προκειμένου να περιοριστεί η μείωση του ποσού της σύνταξης μετά την επιβολή της Εισφοράς, λαμβάνοντας, βέβαια, υπόψη και τα οικονομικά δεδομένα.

Τρεις ταχύτητες στα όρια ηλικίας

Οι υποψήφιοι συνταξιούχοι πρέπει να γνωρίζουν πως προβλέπονται τρεις ταχύτητες:

Οι πλέον τυχεροί είναι όσοι θεμελίωσαν δικαίωμα συνταξιοδότησης μέχρι τις 18 Αυγούστου 2015. Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι μπορούν να υποβάλουν οποτεδήποτε το αίτημα συνταξιοδότησης και να αποχωρήσουν με ευνοϊκότερα όρια ηλικίας, χωρίς να ανησυχούν για δυσμενείς αλλαγές.

Ένα μεταβατικό στάδιο ισχύει για όσους κατοχύρωσαν δικαίωμα συνταξιοδότησης μεταξύ 19 Αυγούστου 2015 και 31 Δεκεμβρίου 2021.

Τα όρια ηλικίας αυξάνονται σταδιακά, ωστόσο και πάλι υπάρχουν ευνοϊκές διατάξεις που επιταχύνουν την έξοδο στη σύνταξη.

Όσοι ασφαλισμένοι θεμελιώνουν ή κατοχυρώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα φέτος ή και τα επόμενα χρόνια, δεν μπορούν να αξιοποιήσουν τα μεταβατικά όρια ηλικίας.

Έτσι, συνταξιοδοτούνται στο 67ο έτος της ηλικίας με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (ή 4.500 ημέρες ασφάλισης) ή στο 62ο έτος της ηλικίας με τουλάχιστον 40 έτη ασφάλισης (ή 12.000 ημέρες ασφάλισης).

Επίσης, υπάρχει η δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος της ηλικίας και τις εκάστοτε ημέρες ασφάλισης που απαιτούνται για μειωμένη σύνταξη, σε όσες, βέβαια, περιπτώσεις προβλέπεται πρόωρη έξοδος.

Τέλος, να επισημανθεί πως για συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων (στρατιωτικοί, βαρέα και ανθυγιεινά κ.λπ.) ισχύει ειδικό καθεστώς.

Ελεύθεροι επαγγελματίες 

Τη δυνατότητα να επιλέξουν στις αρχές κάθε χρόνου ανάμεσα σε έξι ασφαλιστικές κατηγορίες έχουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή, καθώς χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες οδηγούν και σε μικρότερες συντάξεις.

Για παράδειγμα, κάποιος που δουλεύει 40 χρόνια και, κυρίως, έχει ασφαλιστεί στην πρώτη κατηγορία, θα δει τη σύνταξή του να είναι κοντά στα 820 ευρώ. Επιλέγοντας όμως, για αρκετά χρόνια την τρίτη ασφαλιστική κατηγορία μπορεί να δει τη σύνταξή του να ξεπερνά τα 1.000 ευρώ.

Φυσικά, πιο υψηλά ποσά προβλέπονται για όσους επιλέγουν ακόμα μεγαλύτερες κατηγορίες. Να σημειωθεί πως σύμφωνα με το νόμο 4670/2020, οι ασφαλιστικές εισφορές των αυτοαπασχολουμένων, ελευθέρων επαγγελματιών και αγροτών αναπροσαρμόζονται με βάση το μέσο πληθωρισμό του προηγούμενου έτους.

Αναζητείται φόρμουλα για συντάξεις χηρείας

Φόρμουλα αναζητείται για τις συντάξεις χηρείας στον ιδιωτικό τομέα, καθώς παραμένει σε εκκρεμότητα η εφαρμογή μίας παλαιότερης διάταξης.

Σύμφωνα με το νόμο, οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας λαμβάνουν –για μία τριετία μετά το θάνατο του συνταξιούχου– ποσό ίσο με το 70% της σύνταξης του θανόντος.

Μετά την τριετία το ποσό της χηρείας μειώνεται κατά 50% και η σύνταξη χηρείας περιορίζεται από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος.

Δηλαδή, η περικοπή θα πρέπει να επιβληθεί σε όλες τις συντάξεις χηρείας που δόθηκαν πριν την 1η Οκτωβρίου 2020, αν σήμερα ο δικαιούχος εργάζεται ή συνταξιοδοτείται.

Το μεγαλύτερο, βέβαια, ζήτημα αφορά τις αναδρομικές περικοπές, καθώς θα πρέπει να αναζητηθούν ως αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά, που κατατέθηκαν από τον ΕΦΚΑ στους λογαριασμούς των δικαιούχων, από τον Οκτώβριο του 2020 έως σήμερα.

Να σημειωθεί εδώ πως όσοι δικαιούχοι προέρχονται από το δημόσιο τομέα και τον ΟΓΑ έχουν υποστεί τις περικοπές που ορίζει η νομοθεσία, κάποιοι ήδη από τον Οκτώβριο του 2020. Για την άμβλυνση των επιπτώσεων το υπουργείο Εργασίας εξετάζει εναλλακτικές λύσεις, όπως:

Πρώτον, ο δικαιούχος να επιλέγει την σύνταξη που θα περικοπεί μετά την πάροδο της τριετίας (έτσι θα μπορεί να επιλέξει τη μείωση της μικρότερης σύνταξης).

Δεύτερον, συζητείται το ενδεχόμενο η περικοπή να αφορά μόνο την Εθνική Σύνταξη (426,17 ευρώ) και όχι την αναλογική σύνταξη.

Συνταξιούχοι που εργάζονται 

Σε περίπου 100.000 υπολογίζονται οι συνταξιούχοι που συνεχίζουν να εργάζονται, με τον αριθμό να βαίνει αυξανόμενος μετά τις πρόσφατες αλλαγές.

Υπενθυμίζεται πως με νόμο καταργήθηκε η περικοπή του 30% στη σύνταξη που επιβαλλόταν σε όσους συνταξιούχους συνέχιζαν να εργάζονται. Πλέον, ένας εργαζόμενος συνταξιούχος παίρνει κανονικά τη σύνταξή του χωρίς καμία μείωση, ενώ υπάρχει μία περικοπή της τάξης του 10% στο μισθό που λαμβάνει.

Ενδεικτικά αναφέρεται το εξής παράδειγμα: Συνταξιούχος παίρνει σύνταξη 1.000 ευρώ και δουλεύει παράλληλα, εισπράττοντας 600 ευρώ.

Με το προηγούμενο σύστημα έπαιρνε σύνταξη 700 ευρώ (μετά την περικοπή του 30%) και εισέπραττε κανονικά το μισθό του (δηλαδή συνολικά εισέπραττε 1.300 ευρώ).

Με το νέο σύστημα παίρνει ολόκληρη τη σύνταξη (δηλαδή 1.000 ευρώ), και έχει μια περικοπή στο μισθό του 10%. Επομένως, συνολικά εισπράττει 1.540 ευρώ.

Να επισημανθεί εδώ πως ο απασχολούμενος συνταξιούχος θα πρέπει να υποβάλει σχετική δήλωση στην ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ (https://www.efka.gov.gr/dilosi-erg-synt.php).

Η είσοδος στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα πραγματοποιείται με τη χρήση των κωδικών taxisnet ή με τη χρήση των συστημάτων ηλεκτρονικής τραπεζικής (e-banking).

Η δήλωση πρέπει να υποβληθεί μέχρι την τελευταία ημέρα του μήνα ανάληψης της απασχόλησης ή μέχρι την τελευταία ημέρα του μήνα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης (για όσους συνεχίζουν χωρίς διακοπή την απασχόλησή τους).

Να σημειωθεί πως χρειάζεται προσοχή, καθώς για όσους αμελήσουν να δηλώσουν την εργασία τους προβλέπεται πρόστιμο που αντιστοιχεί σε παρακράτηση 12 συντάξεων (κύριων και επικουρικών).

Τέλος, να επισημανθεί πως από την καταβολή του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ εξαιρούνται, κατόπιν δήλωσης της εξαίρεσης στην ηλεκτρονική πλατρφόρμα, συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, όπως: Συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο), πολύτεκνοι, των οποίων το ένα τουλάχιστον των τέκνων είναι ανήλικο ή σπουδάζει σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση του 24ου έτους της ηλικίας του, ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία.

Τι ισχύει για οφειλέτες 

Θετικές διατάξεις έχουν μπει σε εφαρμογή για όσους έχουν οφειλές στον ΕΦΚΑ και ετοιμάζονται να βγουν στη σύνταξη.

Ειδικότερα, όσοι χρωστάνε από 20.000 έως 30.000 ευρώ (και από 6.000 έως 10.000 ευρώ οι αγρότες), μπορούν, πλέον, να υπαχθούν σε μία νέα ρύθμιση. Ειδικότερα, μέχρι το ποσό της οφειλής να πέσει στα 20.000 ευρώ (ή τα 10.000 ευρώ οι αγρότες), θα παίρνουν το 40% της σύνταξης, ενώ στη συνέχεια, για το υπόλοιπο ποσό η εξόφληση θα γίνει σε 60 δόσεις.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι πως αιτήσεις συνταξιοδότησης που έχουν υποβληθεί μέχρι την έναρξη ισχύος του ν. 5078/2023 και εκκρεμούν σε οποιοδήποτε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας μπορούν να υπαχθούν στις ρυθμίσεις ύστερα από αίτηση του ασφαλισμένου.

Αιτήσεις συνταξιοδότησης που έχουν υποβληθεί μετά την έναρξη ισχύος του ν. 5078/2023 και εκκρεμούν σε οποιοδήποτε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας, μπορούν επίσης να υπαχθούν στις ρυθμίσεις.

Υπενθυμίζεται, ακόμα, πως για όσους χρωστάνε μέχρι 20.000 ευρώ (το όριο είναι 6.000 ευρώ για τους αγρότες) δεν υπάρχει κάποια αλλαγή, καθώς μπορούν να βγουν στη σύνταξη και να εξοφλήσουν την οφειλή τους σε 60 δόσεις. Τέλος, όσοι χρωστάνε περισσότερα χρήματα θα πρέπει πρώτα να εξοφλήσουν το ποσό πάνω από τις 30.000 ευρώ (ή πάνω από τις 10.000 ευρώ για τους αγρότες), και μετά να υπαχθούν στο νέο πλαίσιο.

Ενδεικτικά δημοσιεύεται το εξής παράδειγμα: Υποψήφιος συνταξιούχος χρωστά 32.800 ευρώ. Εφόσον έχει τη δυνατότητα θα πρέπει να καταβάλει τα 2.800 ευρώ, ώστε να ρίξει το ποσό της οφειλής στα 30.000 ευρώ.

Στη συνέχεια, θα μπορέσει να ενταχθεί στη νέα ρύθμιση, και μέχρι να πέσει το ποσό στις 20.000 ευρώ θα εισπράττει το 40% της σύνταξης. Ακολούθως, θα υπαχθεί σε άλλη διάταξη, που προβλέπει την εξόφληση του υπόλοιπου ποσού σε 60 δόσεις.

Τι να προσέξετε στα πλασματικά έτη 

Να επισπεύσουν την έξοδο στη σύνταξη μπορούν οι ασφαλισμένοι που θα στραφούν στα πλασματικά έτη.

Να σημειωθεί, πάντως, εδώ πως υπάρχουν διαφορετικές ταχύτητες. Ειδικότερα, οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα και οι ελεύθεροι επαγγελματίες μπορούν να αναγνωρίσουν τόσο για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος όσο και για προσαύξηση του ποσού της σύνταξης έως 7 πλασματικά έτη ασφάλισης.

Ωστόσο, οι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να αναγνωρίσουν μέχρι 5 έτη από τα παιδιά και έως 7 έτη από τις υπόλοιπες κατηγορίες (δηλαδή συνολικά μέχρι 12 χρόνια).

Το κόστος εξαγοράς για τους μισθωτούς διαμορφώνεται στο 20% επί των μεικτών αποδοχών του προηγούμενου μήνα από την υποβολή της αίτησης.

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες για κάθε αναγνωριζόμενο μήνα πλασματικού χρόνου καταβάλλουν την εισφορά που αντιστοιχεί στην ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει κατά το έτος υποβολής της αίτησης αναγνώρισης.

Η πρώτη επιλογή είναι η αξιοποίηση πλασματικών ετών που αναγνωρίζονται δωρεάν, όπως η τακτική ανεργία του ΟΑΕΔ (έως 300 ημέρες), και η επιδότηση ασθένειας (έως 300 ημέρες). Τα συγκεκριμένα πλασματικά βοηθούν στη θεμελίωση δικαιώματος, ωστόσο δεν χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του ποσού της σύνταξης και την προσαύξηση αυτού.

Η δεύτερη επιλογή είναι ο ασφαλισμένος να επιλέξει ανάμεσα σε μία ευρεία γκάμα πλασματικών ετών, που εξαγοράζονται, όπως o Στρατός, η γονική άδεια ανατροφής, ο χρόνος σπουδών, τα κενά διαστήματα ανεργίας, ο χρόνος απεργίας και ο πλασματικός χρόνος για τα παιδιά.

«Αποταμίευση» και «Κουμπαράς»

Δύο μεγάλες αλλαγές υπήρξαν στο ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα, με στόχο τον περιορισμό των αρνητικών επιδράσεων του δημογραφικού κινδύνου και την ενίσχυση της συνταξιοδοτικής αποταμίευσης. Ειδικότερα:

– Η πρώτη αλλαγή αφορά στη δημιουργία του ΤΕΚΑ, που καλύπτει όλους τους νεοεισερχόμενους στην ελληνική αγορά εργασίας από τα τέλη του 2021 και μετά (που έχουν υποχρέωση Επικουρικής Ασφάλισης).

– Η δεύτερη αλλαγή αφορά στη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας της επαγγελματικής ασφάλισης.

Να σημειωθεί πως ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Πάνος Τσακλόγλου και ο γενικός γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νίκος Μηλαπίδης συμμετείχαν στη Συνάντηση της Ομάδας Εργασίας του ΟΟΣΑ για τα συλλογικά κεφαλαιοποιητικά συνταξιοδοτικά προγράμματα.

Ο κ. Τσακλόγλου τόνισε ότι η δημιουργία του ΤΕΚΑ μετριάζει την έκθεση της κοινωνικής ασφάλισης στις συνέπειες των αρνητικών δημογραφικών εξελίξεων και δημιουργεί κεφάλαιο, τμήμα του οποίου θα επενδυθεί στην ελληνική Οικονομία, ενισχύοντας τους ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης.

Επιπρόσθετα, συμβάλει στην εμβάθυνση της αγοράς κεφαλαίου, παρέχει ισχυρά αντικίνητρα για ανασφάλιστη εργασία και, με βάση την εμπειρία χωρών με ώριμα κεφαλαιοποιητικά συνταξιοδοτικά συστήματα, θα δίνει υψηλότερες επικουρικές συντάξεις σε σύγκριση με το υφιστάμενο σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης.

Ο κ. Μηλαπίδης αναφέρθηκε στην Επαγγελματική Ασφάλιση και επεσήμανε ότι επέρχονται σημαντικές αλλαγές σε τέσσερα πεδία:

Πρώτον, απλοποιούνται και εξορθολογίζονται οι διαδικασίες δημιουργίας Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, ενώ ταυτόχρονα θεσπίζεται η δυνατότητα δημιουργίας πολυεργοδοτικών Επαγγελματικών Ταμείων, ανεξαρτήτως κλάδου δραστηριότητας.

Δεύτερον, υιοθετούνται μέτρα που στοχεύουν στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης στη λειτουργία των Επαγγελματικών Ταμείων, μέσω της ενίσχυσης των κανόνων που σχετίζονται με τη χρηστή διακυβέρνηση, τη διαφάνεια και την έγκαιρη ενημέρωση των μελών αυτών των Ταμείων.

Τρίτον, ενισχύεται η εποπτεία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, με τη μεταφορά της αρμοδιότητας στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Τέταρτον, παρέχονται ισχυρά φορολογικά κίνητρα για την ένταξη σε Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και εξομοιώνονται οι φορολογικοί συντελεστές για τα προϊόντα του δεύτερου πυλώνα.

Ακολουθήστε το vradini.gr στο Google News
Ίσως σας ενδιαφέρουν