Τι πρέπει να κάνετε για να έχετε ασφαλιστική ικανότητα
Όσοι χρωστούν εισφορές δεν έχουν πλήρη πρόσβαση σε δομές υγείας
Για όσους έχουν χάσει την ασφαλιστική ικανότητα υπάρχει μία ακόμα ευκαιρία, καθώς μπορεί να επανέλθει οποιαδήποτε στιγμή υπό τις εξής προϋποθέσεις: Την πλήρη εξόφληση όλων των οφειλών ή την ένταξή τους σε ενεργή ρύθμιση που τηρείται κανονικά.
Η ασφαλιστική ικανότητα στην ουσία παρέχει στους άμεσα και τους έμμεσα ασφαλισμένους (μέλη οικογένειας), πέραν της δωρεάν πρόσβασης στα δημόσια νοσοκομεία που δίνει ο ΑΜΚΑ, επιπλέον πρόσβαση με δαπάνη του ΕΟΠΥΥ σε ιδιωτικές δομές υγείας, κάλυψη παροχών υγειονομικής περίθαλψης σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ, όπως ενδεικτικά, ιδιωτική συνταγογράφηση για ιατρικές ή άλλες θεραπευτικές πράξεις, διαγνωστικές εξετάσεις, νοσήλια, φάρμακα κ.λπ.
Βέβαια, ακόμη και χωρίς ασφαλιστική ικανότητα κανείς δεν μένει χωρίς υγειονομική φροντίδα.
Όλοι οι νόμιμα διαμένοντες στη χώρα με ενεργό ΑΜΚΑ έχουν δωρεάν πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας (δικαιούνται δηλαδή νοσηλευτικής και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης), και συγκεκριμένα στα νοσοκομεία αλλά και τις δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
Ωστόσο, δεν καλύπτονται δαπάνες για διαγνωστικές εξετάσεις, θεραπείες ή νοσηλεία σε ιδιωτικές δομές υγείας, ούτε υπάρχει η δυνατότητα συνταγογράφησης από ιδιώτες συμβεβλημένους γιατρούς με τον ίδιο άμεσο τρόπο.
Ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για ανήλικους, άτομα με αναπηρία και χρονίως πάσχοντες.
Από τον ΕΦΚΑ σημειώνονται τα εξής αναφορικά με τις προϋποθέσεις χορήγησης ασφαλιστικής ικανότητας:
Για μισθωτούς ασφαλισμένους. Συμπλήρωση τουλάχιστον 50 ημερών ασφάλισης είτε κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος (2025) είτε κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο.
Για μη μισθωτούς ασφαλισμένους (ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, αγρότες). Οι νεοεισερχόμενοι στην ασφάλιση πρέπει να έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης το προηγούμενο ημερολογιακό έτος, ή το τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την ημερομηνία προσέλευσης ή επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η καταβολή των απαιτούμενων ασφαλιστικών εισφορών, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Για άμεση καταχώρηση της καταβολής και την ενημέρωση του μηχανογραφικού συστήματος μη μισθωτών σε πραγματικό χρόνο παρέχεται και προτείνεται η δυνατότητα της συναλλαγής με το σύστημα IRIS, μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας του DASHBOARD-my ΕΦΚΑ και της εφαρμογής myΕΦΚΑmobile. Επιπλέον, η καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών πραγματοποιείται και μέσω του συστήματος online ΔΙΑΣ. Να τονιστεί εδώ πως με την καταβολή των καθυστερούμενων εισφορών με τον παραπάνω τρόπο, δεν ανανεώνεται αυτόματα η ασφαλιστική ικανότητα. Πρέπει να απευθυνθούν οι ασφαλισμένοι στην τοπική διεύθυνση που ανήκουν ή να καταθέσουν αίτημα στην εφαρμογή του e-ΕΦΚΑ «Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς».
Ειδικές ρυθμίσεις για μη μισθωτούς:
- Ετήσια ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται εφόσον οι συνολικές οφειλές στον e-ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ (2017-2025) δεν υπερβαίνουν τα 100 ευρώ.
- Μηνιαία ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται εφόσον υπάρχει ενεργή ρύθμιση οφειλών και τηρείται κανονικά.
Τέλος, να αναφερθεί πως οι ασφαλισμένοι μπορούν να ελέγχουν την ασφαλιστική τους ικανότητα μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Ασφαλιστική Ικανότητα» στον ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ (www.efka.gov.gr). Επίσης, να σημειωθεί πως οι ασφαλισμένοι θα έχουν τη δυνατότητα για το μήνα Μάρτιο να διορθώσουν θέματα με την ασφαλιστική τους ικανότητα μέσω οποιαδήποτε τοπικής διεύθυνσης του e-ΕΦΚΑ, ανεξαρτήτως ασφαλιστικής υπαγωγής.
Οφειλές και σύνταξη
Τη δυνατότητα να πάρουν σύνταξη έχουν όσοι ελεύθεροι επαγγελματίες χρωστάνε προς τον ΕΦΚΑ ποσά μέχρι 30.000 ευρώ (ή 10.000 για αγρότες). Ουσιαστικά υπάρχει ένα τριπλό πλαίσιο για τους οφειλέτες:
- Όσοι χρωστάνε μέχρι 20.000 ευρώ (το όριο είναι 6.000 ευρώ για τους αγρότες) μπορούν να ανοίξουν την πόρτα εξόδου στη σύνταξη και η εξόφληση της οφειλής γίνεται σε 60 μηνιαίες δόσεις.
- Όσοι χρωστάνε από 20.000 έως 30.000 ευρώ (και από 6.000 έως 10.000 ευρώ οι αγρότες) μπορούν υπό προϋποθέσεις να πάρουν σύνταξη. Στην περίπτωση που πληρούνται τα κριτήρια που αναφέρονται στη συνέχεια (όριο ηλικίας, έτη ασφάλισης, όριο τραπεζικών καταθέσεων), καταβάλλεται σύνταξη, από την οποία παρακρατείται το 60% μέχρι η οφειλή να πέσει στα 20.000 ευρώ (το όριο είναι 6.000 ευρώ για τους αγρότες). Από εκεί και πέρα, εφαρμόζεται η ρύθμιση που παρουσιάστηκε νωρίτερα (με τις 60 μηνιαίες δόσεις).
Να σημειωθεί εδώ πως για την υπαγωγή στη συγκεκριμένα ρύθμιση ο ασφαλισμένος πρέπει να έχει συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας του ή εφόσον έχει χρόνο ασφάλισης τουλάχιστον 40 ετών, το 62ο έτος της ηλικίας του. Να έχει εξοφλήσει τις εισφορές που αντιστοιχούν σε χρόνο ασφάλισης τουλάχιστον 20 ετών ή 6.000 ημερών ασφάλισης ανεξάρτητα από τον πρώην φορέα απονομής της σύνταξης. Οι τραπεζικές καταθέσεις του να μην ξεπερνούν τα 12.000 ευρώ ή το ποσό των 6.000 ευρώ, αν είναι οφειλέτης αποκλειστικά προς τον π. ΟΓΑ.
- Όσοι χρωστάνε περισσότερα χρήματα θα πρέπει πρώτα να εξοφλήσουν το ποσό πάνω από 30.000 ευρώ (ή πάνω από 10.000 ευρώ για τους αγρότες) και μετά να υπαχθούν στο νέο πλαίσιο.
*Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
