Τις ισορροπίες της χώρας μας με τους συμμάχους της θα επικαιροποιήσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα, την ώρα που η Τουρκία αναζητά αναβαθμισμένο ρόλο στην ευρύτερη περιοχή, με την ίδρυση δυο νατοϊκών στρατηγείων. 

Η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ έχοντας το βλέμμα στραμμένο στις ΗΠΑ και την Τουρκία, και ειδικότερα στη στάση που θα τηρήσει ο Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στις απαιτήσεις της Άγκυρας. Η Αθήνα έχει χαμηλά τον πήχη, αφού δεν προσβλέπει σε θεαματικές εξελίξεις αναφορικά με τα Eλληνοτουρκικά.

Είναι πολύ πιθανή μια συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου, χωρίς όμως ατζέντα, απλώς για να επιβεβαιωθεί το καλό κλίμα στις σχέσεις των δύο χωρών. Ο στόχος θα είναι περισσότερο η διατήρηση του διαύλου και η αποφυγή νέας έντασης, παρά η παραγωγή συγκεκριμένου αποτελέσματος.

Το κλίμα στα Ελληνοτουρκικά παραμένει ήρεμο σε σχέση με προηγούμενες περιόδους, αλλά ο Γιώργος Γεραπετρίτης τονίζει σε όλους τους συνομιλητές του πως οι διαφορές δεν έχουν μεταβληθεί. Υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ, χωρικά ύδατα, εναέριος χώρος, αποστρατιωτικοποίηση νησιών και Κυπριακό εξακολουθούν να αποτελούν το βαρύ υπόστρωμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Όπως εξήγησε κορυφαίος παράγοντας του υπουργείου Εξωτερικών στη «ΒτΚ», αυτή τη στιγμή κανένας εκ των δύο ηγετών δεν επιδιώκει συνάντηση με συγκεκριμένη ατζέντα, αφού στην Αθήνα το πολιτικό κλίμα είναι ακατάλληλο για δεσμεύσεις, ενώ η Τουρκία έχει θέσει πολύ υψηλότερους στόχους από τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο, που αφορούν στην αναβάθμιση του γεωπολιτικού της ρόλου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τρεις άξονες 

Σύμφωνα με υψηλόβαθμη διπλωματική πηγή, ο βασικός στόχος της Αθήνας είναι να διασφαλιστεί ότι η Σύνοδος δεν θα αποτελέσει «λευκή επιταγή» για αναθεωρητικές πολιτικές στην περιοχή, και ότι θα διαφυλαχθεί η περιφερειακή σταθερότητα. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι κεντρικοί άξονες της ελληνικής στρατηγικής περιλαμβάνουν:

Πρώτον, τη διατήρηση του καθεστώτος ασφαλείας, δηλαδή τις σαφείς ισορροπίες από τη Συμμαχία, ώστε να μην εξυπηρετούνται μονομερείς διεκδικήσεις σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Δεύτερον, τη σταθερότητα στα Ελληνοτουρκικά, με την προώθηση της αποκλιμάκωσης και της ηρεμίας στο Αιγαίο, αποτρέποντας ενέργειες που θα μπορούσαν να διαταράξουν το κλίμα διαλόγου.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ

Ακραία υψηλές θερμοκρασίες: Σε περιοχή υψηλής επικινδυνότητας η Ελλάδα

ΕΠΟΜΕΝΟ

Κρήτη: Άκαρπες παραμένουν οι έρευνες για την αγνοούμενη 70χρονη

Τρίτον, τη στήριξη από τους συμμάχους και την ευθυγράμμιση με τις αποφάσεις της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, για την καταδίκη μονομερών ενεργειών, ενισχύοντας τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας.

Δρακόντεια μέτρα 

Η Σύνοδος θα διεξαχθεί κάτω από πρωτοφανή –ακόμη και για την Τουρκία – μέτρα ασφαλείας, και σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, η περιοχή που βρίσκεται το προεδρικό συγκρότημα Μπέστεπε, στο οποίο θα συνεδριάσουν οι ηγέτες της Συμμαχίας, θα είναι «σφραγισμένη».

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των 32 συμμάχων χωρών, και βασικοί εταίροι, θα έχουν ως κύριο θέμα στην ατζέντα τους την Ουκρανία, αλλά το ενδιαφέρον στρέφεται γύρω από τον πρόεδρο Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να ζητήσει επιτακτικά από τους Ευρωπαίους να αυξήσουν τα κονδύλια για την άμυνα στο 5% του ΑΕΠ, ενώ ο Ταγίπ Ερντογάν έχει επενδύσει πολλά στη Σύνοδο, και κυρίως επένδυσε στην επαναπροσέγγιση με τις ΗΠΑ.

Ο Τούρκος πρόεδρος επιχειρεί να μετατρέψει τη Σύνοδο σε πολιτικό ορόσημο για την επανατοποθέτησή της στο Δυτικό στρατόπεδο, και έδωσε το στίγμα δηλώνοντας ότι η Σύνοδος πρέπει να αναδείξει την «ενότητα» και την «ανθεκτικότητα» του ΝΑΤΟ, ζητώντας ταυτόχρονα την άρση περιορισμών στο αμυντικό εμπόριο με την Τουρκία και βαθύτερη συμμετοχή της χώρας του στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες ασφάλειας.

Καλά ενημερωμένη διπλωματική πηγή ανέφερε ότι οι επιδιώξεις της Άγκυρας είναι η μεγαλύτερη αναγνώριση του ρόλου της στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, το άνοιγμα των αμυντικών αγορών και η αναβάθμιση της σχέσης της με την Ουάσινγκτον.

Στο υπουργείο Εξωτερικών βλέπουν με σκεπτικισμό ότι η Τουρκία επανέρχεται ως απαραίτητος σύμμαχος στη ΝΑ πτέρυγα του ΝΑΤΟ και οι διπλωμάτες παρακολουθούν την προσπάθεια της Άγκυρας να συνδέσει τη γεωστρατηγική της αξία με αμυντικά, πολιτικά και οικονομικά ανταλλάγματα.

Ήδη, σύμφωνα με πληροφορίες, η Αθήνα έχει διαμηνύσει εξωδίκως σε ορισμένα μέλη της Συμμαχίας ότι η πιθανώς ενισχυμένη τουρκική παρουσία στο ΝΑΤΟ δεν πρέπει να μετατραπεί σε ανοχή έναντι των  τουρκικών θέσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Πιέσεις ΗΠΑ για ενιαία κυβέρνηση στη Λιβύη 

Το αναβαθμισμένο ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την κατάσταση στη Λιβύη, δίνει μια νέα δυναμική στις εξελίξεις, με την ελληνική διπλωματία να παρακολουθεί στενά και να ετοιμάζει τις επόμενες παρεμβάσεις της. Οι ΗΠΑ, δια μέσω του Μασάντ Μπούλος, συνεργάτη του Τραμπ, ετοιμάζουν ως μεταβατική λύση μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας που θα ενώσει τη χώρα και θα την καταστήσει κανονικό συνομιλητή της διεθνούς κοινότητας.

Οι πληροφορίες της «ΒτΚ» αναφέρουν ότι έχει προταθεί η προεδρία της χώρας στην οικογένεια Χαφτάρ και η πρωθυπουργία στον νυν πρωθυπουργό Ντμπέιμπα, με επανένωση του στρατού σε έναν ενιαίο εθνικό στρατό. Αυτός που διαφωνεί είναι ο Ντμπέιμπα, γιατί ο στρατός του Χαφτάρ είναι πολύ μεγαλύτερος και καλύτερα εξοπλισμένος, και έτσι ο Χαφτάρ θα ελέγχει τη χώρα.

Η Αθήνα παρακολουθεί με μεγάλο ενδιαφέρον, ενώ παρασκηνιακά δρα τόσο στην Τρίπολη όσο και στη Βεγγάζη, με στόχο την πλήρη απενεργοποίηση του τουρκολιβυκού μνημονίου και την υπογραφή συμφωνίας ΑΟΖ με τη Λιβύη.

Να σημειωθεί ότι η οικογένεια Χαφτάρ (συγκεκριμένα οι δύο γιοι του ηγέτη της Ανατολικής Λιβύης) βρέθηκε πριν από λίγες ημέρες στις ΗΠΑ, όπου ο μεν επικεφαλής του Ταμείου Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης της Λιβύης Μπελκασέμ Χαφτάρ έκανε επαφές με Αμερικανούς αξιωματούχους, ενώ ο αδελφός του και υπαρχηγός του… πατέρα του στο στρατό, Σαντάμ, συναντήθηκε με παράγοντες του Λευκού Οίκου.

Αμφότεροι άκουσαν τους Αμερικανούς να τους πιέζουν να συναινέσουν σε μια λύση επανένωσης των δύο πλευρών, κι αυτοί με τη σειρά τους ζήτησαν οικονομική και στρατιωτική ενίσχυση.

Η στρατηγική της Αθήνας είναι, πλέον, να μην στοιχηματίζει αποκλειστικά σε μία πλευρά, αλλά να διατηρεί ανοικτούς διαύλους τόσο με την κυβέρνηση της Τρίπολης όσο και με τον Χαφτάρ, ενώ πιέζει και για συντόμευση των συνομιλιών για τη χάραξη ΑΟΖ. Η ελληνική διπλωματία προσπαθεί να αποτρέψει οποιαδήποτε κίνηση από τη βουλή της Ανατολικής Λιβύης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κύρωση ή έμμεση νομιμοποίηση του μνημονίου Τουρκίας – Λιβύης.

Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»