Τα οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη από τις ενεργειακές συμφωνίες
Στον χώρο της ενέργειας μεταφέρθηκε το παιχνίδι της γεωπολιτικής και οικονομικής ισχύος
Το παιχνίδι της γεωπολιτικής και οικονομικής ισχύος μεταφέρθηκε στο χώρο της ενέργειας, και η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει με στρατηγικές κινήσεις να ισχυροποιήσει και να εδραιώσει τη θέση της τόσο στον τομέα της παραγωγής όσο και της μεταφοράς της.
Παράλληλα, ενισχύει σε μεγάλο βαθμό το γεωπολιτικό αποτύπωμά της και πλήττει de facto το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με ό,τι σημαίνει αυτό για την προοπτική και το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Πρόσφατα, υπογράφτηκε η σύμβαση παραχώρησης στη Chevron για τα τέσσερα «οικόπεδα» που αλλάζουν –υπό προϋποθέσεις– δια παντός το τοπίο στη χώρα μας, και θα έρθουν προς κύρωση στη Βουλή το Μάρτιο, ενώ οι έρευνες αναμένονται από το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επιδιώκει να κάνει κίνηση-ματ σε ό,τι αφορά τη μεταφορά ενέργειας, και εάν πετύχει η στρατηγική που έχει χαράξει, τότε θα μιλάμε για ραγδαίες αλλαγές και σε γεωπολιτικό επίπεδο.
Ο αρμόδιος υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου είναι φειδωλός στις εκτιμήσεις του και συγκρατημένα αισιόδοξος, αλλά στενός του συνεργάτης είπε στη «ΒτΚ», ότι εταιρίες όπως η Chevron δεν κάνουν ποτέ κινήσεις στα τυφλά, αλλά πρώτα ερευνούν σχολαστικά και στη συνέχεια καταλήγουν σε εκτιμήσεις, οι οποίες σχεδόν ποτέ δεν πέφτουν έξω.
Στην Ουάσινγκτον
Την ίδια στιγμή, κάτι πιο σημαντικό από τις πρόσφατα υπογραφείσες συμβάσεις ετοιμάζει η κυβέρνηση δια του Σταύρου Παπασταύρου, ο οποίος στις 24 Φεβρουαρίου θα βρίσκεται στην Ουάσινγκτον για να «κλειδώσει» τον Κάθετο Διάδρομο και να καταλήξουν οι σχετικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ.
Ο Κάθετος Διάδρομος (Vertical Corridor) είναι μία στρατηγική ενεργειακή πρωτοβουλία της Ελλάδας, η οποία στοχεύει στη δημιουργία ενός αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου με κατεύθυνση από το Νότο προς το Βορρά και αντίστροφα, και θα συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη Σλοβακία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία.
Με λίγα λόγια, πρόκειται για ένα κρίσιμο γεωπολιτικό και ενεργειακό έργο που θα καταστήσει –σύμφωνα με υψηλόβαθμες πηγές του υπουργείου Ενέργειας– την Ελλάδα πύλη εισόδου για εναλλακτικές πηγές ενέργειας στην Ευρώπη, υποκαθιστώντας τις ροές από την Ανατολή. Ο αγωγός θα μεταφέρει κατά κύριο λόγο αμερικανικό LNG. Από εκεί και πέρα, από τις συμβάσεις της Chevron το Δημόσιο προσδοκά το 40% των κερδών, τουλάχιστον.
«Ιστορική ημέρα»
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου μιλώντας στη «ΒτΚ», τόνισε ότι «η περασμένη Δευτέρα ήταν μία ιστορική ημέρα για τη χώρα μας». Πρόσθεσε ότι «η υπογραφή των συμβάσεων μεταξύ της ελληνικής πολιτείας και της κοινοπραξίας Chevron – Helleniq Energy ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της πατρίδας μας, αναβαθμίζει το γεωπολιτικό της ρόλο όχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη, και αποδεικνύει ότι ασκούμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, καταρρίπτοντας στην πράξη το ανυπόστατο και άκυρο τουρκολιβυκό μνημόνιο».
Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, «εκτός από τη μεγάλη γεωστρατηγική σημασία των συμφωνιών αυτών, την οποία όλοι αντιλαμβανόμαστε, υπάρχει σημαντική οικονομική και κοινωνική διάσταση, καθώς, εφόσον τα κοιτάσματα αποδειχθούν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα, μεγάλο μέρος των εσόδων θα επιστρέφει στους πολίτες μέσω κοινωνικής πολιτικής, στήριξης των ευάλωτων και ενίσχυσης της οικονομικής ανάπτυξης». Και καταλήγει ο κ. Παπασταύρου: «H Ελλάδα προχωρά με συνέπεια, με σχέδιο, με αυτοπεποίθηση, προς όφελος των σημερινών και των επόμενων γενεών».
Από την πλευρά του, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Γιάννης Μανιάτης, ο οποίος είναι ο αρχιτέκτονας της συγκεκριμένης πολιτικής ως υπουργός Ενέργειας της κυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου, τόνισε μιλώντας στη «ΒτΚ», ότι «η χώρα μπορεί και πρέπει να γίνει ενεργειακός κόμβος της Ανατολικής Μεσογείου».
Ο κ. Μανιάτης επισήμανε ότι είναι σημαντική η υπογραφή των συμβάσεων ερευνών με τη Chevron, αλλά έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου επισημαίνοντας ότι ο πρωθυπουργός δεν πρέπει να επαναλάβει δηλώσεις όπως αυτή στον ΟΗΕ, ότι «το αέριο είναι αγαθό του περασμένου αιώνα, που χάνει την αξία του», ούτε να διώξουν από τη χώρα εγκατεστημένους ενεργειακούς κολοσσούς, όπως έγινε το 2021-2022, με τη γαλλική Total και την ισπανική Repsol.
Τέλος, θεωρεί ότι χάθηκαν 12 πολύτιμα χρόνια από το μεγάλο διαγωνισμό του 2014, πάνω στον οποίο βασίζεται και η σημερινή σύμβαση, όπως φαίνεται και από το χάρτη που δημοσιεύει η ίδια η κυβέρνηση.
Έσοδα 70 δισ.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των αρμόδιων στελεχών, τα συνολικά έσοδα για την Ελλάδα από εκμετάλλευση υδρογονανθράκων θα μπορούσαν να φτάσουν έως και 70 δισ. ευρώ σε βάθος χρόνου, από φορολογικά έσοδα, δικαιώματα εκμετάλλευσης και επενδύσεις σε υποδομές και υπηρεσίες.
Παράλληλα, όπως ανέφεραν υψηλόβαθμες πηγές του υπουργείου Ενέργειας, η είσοδος μίας από τις μεγαλύτερες ενεργειακές εταιρίες του κόσμου αυξάνει την εμπιστοσύνη των διεθνών επενδυτών, δημιουργεί θέσεις εργασίας σε έρευνες, υποδομές και υπηρεσίες, και ενεργοποιεί ελληνικές εταιρίες σε ναυτιλία, κατασκευές και ενέργεια.
Εάν βρεθούν εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα η Ελλάδα θα μειώσει την εξάρτηση από εισαγωγές φυσικού αερίου και μπορεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο για την Ευρώπη. Η εν λόγω συμφωνία ενισχύει τη στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, ενώ η παρουσία μιας αμερικανικής ενεργειακής υπερδύναμης αυξάνει το αμερικανικό ενδιαφέρον για τη σταθερότητα στην περιοχή και ενισχύει τη στρατηγική σχέση Αθήνας – Ουάσινγκτον, ενώ λειτουργεί ως έμμεσος παράγοντας αποτροπής σε κρίσεις.
Παράλληλα, η κυβέρνηση έστειλε ένα μήνυμα στην Άγκυρα, ότι οι ελληνικές θαλάσσιες ζώνες αποκτούν διεθνή οικονομική δραστηριότητα, ενώ στέλνει ένα σήμα στην Ε.Ε., ότι η χώρα μας μπορεί να συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια.
Με λίγα λόγια, η κυβέρνηση επιχειρεί να «δέσει» την ελληνική ΑΟΖ με μεγάλα Δυτικά συμφέροντα, αφού όταν δραστηριοποιείται μια ενεργειακή υπερδύναμη σε θαλάσσια περιοχή, η περιοχή αποκτά οικονομικό και στρατηγικό βάρος, ενώ τυχόν ένταση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά και τα συμφέροντα της εταιρίας και της χώρας προέλευσής της. Κάτι που δημιουργεί μία άτυπη ασπίδα αποτροπής.
Αναδημοσίευση από τη «Βραδυνή της Κυριακής»
