Φάνης Κατέχος στη «ΒτΚ»: Ο άνθρωπος μαθαίνει από την άγνοιά του
«Θα ακολουθήσει περιοδεία στην Ευρώπη, σε φεστιβάλ στην Ιταλία, στη Γερμανία, στην Πολωνία και σε πολλές ακόμα χώρες που μας έχουν προσκαλέσει»
Συνέντευξη στην εφημερίδα «Η Βραδυνή της Κυριακής» παραχώρησε ο ηθοποιός Φάνης Κατέχος.
Κύριε Κατέχο, μετά την επιτυχία και τις σπουδαίες κριτικές στο «13th Handmade & Recycled Theater Festival», επαναλαμβάνεται η performance σε σύλληψη και ερμηνεία δική σας, «Sisyphus – flesh and earth», κάθε Πέμπτη, στις 21.00, στο «Ρεκτιφιέ», σε σκηνοθεσία του σημαντικού Ντόναλντ Κιτ. Πώς γεννήθηκε αυτή η συνεργασία;
«Η πρώτη μας συνάντηση έγινε στο Ινστιτούτο Grotowski, όταν ήμουν νέος ηθοποιός. Εκεί βρέθηκα ανάμεσα σε μεγάλους δασκάλους του θεάτρου, όμως ο Ντόναλντ από την πρώτη στιγμή με άγγιξε βαθιά, τόσο ως άνθρωπος όσο και ως καλλιτέχνης. Ήταν η αφορμή να αρχίσω να αναζητώ πιο ουσιαστικά το “Odin Teatret” και τον τρόπο δουλειάς που ακολουθώ μέχρι σήμερα. Με τα χρόνια ξεκίνησε ένα ταξίδι γνώσης, με συχνές επισκέψεις στη Δανία, αλλά και σε άλλες χώρες, όπου είχα την ευκαιρία να συναντώ τους master και τους ηθοποιούς του “Odin Teatret”. Μέσα από αυτή τη διαδρομή δημιουργήθηκε μια βαθιά σχέση, ιδιαίτερα με τον Ντόναλντ. Τα τελευταία 4–5 χρόνια, κάθε φορά που συναντιόμασταν, υπήρχε έντονα η ανάγκη να δημιουργήσουμε μαζί μια παράσταση όπου εκείνος θα με καθοδηγούσε. Πριν από 3–4 χρόνια, αυτή η ανάγκη άρχισε να γίνεται πραγματικότητα. Αναζητούσαμε το θέμα και το πλαίσιο της συνεργασίας μας, γνωρίζοντας πως οι υποχρεώσεις μας δεν μας επέτρεπαν να δουλεύουμε συνεχόμενα για μήνες. Έτσι ξεκίνησε μια μακρά διαδικασία επικοινωνίας, ανταλλαγής σκέψεων και ιδεών, μέχρι που καταλήξαμε στο μύθο του Σίσυφου. Συναντιόμασταν για λίγες ημέρες, δημιουργούσαμε υλικό, προπονούμασταν μαζί και δεχόμουν τις διορθώσεις του. Έπειτα επέστρεφα στην Ελλάδα, όπου δούλευα μόνος μου για μήνες, μέχρι την επόμενη συνάντησή μας.Εκεί το υλικό άλλαζε, μετασχηματιζόταν, πολλές φορές απορριπτόταν και ξαναγεννιόταν από την αρχή. Αυτή η διαδικασία κράτησε περίπου δύο με τρία χρόνια. Όταν το υλικό είχε ωριμάσει, μας φιλοξένησε ο Ντάνιελ στο “Θέατρο Brama” στην Πολωνία, στο πλαίσιο του “Brama Festival”, δημιουργήσαμε ένα χώρο εκεί και συγκεντρωθήκαμε απόλυτα στη δουλειά. Παρουσιάσαμε για πρώτη φορά την παράσταση, που ενθουσίασε φίλους και καλλιτέχνες απ’ όλη την Ευρώπη και μας έδωσε δύναμη να συνεχίσουμε. Ακολούθησαν ακόμα μερικοί μήνες δουλειάς, μέχρι να παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο στο “Handmade and Recycled Theater Festival” στην Αθήνα. Το ταξίδι, όμως, δεν τελειώνει εδώ. Αυτή η παράσταση δεν είναι κάτι στατικό· είναι μία διαρκής έρευνα που συνεχίζει να εξελίσσεται, να μεταλλάσσεται και να διαμορφώνεται μέσα στο χρόνο και στον τόπο, ανάλογα με τις συνθήκες».
Γιατί σας ενέπνευσε ο Σίσυφος;
«Ψάχνοντας το θέμα με τον Ντόναλντ Κιτ, ήθελα να υπάρχει κάτι προσωπικό, κάτι που να μου δίνει πραγματική χαρά, γιατί ήξερα ότι αυτή η παράσταση θα με ακολουθούσε σε όλη μου τη ζωή. Δεν θα μπορούσα να δημιουργήσω κάτι που να μην περιέχει σκέψη, αναζήτηση, κατάβαση στα προσωπικά μου άδυτα και στις προσωπικές μου ανησυχίες. Κοιτώντας το παρελθόν και το παρόν, αναλογίστηκα όλες τις προσπάθειες της ζωής μου. Έκανα για χρόνια μια δουλειά που δεν με γέμιζε, απλώς για επιβίωση, και παρόλο που δεν μου άρεσε, προσπαθούσα να βρίσκω στιγμές χαράς, μέχρι που τελικά ασχολήθηκα ολοκληρωτικά με το θέατρο. Η σχέση μου με τα σωφρονιστικά ιδρύματα ήταν μία ακόμα σημαντική εμπειρία. Εκεί συνάντησα ανθρώπους που, ενώ ήταν εννοιολογικά φυλακισμένοι, είχαν ανακαλύψει έναν τρόπο να ελευθερώσουν το μυαλό τους, συχνά περισσότερο από πολλούς που ζουν έξω στην κοινωνία. Παρατηρώντας αυτή τη σχέση μεταξύ ελευθερίας και φυλακής, προσωπικής και κοινωνικής, άρχισα να σκέφτομαι βαθύτερα τη φύση της ανθρώπινης ύπαρξης. Όλα αυτά τα ζητήματα εντάθηκαν με τη συνθήκη της καραντίνας. Όλοι, με έναν τρόπο, βρεθήκαμε φυλακισμένοι, αναγκασμένοι να αντιμετωπίσουμε τη μη ελευθερία. Κάποιοι βρήκαν χαρά, ελπίδα, νέους τρόπους να υπάρξουν. Άλλοι πλήγηκαν βαθιά συναισθηματικά και ψυχολογικά. Μέσα σε αυτόν τον πυρετό αναζήτησης, σιγά-σιγά προέκυψε η ανάγκη να ασχοληθώ με ένα θέμα που με αφορά προσωπικά και βαθιά».
Ποια μηνύματα θέλετε να περάσετε;
«Η παράσταση δεν είναι διδακτική, αλλά ανοιχτή σε κάθε θεατή. Ανάλογα με το ποιος είσαι και πώς παρακολουθείς, λαμβάνεις τα δικά σου μηνύματα, τις δικές σου σκέψεις, με ένα βιωματικό τρόπο. Η προσωπική μου ανάγνωση είναι το φως και η ελπίδα που φέρνει, ότι ο άνθρωπος μπορεί να τα καταφέρει ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες, να βρει στιγμές χαράς μέσα στα πιο σκληρά μονοπάτια. Και αυτή η ικανότητα αποκαλύπτει το μεγαλείο του ανθρώπου».
Ο τίτλος σημαίνει και κάτι άλλο;
«”Σίσυφος: Σάρκα και Γη”, αντικατοπτρίζει τη σχέση του ανθρώπου με τη γη, αλλά και την αλληλοεπίδραση μεταξύ ανθρώπων».
Το λευκό ένδυμα τι συμβολίζει;
«Το λευκό ένδυμα αφήνει χώρο για τη δική του ανάγνωση από κάθε θεατή. Σηματοδοτεί την αγνότητα: όσα λάθη κι αν κάνει ο άνθρωπος παραμένει σαν ένα νεογνό που μαθαίνει μέσα από την άγνοιά του. Το λευκό θυμίζει ότι τίποτα δεν έχει διαγραφεί και ότι όλα μπορούν να ξαναρχίσουν».
Επί σκηνής και ο Τάσος Φωτίου με το σαξόφωνό του;
«Ο Τάσος Φωτίου δεν είναι απλώς ο δημιουργός της μουσικής της παράστασης, είναι συνδημιουργός της ίδιας της παράστασης. Από τα πρώτα βήματα δουλέψαμε μαζί, για να καταλήξουμε στο θέμα και στην παρουσίαση. Η μουσική δεν είναι προκαθορισμένη· είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης ανάμεσα στον μουσικό και τον ηθοποιό. Κάθε παράσταση γεννιέται εκείνη τη στιγμή, μέσα από τη σύνδεση και τη ζωντανή δημιουργία του ηχητικού τοπίου».
Τι σημαίνει για εσάς η τέχνη σας;
«Το θέατρο είναι προσωπικά μια ανάγκη, όπως το νερό που πίνουμε. Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς αυτό. Είναι ο τρόπος επικοινωνίας μου με άλλους ανθρώπους, να τους φέρω κοντά, να δημιουργηθούν συλλογικότητες, να επικοινωνήσουμε, να καταλύσουμε στερεότυπα και διαφορές, αλλά και να ανακαλύψουμε όσα μας ενώνουν. Όλες αυτές τις ανάγκες και σκέψεις μπορώ να τις εκφράσω μόνο μέσα από το θέατρο».
Αναδημοσίευση από τη Βραδυνή της Κυριακής
