Το Σύνδρομο TSS και το AstraZeneca

Όλα τα περιστατικά παρενεργειών που έχουν προκύψει στη χώρα μας μετά από εμβολιασμό με AstraZeneca παραπέμπουν στο Σύνδρομο TSS.

Πρόκειται για μία σοβαρή αλλά πολύ σπάνια επιπλοκή, η οποία, σύμφωνα με την Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία (ΕΑΕ), έχει συσχετισθεί με τα εμβόλια της AstraZeneca και της Johnson & Johnson και συνδυάζει θρομβοπενία και θρομβώσεις σε ασυνήθεις θέσεις, συχνότερα στους φλεβώδεις κόλπους του εγκεφάλου και στα σπλαγχνικά αγγεία.

Η συχνότητα αναφέρεται σε 1 έως 8 περιπτώσεις ανά 1.000.000 δόσεων. Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα διαθέσιμα δεδομένα, η επιπλοκή παρουσιάζεται κατά κανόνα σε γυναίκες ηλικίας μικρότερης των 50 ετών. Ο χρόνος εμφάνισης του Συνδρόμου κυμαίνεται από 4 έως 28 ημέρες μετά τον εμβολιασμό.

Συμπτώματα και θεραπεία

Συμπτώματα είναι η εμφάνιση:

  • Δύσπνοιας.
  • Άλγους στο θώρακα.
  • Οιδήματος στα κάτω άκρα.
  • Κοιλιακού άλγος.
  • Κεφαλαλγίας.
  • Θαμπής όρασης. Πετεχιών στο δέρμα.

Μέχρι στιγμής, τα δεδομένα είναι σχετικά περιορισμένα, ωστόσο η χορήγηση ενδοφλέβιας ανοσοσφαιρίνης και κορτιζόνης σε υψηλές δόσεις μπορούν να βελτιώσουν τον αριθμό των αιμοπεταλίων μέσα σε λίγες ημέρες, κάτι που μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο αιμορραγίας, ειδικά όταν αρχίζει η αντιπηκτική αγωγή. Παρόλο που η κατάσταση χαρακτηρίζεται από χαμηλά αιμοπετάλια, η χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής μπορεί να σταματήσει την αλυσιδωτή ενεργοποίηση των μηχανισμών της πήξης.

Επίσης, είναι προτιμότερο να χορηγηθούν ως αντιπηκτική αγωγή όχι ηπαρίνες χαμηλού μοριακού βάρους αλλά διαφορετικής κατηγορίας αντιπηκτικά, μη ηπαρινικά, όπως αυτά που χορηγούνται στη θεραπεία της θρομβοπενίας που προκαλείται από την ηπαρίνη. Επίσης, η χορήγηση αιμοπεταλίων θα πρέπει να αποφεύγεται, καθώς μπορεί να ενεργοποιηθεί περαιτέρω το Σύνδρομο.

Με βάση την εμπειρία που αποκτάται, αναμένεται ότι το υψηλό ποσοστό θνησιμότητας που σχετίζεται με αυτό το Σύνδρομο θα μειωθεί σημαντικά, λόγω της πιο έγκαιρης αναγνώρισης και της κατάλληλης αντιμετώπισης.

Επί του παρόντος, δεν υπάρχει αποδεδειγμένη συσχέτιση του Συνδρόμου με προηγούμενο ιστορικό θρόμβωσης, θρομβοπενίας ή κληρονομικής θρομβοφιλίας.

Είναι εξαιρετικής σημασίας η έγκαιρη αναγνώρισή του και η κατάλληλη αντιμετώπιση για την αίσια έκβαση των ασθενών.

Ασθενείς που εμφανίζουν μόνο θρομβοπενία ή μόνο θρόμβωση μετά τη χορήγηση των εμβολίων ΑΖ και J&J συνιστάται να υποβάλλονται στον κατάλληλο κλινικοεργαστηριακό έλεγχο, να λαμβάνουν την ενδεδειγμένη θεραπευτική αγωγή και να είναι σε στενή παρακολούθηση.

Σε κάθε ασθενή που εμφανίζεται με θρομβοπενία, εντός 28 ημερών από τον εμβολιασμό θα πρέπει να διενεργούνται οι κάτωθι έλεγχοι:

  • Γενική αίματος και επίχρισμα για την επιβεβαίωση της θρομβοπενίας και τη διαφορική διάγνωση εναλλακτικών αιτίων αυτής.
  • Έλεγχος πήξης που περιλαμβάνει PT, aPTT, ινωδογόνο και D-dimers.
  • Διαγνωστικός απεικονιστικός έλεγχος για ανάδειξη αρτηριακής ή φλεβικής θρόμβωσης, ανάλογα με τα συμπτώματα του ασθενούς.

Επί αυξημένων επιπέδων D-dimers και θρομβοπενίας (χωρίς άλλα παθολογικά ευρήματα από το επίχρισμα του αίματος) και παρουσίας κλινικών ή απεικονιστικών ενδείξεων θρόμβωσης, θεωρείται πιθανή η διάγνωση TTS.

Οδηγίες από την ΕΑΕ

Επειδή υπάρχει μεγάλη συζήτηση και ανησυχία, η ΕΑΕ επισημαίνει ότι:

  • Δεν συνιστάται η προφυλακτική χορήγηση ασπιρίνης ή οποιουδήποτε αντιαιμοπεταλιακού φαρμάκου πριν ή/και μετά τον εμβολιασμό με τα εμβόλια της ASTRAZENECA και Johnson & Johnson.
  • Δεν συνιστάται η προφυλακτική χορήγηση οποιουδήποτε αντιπηκτικού φαρμάκου πριν ή/και μετά τον εμβολιασμό με τα εμβόλια της ASTRAZENECA και Johnson & Johnson.
  • Δεν έχει θέση οποιοσδήποτε εργαστηριακός έλεγχος (Γενική Αίματος, έλεγχος πήξης) ούτε πριν ούτε μετά τον εμβολιασμό, εκτός εάν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις και οδηγία από τον θεράποντα γιατρό.
  • Οι ασθενείς που λαμβάνουν οποιαδήποτε αντιαιμοπεταλιακή ή/και αντιπηκτική αγωγή για οποιοδήποτε λόγο, συνιστάται να συνεχίσουν να τη λαμβάνουν κανονικά. Η αγωγή δεν πρέπει να διακόπτεται πριν από τον εμβολιασμό.

Δεν αλλάζει ο σχεδιασμός για το AstraZeneca

Με αφορμή τα περιστατικά θρομβώσεων που προέκυψαν μετά τον εμβολιασμό με το σκεύασμα της AstraZeneca, αρκετοί πολίτες αντιμετωπίζουν, πλέον, με επιφύλαξη και κάποιο φόβο τη διαδικασία.

Το θέμα απασχόλησε και την Επιτροπή Εμβολιασμού, που αποφάνθηκε ότι δεν συντρέχει λόγος αλλαγής των ηλικιακών ομάδων στις οποίες χορηγείται το συγκεκριμένο εμβόλιο.

«Η Επιτροπή έκρινε, πρώτον, ότι το όφελος από τον εμβολιασμό εξακολουθεί να υπερτερεί του ενδεχόμενου κινδύνου εκδήλωσης του Συνδρόμου Θρόμβωσης -Θρομβοπενίας με το εμβόλιο της AstraZeneca. Λαμβάνοντας υπόψη τα επιδημιολογικά δεδομένα και την τρέχουσα διασπορά του ιού στη χώρα μας, συστήνεται η συνέχιση του εμβολιασμού σύμφωνα με το ισχύον πρόγραμμα», δήλωσε χαρακτηριστικά η πρόεδρος της Επιτροπής Εμβολιασμού.

Και οι πέντε περιπτώσεις εμφάνισης θρομβώσεων μετά από εμβολιασμό στη χώρα μας, αφορούσαν το εμβόλιο της AstraZeneca, ενώ οι τέσσερις από αυτές ήταν γυναίκες ηλικίας  36, 44, 47 και 61 ετών. Η τελευταία κατέληξε στο Νοσοκομείο της Μυτιλήνης όπου νοσηλευόταν, αλλά η έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πρόβλημα προέκυψε αρκετές ημέρες μετά τον εμβολιασμό και δεν σχετιζόταν με αυτόν.

Παράλληλα, η 44χρονη άφησε σήμερα και αυτή την τελευταία της πνοή.

Πάντως, ήδη πολλοί πολίτες ακυρώνουν τα ραντεβού τους και στη συνέχεια κλείνουν νέα σε εμβολιαστικά κέντρα όπου δεν χορηγείται το εμβόλιο της AstraZeneca, ενώ εξαιτίας και του θορύβου και προκειμένου να μην μείνει πίσω το εμβολιαστικό πρόγραμμα αποφασίστηκε να ανοίξει από το περασμένο Σάββατο η πλατφόρμα για τις ηλικίες 30-34 με όλα τα εμβόλια.

Από την έντυπη έκδοση της «Βραδυνής της Κυριακής»