Βασιλακόπουλος για μεταλλάξεις: Προκαλούν ανησυχία μόνο σε ό,τι αφορά τη μεταδοτικότητα, όχι τη θνητότητα

Σε διαρκή κινητικότητα βρίσκεται η διεθνής επιστημονική κοινότητα, προκειμένου να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το θέμα των μεταλλάξεων του κορωνοϊού, που συνεχίζει να εξαπλώνεται στον πλανήτη, αλλά και στην Ελλάδα.

Μέχρι στιγμής, στη χώρα μας έχουν εντοπιστεί κρούσματα του βρετανικού και του νοτιοαφρικανικού στελέχους του SARS-CoV-2, με τους ειδικούς να εμφανίζονται καθησυχαστικοί.

«Υπάρχουν πάρα πολλές μεταλλάξεις στον κορωνοϊό. Αυτές τις οποίες συζητούμε (η βρετανική, η νοτιοαφρικανική, η βραζιλιάνικη και αυτή της Νοτίου Καλιφόρνιας) δεν είναι μία μετάλλαξη, είναι μία ομάδα μεταλλάξεων. To βρετανικό στέλεχος είναι 17 διαφορετικές μεταλλάξεις, το νοτιοαφρικανικό 23, κ.λπ. Το ζήτημα είναι ότι κάποιες από αυτές τις μεταλλάξεις βρίσκονται στην πρωτεΐνη-ακίδα (Spike) του κορωνοϊού, στο σημείο που η πρωτεΐνη συνδέεται με τον ανθρώπινο υποδοχέα, και εκεί υπάρχει φόβος ότι αυτή η σύνδεση μπορεί να την κάνει λίγο πιο μεταδοτική», τονίζει ο καθηγητής Πνευμονολογίας – Εντατικής Θεραπείας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, μιλώντας στη «Βραδυνή της Κυριακής».

Λέει ότι αυτό ισχύει για κάποιες από αυτές τις μεταλλάξεις, όπως η μετάλλαξη στη θέση 501 του γονιδίου της Spike και η μετάλλαξη στη θέση 484, και συμπληρώνει: «Συνολικά είναι 222 αμινοξέα που είναι σε αυτήν την περιοχή της ακίδας που συνδέεται με τον ανθρώπινο υποδοχέα. Οι μεταλλάξεις, λοιπόν, που βρίσκονται σε αυτήν την περιοχή της πρωτεΐνης-ακίδας είναι οι πιο επικίνδυνες».

Πάντως, ο κ. Βασιλακόπουλος είναι καθησυχαστικός σε ό,τι αφορά τη θνητότητα. «Οι μεταλλάξεις αυτές προκαλούν ανησυχία μόνο σε ό,τι αφορά τη μεταδοτικότητα (υπάρχει πιθανότητα να είναι λίγο πιο μεταδοτικές), όχι όμως σε ό,τι αφορά τη θνητότητα ή τη βαρύτητα της νόσου. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να είναι πιο βαριά η νόσος ή να είναι πιο θανατηφόρα η μετάλλαξη», λέει χαρακτηριστικά.

Θα μπορούσε μία μετάλλαξη να προκαλέσει μια νέα πανδημία; Ο κ. Βασιλακόπουλος είναι σαφής: «Όχι, γιατί η μετάλλαξη αυτή θα τροποποιεί λίγο ακόμα την πρωτεΐνη, αλλά ήδη έχουμε αναπτύξει αρκετή ανοσία στην κοινωνία. Με τον εμβολιασμό θα έχουμε πολύ μεγάλη ανοσία. Ο ιός αυτός δεν μεταλλάσσεται πολύ γρήγορα. Δεν είναι σαν τον ιό της γρίπης που μπορεί να κάνει τεράστιες μεταβολές, τεράστιο ποσοστό μεταλλάξεων. Οπότε, δεν υπάρχει πιθανότητα μία τέτοια μετάλλαξη να μας οδηγήσει κατευθείαν σε τέτοιας μορφής πρόβλημα».

Αποτελεσματικά τα εμβόλια

Πολλή συζήτηση γίνεται σχετικά με το αν τα εμβόλια κατά του κορωνοϊού που έχουν εγκριθεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), δηλαδή των Pfizer/BioNTech, της Moderna και της AstraZeneca, καλύπτουν τις μεταλλάξεις του ιού SARS-CoV-2.

Ο κ. Βασιλακόπουλος αναφέρει σχετικά: «Έχουμε εργασίες στο εργαστήριο προς το παρόν, πειράματα. Πήραν, δηλαδή, ορό από ανθρώπους που είχαν εμβολιαστεί και δοκίμασαν αν τα αντισώματα που υπάρχουν στον ορό μπορούν να εξουδετερώσουν στο εργαστήριο τον ιό. Φάνηκε ότι για τα εμβόλια της Pfizer και της Moderna, αυτό ισχύει. Ίσως για τη νοτιοαφρικανική μετάλλαξη να χρειάζεται λίγο μεγαλύτερη συγκέντρωση αντισωμάτων, παρά ταύτα η συγκέντρωση που χρειάζεται είναι πολύ μικρότερη από τη συγκέντρωση που πετυχαίνουμε όταν εμβολιαζόμαστε. Άρα, προς το παρόν δεν υπάρχει κάποιος κίνδυνος».

Στη συνέχεια, ο καθηγητής Πνευμονολογίας – Εντατικής Θεραπείας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ προσθέτει: «Αυτό το οποίο πρέπει να δούμε είναι αν στο μέλλον μαζευτούν και άλλες μεταλλάξεις, οπότε ίσως τότε να υπάρχει κάποιο ζήτημα. Και γι’ αυτό ακριβώς οι εταιρίες κάνουν προκαταρκτικά πειράματα και επηρεάζονται. Εδώ θέλω να τονίσω ότι όταν εμβολιαζόμαστε δεν παράγουμε μόνο αντισώματα. Παράγουμε και κύτταρα που λέγονται λεμφοκύτταρα, τα οποία έχουν και αυτά τον προστατευτικό τους ρόλο στη λοίμωξη από κορωνοϊό. Άρα, το να μετράμε στο εργαστήριο, μόνο την ικανότητα των αντισωμάτων, στην ουσία υποεκτιμά τη δυνατότητα που έχει ο οργανισμός όταν εμβολιαστεί, να προστατεύεται από τον κορωνοϊό».

Τι ισχύει, όμως, για το τρίτο εμβόλιο κατά του κορωνοϊού που έχει εγκριθεί στην Ε.Ε., αυτό της AstraZeneca; «Δεν έχουμε πειραματικά δεδομένα για αυτό. Η ίδια η εταιρία λέει ότι το μελετάει και ότι ελπίζει ότι τις καλύπτει. Δεν έχουμε, όμως, προς το παρόν κάποια δημοσίευση», τονίζει ο κ. Βασιλακόπουλος.

Προτιμότερες οι χειρουργικές μάσκες

«Ναι» στις χειρουργικές μάσκες προκειμένου να προστατευτούν οι πολίτες από τις μεταλλάξεις του κορωνοϊού, λένε ευρωπαϊκές χώρες. Τελευταία η Αυστρία λέει ούτε υφασμάτινη ούτε χειρουργική, αλλά υποχρεωτική η μάσκα τύπου FFP2 (με φίλτρα αέρα), ενώ όσοι δεν φορούν τη συγκεκριμένη μάσκα, θα πληρώνουν πρόστιμο 25 ευρώ.

Σύμφωνα με τον Θεόδωρο Βασιλακόπουλο, αναμφίβολα είναι προτιμότερο να φοράμε χειρουργικές μάσκες, παρά υφασμάτινες, καθώς μας προστατεύουν περισσότερο απέναντι στις μεταλλάξεις του κορωνοϊού.

Όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο Καθηγητής Πνευμονολογίας – Εντατικής Θεραπείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών: «Οι χειρουργικές μάσκες μάς προστατεύουν περισσότερο από τις περισσότερες υφασμάτινες. Οι υφασμάτινες μάσκες ποικίλλουν. Υπάρχουν υφασμάτινες μάσκες που είναι ένα στρώμα, άλλες που είναι δύο στρώματα, άλλες που είναι τρία στρώματα, με διαφορετικά υλικά κ.λπ. Όσα περισσότερα στρώματα και περισσότερα τα υλικά, τόσο περισσότερο κοντά φτάνουν οι υφασμάτινες μάσκες στις χειρουργικές».

«Αν μπορώ να έχω χειρουργικές μάσκες, είναι προτιμότερο να έχω χειρουργικές μάσκες από το να έχω κάποια υφασμάτινη. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για αυτό», καταλήγει ο κ. Βασιλακόπουλος.

Από την έντυπη έκδοση της «Βραδυνής της Κυριακής»