Το κέντρο της Αθήνας αναγεννιέται, η πόλη αλλάζει όψη, γίνεται πιο λειτουργική αλλά και πιο σύγχρονη. Η ανάπλαση ξεκίνησε από την πλατεία Ομονοίας, που σε λίγες ημέρες θα δοθεί στο κοινό, και θα συνεχιστεί στην περιοχή του ιστορικού τρίγωνου Πειραιώς – Σταδίου – Ερμού. Ήδη έχει γίνει ο διαγωνισμός για το Σύνταγμα, τη Βαρβάκειο και τον Κεραμεικό, με ταυτόχρονη αναγέννηση των αξόνων Αθηνάς και Ερμού. Οι μακέτες είναι αρκετά εντυπωσιακές, καθώς συνδυάζουν τη λειτουργικότητά με ένα ρηξικέλευθο σχεδιασμό.

Βαρβάκειος Κάτοψη

Σε μερικές ημέρες αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η ανακατασκευή της πλατείας Ομονοίας, με το εμβληματικό σιντριβάνι να επιστρέφει ξανά, και να γίνεται μέρος του σχεδίου ανάπλασης «Ομόνοια όπως παλιά». Μάλιστα, εκτός από το σιντριβάνι, που είναι διαμέτρου 30 μέτρων, θα υπάρχει και ένα ανεμόμετρο που θα ενημερώνει την κεντρική μονάδα ελέγχου να μειώνει το ύψος των πιδάκων.

Η αναγέννηση του τριγώνου Πειραιώς –Σταδίου – Ερμού

Συνέχεια στο σχέδιο ανάπλασης παίρνει το ιστορικό τρίγωνο Πειραιώς – Σταδίου – Ερμού. Μάλιστα, έχουν βγει και οι μακέτες των έργων, από το αρχιτεκτονικό γραφείο Tense Architecture Network, με επικεφαλής τον Τηλέμαχο Ανδριανόπουλο, το οποίο κέρδισε και το 1ο βραβείο στον Πανελλήνιο Αρχιτεκτονικό Διαγωνισμό για την ανάπλαση της Αθήνας.

Κεραμεικός

Τα προβλήματα του κέντρου

Τα έργα αυτά στοχεύουν στην αναδιαμόρφωση των τριών κομβικών σημείων του Ιστορικού Τριγώνου, τα οποία παρουσιάζουν σημαντικά προβλήματα. Αρχικά, η πλατεία Συντάγματος δεν συνδέεται επαρκώς με το πεζοδρόμιο της Ερμού, αφού τα αυτοκίνητα που έρχονται από την Σταδίου «καταλαμβάνουν» το δημόσιο χώρο. Στη Βαρβάκειο, απέναντι από την Αγορά της πόλης, το κεκλιμένο επίπεδο έχει αχρηστευτεί καταστρέφοντας το δημόσιο χώρο. Όσον αφορά τον Κεραμεικό, η Πειραιώς που τον κόβει στη μέση, δεν επιτρέπει τη σύνδεση της Ερμού με το Γκάζι.

Σύνταγμα κάτοψη

Τα τρία βασικά στοιχεία του έργου

Η μελέτη επικεντρώνεται στη δημιουργία τριών νέων πλατειών. Η πρώτη είναι η νέα πλατεία Πολιτισμού στο Σύνταγμα, μέσω ευέλικτων ανυψούμενων πλακών, η δεύτερη, η νέα πλατεία Αγοράς στη Βαρβάκειο, μέσω της δομής ενός προεντεταμένου στεγάστρου, και η τρίτη, η νέα πλατεία Αναψυχής στον Κεραμεικό και η άμεση σύνδεσή της με το Γκάζι μέσω της υπερύψωσης της Πειραιώς.

Η όλη πρόταση έρχεται σαν απάντηση για την αναγέννηση του κέντρου της Αθήνας. Δηλαδή, εκτός από τη δημιουργία των πλατειών, το έργο θα φέρει και καίριες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, όπως τη μονοδρόμηση των οδών Αθηνάς και Ερμού, ώστε να υπάρχει χώρος για τους πεζούς.

Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις για το Σύνταγμα

Στο Σύνταγμα, το κύριο πρόβλημα είναι η μεγάλη κίνηση των οχημάτων από την οδό Σταδίου, η οποία διακόπτει την ομαλή σύνδεση της πλατείας με την Ερμού. Με τη δημιουργία του νέου έργου η κίνηση θα μεταφέρεται στη Βασ. Γεωργίου και από εκεί στην Αμαλίας, πάντα με τις κατάλληλες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Θα διατηρείται μόνο η κίνηση των μέσων μαζικής μεταφοράς προς τη Φιλελλήνων, με την πλατεία Συντάγματος να μένει ως έχει. Όμως, με τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις θα απελευθερώνεται χώρος για τη δημιουργία μιας νέας, ορθογώνιας πλατείας.

Βαρβάκειος_εσωτερική αυλή στεγάστρου
Βαρβάκειος

Ο σχεδιασμός για τη Βαρβάκειο

Στη Βαρβάκειο ανασχεδιάζεται η πλατεία απέναντι από την Αγορά. Έως τώρα, το πρόβλημα εκεί, είναι ότι δεν υφίσταται πλέον πλατεία, αλλά μια άστοχη κεκλιμένη διαμόρφωση. Η πρόταση πέρα από την επαναφορά του οριζόντιου επιπέδου, συνιστάται σε δύο κινήσεις. Η πρώτη αφορά μια σχισμή στο έδαφος της πλατείας, ώστε να δημιουργηθεί ένας επιμήκης εμπορικός δρόμος, ο οποίος θα περιλαμβάνει καταστήματα. Στη συνέχεια, ένα τετράγωνο στέγαστρο μεγάλων διαστάσεων θα εξασφαλίζει τη λειτουργική ενίσχυση του χώρου, τόσο μέσω της σχέσης του με το κτίριο της Αγοράς όσο και μέσω της προστατευτικής σκιάς του. Τελευταία κίνηση θα είναι ένα στέγαστρο, το οποίο θα υποδέχεται την ανάπτυξη μιας υπαίθριας αγοράς δημιουργώντας μια «εσωτερική αυλή».

Κεραμεικός Κάτοψη

Πάρκο στον Κεραμεικό

Στον Κεραμεικό σχεδιάζεται ένα πάρκο 20 στρεμμάτων, το οποίο θα πάρει τη θέση του αμαξοστασίου. Ο χώρος, σύμφωνα με το σχέδιο, είναι να γίνει ένας πόλος αναψυχής και υπαίθριας άθλησης, με ενίσχυση της δεντροφύτευσης αλλά και τη δημιουργία μιας μεγάλης κυκλικής πλατείας. Το έργο σχεδιάστηκε έτσι, προκειμένου να συνδέσει τον άξονα της Ερμού με το Γκάζι. Μάλιστα, η οδός Πειραιώς θα ανυψώνεται σε γέφυρα, κάτι που θα επιτρέψει περαιτέρω ανασκαφές στη γύρω περιοχή. Ουσιαστικά, οι τρεις ανασχεδιασμένοι πόλοι θα δημιουργήσουν περισσότερους χώρους για τους πεζούς και θα ενισχύσουν την εσωτερική ζωή του αθηναϊκού τριγώνου.

Ανεβαίνει ο τεχνικός προϋπολογισμός

Πάντως, ο προϋπολογισμός για τα τεχνικά έργα στο Δήμο Αθηναίων έχει αυξηθεί στα 264 εκατ. ευρώ έναντι 160 που ήταν πέρυσι. Αυτό δείχνει τη θέληση του Δήμου και της Πολιτείας να ομορφύνουν την πρωτεύουσα. Μάλιστα, ήδη έχουν βγει τα σχετικά κονδύλια για κάποια συγκεκριμένα έργα. 33 εκατ. ευρώ θα δοθούν για τη συντήρηση και επισκευή δημοτικών κτιρίων και σχολείων, όπως και 7 εκατ. για την αναβάθμιση της καθαριότητας.

Τηλέμαχος Ανδριανόπουλος (επίκουρος καθηγητής ΕΜΠ)

Τηλέμαχος Ανδριανόπουλος (επίκουρος καθηγητής ΕΜΠ): «Οι επεμβάσεις αυτές είναι σε θέση να αναζωογονήσουν το κέντρο της Αθήνας»

Σειρά στο σχέδιο ανάπλασης της Αθήνας παίρνει το Ιστορικό Τρίγωνο Πειραιώς –Σταδίου – Ερμού, για το οποίο μίλησε στη «Βραδυνή της Κυριακής» ο επικεφαλής του αρχιτεκτονικού γραφείου Tense Architecture Network (https://www.tensearchitecture.net/)  που κέρδισε το διαγωνισμό για την Ανάπλαση της Αθήνας, Τηλέμαχος Ανδριανόπουλος.

Ποιο είναι το σκεπτικό της πρότασής σας, θα αναγεννήσει το κέντρο της Αθήνας;

«Η πρόταση στοχεύει στη ριζική αναδιαμόρφωση τριών κομβικών σημείων του Ιστορικού Τριγώνου τα οποία παρουσιάζουν σημαντικά προβλήματα: πρώτον, η πλατεία Συντάγματος δε συνδέεται επαρκώς με τον πεζόδρομο της Ερμού, αφού τα αυτοκίνητα από τη Σταδίου κατακλύζουν ορμητικά την περιοχή, δεύτερον, στη Βαρβάκειο, απέναντι από την αγορά της πόλης, ένα άτσαλο κεκλιμένο επίπεδο έχει περιπέσει σε αχρηστία καταστρέφοντας το δημόσιο χώρο, και, τρίτον, στον Κεραμεικό, ο άξονας της Ερμού δε συνδέεται με το Γκάζι αφού τον κόβει η Πειραιώς.

Προτείνουμε, λοιπόν, τη δημιουργία τριών νέων δημόσιων χώρων προσπαθώντας να επιλύσουμε τα παραπάνω: μία νέα, ορθογώνια πλατεία στο Σύνταγμα σε επαφή την υπάρχουσα, ένα τετράγωνο στέγαστρο στη Βαρβάκειο, με επαναφορά του προηγούμενου επιπέδου της πλατείας, και μία κυκλική πλατεία στον Κεραμεικό, με ταυτόχρονη ανύψωση της οδού Πειραιώς. Οι κομβικές αυτές επεμβάσεις είναι σαφώς σε θέση να αναζωογονήσουν το κέντρο της Αθήνας, να επανακτήσουν το χαρακτήρα του».

Πότε πιστεύετε πως θα ξεκινήσουν τα έργα;

«Με τις πρώτες ήδη επαφές με το Δήμο διέκρινα αποφασιστικότητα, μέσω μία Αρχής που υιοθετεί απολύτως την τόλμη της πρότασης. Το αρχιτεκτονικό όραμα είναι σε σύμπλευση με το όραμα του Δήμου για σύγχρονη, βιώσιμη Αθήνα. Νομίζω ότι μπορούμε όλοι να είμαστε αισιόδοξοι για την έγκαιρη, αποτελεσματική υλοποίησή του».

Πόσο θα αναβαθμίσουν την αισθητική της πόλης;

«Οι επεμβάσεις αυτές δεν είναι ακριβώς αισθητικής φύσης, στοχεύουν στην ανάπλαση του κέντρου με όρους ταυτόχρονα λειτουργικούς, πολεοδομικούς και περιβαλλοντικούς. Δεν μπορούμε όμως, να αρνηθούμε τον απαραίτητα συμβολικό τους χαρακτήρα, ο οποίος οφείλει να διέπεται από τους κανόνες του ωραίου. Όποιοι και να είναι αυτοί».

Τα έργα πόσο θα βοηθήσουν εμπορικά την πόλη;

«Έργα σχετικά με την αναμόρφωση του κέντρου μίας εμβληματικής πόλης όπως η Αθήνα δε θα μπορούσαν να είναι έγκυρα αν δεν διαπνέονται από ένα ευρύτερο όραμα και όχι από κανόνες στενής οικονομικής απόδοσης. Το μείζον είναι ότι ταυτόχρονα με την επαναφορά της ακτινοβολίας του οι επεμβάσεις αντιμετωπίζουν λειτουργικά, πολεοδομικά και περιβαλλοντικά προβλήματα. Αυτή η επίλυση θα έχει αναγκαία οικονομικό αντίκρισμα – χωρίς, βέβαια, κανείς να ξεκινάει από αυτό. Η εγγενής λάμψη μιας πόλης είναι πάνω από την αγορά.

Από την Έντυπη Έκδοση