Αφαλός: Τι μπορεί να μας πει για την υγεία μας
Τον θεωρούμε το πιο ασήμαντο τμήμα του σώματος, αλλά παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την υγεία μας

Ο αφαλός μας είναι μια ουλή που απομένει όταν ο ομφάλιος λώρος αποκόπτεται κατά τη γέννησή μας, όμως, παρά το φαινομενικά μικρό και ασήμαντο μέγεθός του, επιτελεί πλήθος ζωτικών ρόλων, αποκαλύπτοντας πολλά για την υγεία μας…
Ο ομφαλός αποτελεί ουσιαστικά ένα σημείο πρόσβασης για τα αγγεία που μεταφέρουν αίμα από και προς το έμβρυο.
Αυτά έχουν προέλθει από τον πλακούντα και διατρέχουν τον ομφάλιο λώρο, επικαλυμμένα με το ζελέ του Wharton – έναν ζελατινώδη συνδετικό ιστό που περιέχεται στον ομφάλιο λώρο και τα μονώνει και τα προστατεύει. Τρία αγγεία υπάρχουν μέσα στον ομφάλιο λώρο: Η ομφαλική φλέβα, που μεταφέρει οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά στο έμβρυο, περνάει μέσα από τον ομφαλό και τροφοδοτεί την αναπτυσσόμενη εμβρυϊκή κυκλοφορία. Υπάρχουν επίσης δύο ομφαλικές αρτηρίες, οι οποίες όμως μεταφέρουν αποξυγονωμένο αίμα και άχρηστα προϊόντα, ρέοντας προς την αντίθετη κατεύθυνση πίσω στον πλακούντα. Επειδή αυτή η κυκλοφορία, επειδή δεν είναι απαραίτητη μετά τη γέννηση του μωρού, τα ομφαλικά αγγεία κλείνουν φυσιολογικά, μόλις αυτό αποσυνδεθεί από τον πλακούντα.
Αφαλός: Όσα λέει για την υγεία μας
Πάντως, ενώ θεωρούμε ότι από εκείνο το σημείο και έπειτα ο αφαλός μας δεν εξυπηρετεί κάποιο σκοπό για το σώμα μας, όμως η προσεκτική παρατήρησή του, μπορεί τελικά να είναι μια πολύτιμη για την παρακολούθηση της υγείας μας. Δίνοντας λοιπόν προσοχή στην εμφάνιση και την κατάσταση του ομφαλού μας, μπορούμε να εντοπίσουμε έγκαιρα σημάδια λοιμώξεων, δερματικών παθήσεων, κήλης, ακόμη και συστημικών προβλημάτων υγείας.
Ένα συνηθισμένο πρόβλημα είναι οι λοιμώξεις που σχετίζονται με την υγιεινή. Ο αφαλός, ειδικά αν είναι «innie» – δηλαδή προς τα μέσα -, μπορεί να αποτελέσει πρόσφορο έδαφος για βακτήρια και μύκητες λόγω του ζεστού, υγρού του περιβάλλοντος. Ο τακτικός καθαρισμός του ομφαλού μας με ήπιο σαπούνι και νερό μπορεί ωστόσο, να αποτρέψει λοιμώξεις όπως η βακτηριακή ομφαλίτιδα ή η μυκητιασική καντιντίαση. Συμπτώματα όπως ερυθρότητα, πρήξιμο, εκκρίσεις ή δυσάρεστη οσμή θα πρέπει να προκαλέσουν επίσκεψη στο γιατρό, καθώς μπορεί να υποδηλώνουν μόλυνση, αν και δεν είναι οι μοναδικοί δείκτες του αφαλού μας ότι κάτι δεν πάει καλά με την υγεία μας.
Αφαλός και δερματικές παθήσεις
Διάφορες δερματικές παθήσεις μπορεί να εκδηλωθούν γύρω από τον ομφαλό, όπως η ψωρίαση, το έκζεμα και η δερματίτιδα , που μπορούν να επηρεάσουν αυτή την περιοχή, προκαλώντας συμπτώματα όπως φαγούρα, ερυθρότητα και απολέπιση του δέρματος. Η παρατήρηση τυχόν ασυνήθιστων δερματικών αλλαγών γύρω από τον αφαλό σας μπορεί να αποτελεί ένδειξη για ευρύτερα δερματολογικά ζητήματα που μπορεί να απαιτούν θεραπεία.
Οι αλλαγές στην εμφάνιση του ομφαλού μπορεί μερικές φορές να αντανακλούν ευρύτερα θέματα υγείας, όπως π.χ. ένα κιτρινωπό έκκριμα μπορεί να υποδηλώνει πρόβλημα στο συκώτι, καθώς ο ίκτερος μπορεί να προκαλέσει κιτρίνισμα των σωματικών υγρών. Επιπλέον, συστηματικές παθήσεις όπως ο διαβήτης μπορεί να προδιαθέτουν τα άτομα για λοιμώξεις σε υγρές περιοχές όπως ο ομφαλός.
Ακόμα, ένας προεξέχων ομφαλός στους ενήλικες μπορεί να αποτελεί ένδειξη ομφαλοκήλης. Αυτή η κατάσταση εμφανίζεται όταν μέρος του εντέρου διογκώνεται μέσα από τους κοιλιακούς μύες κοντά στον ομφαλό. Αν και συχνές στα βρέφη, οι ομφαλοκήλες στους ενήλικες μπορεί να οδηγήσουν σε επιπλοκές εάν δεν αντιμετωπιστούν. Ένα αισθητό εξόγκωμα, ειδικά αυτό που αυξάνεται με το βήχα, απαιτεί άμεση ιατρική φροντίδα.
Για όσους έχουν υποβληθεί σε χειρουργικές επεμβάσεις στην κοιλιακή χώρα, ο αφαλός μπορεί να προσφέρει πληροφορίες για τη διαδικασία επούλωσης. Οι μετεγχειρητικές λοιμώξεις ή επιπλοκές μπορεί να εκδηλωθούν γύρω από την περιοχή του ομφαλού. Το πρήξιμο, η ευαισθησία ή η ασυνήθιστη έκκριση μετά από μια χειρουργική επέμβαση πρέπει να αξιολογούνται αμέσως από έναν επαγγελματία υγείας.
Επίσης, η παχυσαρκία μπορεί να επηρεάσει την υγεία του ομφαλού σας, καθώς το αυξημένο κοιλιακό λίπος μπορεί να οδηγήσει σε βαθύτερους και πιο έντονους ομφαλούς, δημιουργώντας ένα περιβάλλον επιρρεπές σε λοιμώξεις. Επιπλέον, τα άτομα με διαβήτη θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά, καθώς είναι πιο επιρρεπή σε δερματικές λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων γύρω από τον αφαλό. Η διατήρηση της σωστής υγιεινής και η παρακολούθηση για σημάδια λοίμωξης είναι ζωτικής σημασίας για τους διαβητικούς ασθενείς.
Αφαλός: Πώς να τον φροντίσετε
Η σωστή φροντίδα του είναι απαραίτητη για την πρόληψη προβλημάτων υγείας. Έτσι, την επόμενη φορά που θα πιάσετε τον εαυτό σας να ρίχνει μια ματιά στον αφαλό σας, θυμηθείτε ότι αυτό το μικρό μέρος του σώματός σας μπορεί να παρέχει σημαντικές πληροφορίες για την υγεία σας.
Τακτικός καθαρισμός: Χρησιμοποιήστε ήπιο σαπούνι και νερό για να καθαρίζετε τακτικά τον αφαλό σας. Αποφύγετε τη χρήση σκληρών χημικών ουσιών ή το υπερβολικό τρίψιμο, που μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα.
Στεγνώστε καλά: Βεβαιωθείτε ότι ο ομφαλός σας είναι εντελώς στεγνός μετά τον καθαρισμό για να αποτρέψετε την ανάπτυξη βακτηρίων ή μυκήτων.
Παρακολουθήστε για αλλαγές: Παρακολουθήστε τυχόν αλλαγές στο χρώμα, το μέγεθος ή την έκκριση. Αναφέρετε τυχόν ασυνήθιστα ευρήματα στον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης.
Μείνετε καθαροί: Εφαρμόστε καλή υγιεινή, ειδικά αν έχετε βαθύτερο ομφαλό ή είστε γενικότερα επιρρεπείς στην εφίδρωση.