Αυτοτραυματισμός νέων: Το Πρόγραμμα του Υπουργείου Υγείας για την αντιμετώπιση του προβλήματος
Σοκαριστικά στοιχεία για την ψυχική υγεία των νέων στην Ελλάδα - 1 στους 6 αυτοτραυματίζεται
Το πρώτο Πρόγραμμα στην Ελλάδα, για την αντιμετώπιση του αυτοτραυματισμού στους νέους παρουσίασε σήμερα το Υπουργείο Υγείας, μετά την αποκαλυπτική έρευνα ότι 1 στους 6 νέους αυτοτραυματίζεται.
Η επίσημη παρουσίαση της Εθνικής Δράσης για την Προαγωγή Υγείας Παιδιού και Οικογένειας παρουσιάστηκε σήμερα, Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου, σε ειδική εκδήλωση στην Εθνική Πινακοθήκη. Η Δράση περιλαμβάνει διαφορετικούς πυλώνες, ανάλογα με την ηλικία και το αναπτυξιακό στάδιο των παιδιών, καθώς και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Ο Πρώτος Πυλώνας αφορά στην εφαρμογή ενός προγράμματος για την προαγωγή της ψυχικής υγείας γονιών και παιδιών, το οποίο έχει αναπτυχθεί στην Αυστραλία, αποτελεί βέλτιστη πρακτική διεθνώς, έχει εφαρμοστεί έως τώρα σε περισσότερες από 30 χώρες και για πρώτη φορά υλοποιείται και στη χώρα μας. Περιλαμβάνει δωρεάν συμβουλευτικές ή/και θεραπευτικές ομαδικές συνεδρίες με γονείς, με στόχο την ενίσχυση των γονεϊκών δεξιοτήτων και την αντιμετώπιση τόσο των προβλημάτων που βιώνουν οι ίδιοι, όσο και τα παιδιά τους. Όλες οι υπηρεσίες του προγράμματος είναι δωρεάν και έως τώρα έχουν λάβει μέρος σε αυτό περισσότερες από 500 οικογένειες.
Ο Δεύτερος Πυλώνας της Εθνικής Δράσης για την Υγεία του Παιδιού και Οικογένειας αφορά στην Αντιμετώπιση του Αυτοτραυματισμού στους Νέους. Το Υπουργείο Υγείας, σε συνεργασία με την UNICEF, θεσμοθέτησε στην Α’ Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, το Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων (17-24 ετών), το οποίο λειτουργεί ήδη παρέχοντας εξειδικευμένη στήριξη σε εφήβους, νέους και οικογένειες που βιώνουν το πρόβλημα του αυτοτραυματισμού. Το Κέντρο παρέχει δια ζώσης, αλλά και εξ αποστάσεως (μέσω τηλεψυχιατρικής), υπηρεσίες κλινικής αξιολόγησης, ψυχοθεραπείας σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο σε νέους και τους γονείς τους, αλλά και άλλες εξειδικευμένες θεραπείες. Όλες οι θεραπευτικές παρεμβάσεις και οι κλινικές υπηρεσίες παρέχονται εντελώς δωρεάν. Για ραντεβού και πληροφορίες, οι νέοι αλλά και οι γονείς τους μπορούν να τηλεφωνούν στα: 2107462290 και 2107462281 (Δευτέρα-Παρασκευή, 09:00-21:00), ενώ μπορούν να αποστείλουν email στο: [email protected].
Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, μιλώντας στην εκδήλωση αναφέρθηκε στη σημαντική αυτή πρωτοβουλία για την προστασία των νέων ανθρώπων και των οικογενειών τους, επισημαίνοντας: «Το δυσκολότερο και πολυτιμότερο βήμα για όλους μας στη ζωή, είναι να βρούμε τη δύναμη να αποδεχτούμε μια αλήθεια που πονάει. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής χαρακτηρίζεται από ιλιγγιώδη ταχύτητα και συνεχείς αλλαγές. Σε αυτό το περιβάλλον που κυριαρχεί η εικόνα και όχι το βίωμα, οι νέοι συχνά, ενώ φαίνονται συνεχώς συνδεδεμένοι ψηφιακά, στην πραγματικότητα στερούνται ουσιωδών κοινωνικών σχέσεων, στερούνται των βιωμάτων που θα θρέψουν τον ψυχισμό και θα τους μάθουν ότι μπορούν να εμπιστεύονται τους ανθρώπους, αξίζει να μάθουν να αγαπούν, να παλεύουν, να ζουν με βάση την επιθυμία και να σέβονται τις ανάγκες τους». Παράλληλα, η κυρία Αγαπηδάκη έκανε ειδική μνεία και στα ερευνητικά δεδομένα, τα οποία όπως υπογράμμισε, καταγράφουν ότι οι νέοι υποφέρουν από σοβαρές ψυχικές δυσκολίες, μία από τις οποίες είναι και ο αυτοτραυματισμός.
«Κάθε νέα, κάθε νέος που αυτοτραυματίζεται, χρειάζεται να ξέρει ότι δεν είναι μόνη, δεν είναι μόνος. Υπάρχει μια ομάδα ειδικών που ξέρει και καταλαβαίνει τι συμβαίνει και μπορεί να τους μιλήσει ελεύθερα για όσα βιώνει. Είμαστε δίπλα σε κάθε νέο, σε κάθε οικογένεια, με τον πιο έμπρακτο τρόπο: αναπτύσσοντας το Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων, που παρέχει δωρεάν υπηρεσίες σε νέους που αυτοτραυματίζονται και τις οικογένειες τους», τόνισε η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, εξηγώντας ότι συνολικά η πρωτοβουλία αυτή αφορά ολόκληρο το οικοσύστημα γύρω από το παιδί, την οικογένεια, το σχολείο, τους επαγγελματίες υγείας και στοχεύει να τους προσφέρει τα πολύτιμα εργαλεία που χρειάζονται για να αναγνωρίζουν έγκαιρα σημάδια κινδύνου και να παρεμβαίνουν με ασφάλεια. «Στόχος μας είναι να δώσουμε στους νέους όχι απλά θεραπεία, αλλά τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τον εαυτό τους, να ονειρευτούν, να ζήσουν τη ζωή τους όπως επιθυμούν, όπως αξίζει σε όλους μας», σημείωσε χαρακτηριστικά η κυρία Αγαπηδάκη.
Ο Διπλωματικός Εκπρόσωπος της UNICEF στην Ελλάδα τόνισε την καίριας σημασίας πρωτοβουλία του Υπουργείου Υγείας, η οποία υλοποιείται σε συνεργασία με την UNICEF. Υπογραμμίζοντας ότι η υγεία και η ευημερία παιδιών και νέων αποτελούν απαράβατο δικαίωμα, το οποίο κατοχυρώνεται από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, ο κύριος Γασάν Χαλίλ ανέφερε επίσης ότι η πρωτοβουλία αποτελεί πανευρωπαϊκό και παγκόσμιο πρότυπο παρέμβασης για την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου του αυτοτραυματισμού, η οποία θα χρησιμοποιηθεί ως καλή πρακτική, ευελπιστώντας να υλοποιηθεί και σε άλλες χώρες.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του προγράμματος, πραγματοποιήθηκε συζήτηση με ειδικούς που βρίσκονται στην «πρώτη γραμμή» της προσπάθειας. Στο πάνελ συμμετείχαν η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας κυρία Ειρήνη Αγαπηδάκη, ο Δρ. Ιωάννης Μαλογιάννης, ψυχίατρος και Επιστημονικά Υπεύθυνος του Πρότυπου Κοινοτικού Κέντρου για την Ψυχική Υγεία των Νέων, η κυρία Μυρσίνη Καζάκου, υπεύθυνη του προγράμματος για την UNICEF και ο κύριος Θωμάς Γεράκης, Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας MARC. Οι ομιλητές ανέδειξαν κρίσιμες πτυχές του φαινομένου του αυτοτραυματισμού, παρουσιάζοντας τα πρώτα δεδομένα ερευνών που δείχνουν ότι τουλάχιστον ένα στα έξι παιδιά στη χώρα μας αυτοτραυματίζεται, με τα κορίτσια να εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα και υψηλότερα ποσοστά, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό των νέων που ξεπερνά το 60% δήλωσε ότι γνωρίζει κάποιο άτομο που αυτοτραυματίζεται. Επιπλέον, η έρευνα έδειξε ότι οι νέοι βιώνουν συχνά συναισθήματα όπως θλίψη, άγχος, θυμό και απελπισία σε ποσοστό 76%, ενώ δυσκολεύονται ιδιαίτερα να διαχειριστούν αυτά τα αρνητικά συναισθήματα σε ποσοστό 62,7%. Η νέα υπηρεσία που αναπτύσσει το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με την UNICEF ανταποκρίνεται στις ανάγκες των οικογενειών και των επαγγελματιών υγείας, δημιουργώντας ένα συνεκτικό πλαίσιο πρόληψης και θεραπείας, σε εθνικό επίπεδο.
Το Προγράμματος Αντιμετώπισης του Αυτοτραυματισμού στους Νέους δεν είναι απλώς μία νέα δημόσια πολιτική. Είναι μία δέσμευση της χώρας να προασπίσει την ψυχική υγεία των νέων ανθρώπων, να στηρίξει τις οικογένειες, να δώσει λύσεις εκεί όπου μέχρι σήμερα υπήρχαν σιωπή και αβεβαιότητα και να χτίσει ένα ασφαλές πλαίσιο που μπορεί να αλλάξει ζωές.
Η Εθνική Δράση για την Προαγωγή της Υγείας των Παιδιών και των Οικογενειών τους, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – Ελλάδα 2.0, με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Next Generation EU.
Αγαπηδάκη: Στόχος μας είναι να δώσουμε στους νέους όχι απλά θεραπεία, αλλά τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τον εαυτό τους, να ονειρευτούν
Σχετική ανάρτηση πραγματοποίησε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη:
➥ Παρουσιάσαμε σήμερα, στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης για την Προαγωγή Υγείας Παιδιού & Οικογένειας, το πρώτο Πρόγραμμα στην Ελλάδα, για την αντιμετώπιση του αυτοτραυματισμού στους νέους.
Κάθε νέα, κάθε νέος που αυτοτραυματίζεται, χρειάζεται να ξέρει ότι δεν είναι μόνη, δεν είναι μόνος.
Και μέσα στις μέρες των γιορτών, όπου τα παιδιά και οι έφηβοι βιώνουν συχνότερα το αίσθημα της απομόνωσης, να γνωρίζουν ότι εμείς είμαστε εδώ για να τους στηρίξουμε μαζί με τις οικογένειές τους, με τον πιο έμπρακτο τρόπο: δημιουργώντας το Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων, που παρέχει δωρεάν υπηρεσίες πρόληψης, κλινικής αξιολόγησης, διάγνωσης και ψυχοθεραπείας.
Για ραντεβού και πληροφορίες, οι νέοι αλλά και οι γονείς τους μπορούν να τηλεφωνούν στα: 2107462290 & 2107462281 (Δευτέρα-Παρασκευή, 09:00-21:00).
Στόχος μας είναι να δώσουμε στους νέους όχι απλά θεραπεία, αλλά τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τον εαυτό τους, να ονειρευτούν, να ζήσουν τη ζωή τους όπως επιθυμούν, όπως αξίζει σε όλους μας.
Διαβάστε αναλυτικά για το Πρόγραμμα Αντιμετώπισης του Αυτοτραυματισμού στους Νέους της Εθνικής Δράσης Προαγωγής Υγείας Παιδιού & Οικογένειας: https://www.moh.gov.gr/…/13849-ksekinhse-to-prwto…
1 στα 6 παιδιά αυτοτραυματίζεται
Αφορμή για το Σχέδιο δράσης στάθηκε η αποκαλυπτική έρευνα, σύμφωνα με την οποία 1 στους 6 νέους αυτοτραυματίζεται.
Σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την MARC A.E. για λογαριασμό της UNICEF στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης για την προαγωγή Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας, τα κορίτσια κατέχουν τα μεγαλύτερα ποσοστά ενώ οι γονείς αγνοούν στη συντριπτική τους πλειοψηφία το γεγονός αυτό.
Επίσης ένα σημαντικό ποσοστό των νέων που ξεπερνά το 60% δήλωσε ότι γνωρίζει κάποιο άτομο που αυτοτραυματίζεται. Επιπλέον, η έρευνα έδειξε ότι οι νέοι βιώνουν συχνά συναισθήματα όπως θλίψη, άγχος, θυμό και απελπισία σε ποσοστό 76%, ενώ δυσκολεύονται ιδιαίτερα να διαχειριστούν αυτά τα αρνητικά συναισθήματα σε ποσοστό 62,7%.
Τα στοιχεία αυτά αναφέρθηκαν στο πλαίσιο παρουσίασης του Πρότυπου Κοινοτικού Κέντρου για την Ψυχική Υγεία των Νέων -μια πρωτοβουλία του υπουργείου Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF, την Α’ Ψυχιατρική Κλινική του ΕΚΠΑ και κορυφαίους επιστήμονες.
Παρόλο που η Ελλάδα διαθέτει σχετικά κέντρα, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία ανάγεται σε ένα πρωτοποριακό βήμα. Σύμφωνα με τον Δρ. Ghassan Khalil, διπλωματικό εκπρόσωπο της UNICEF στη χώρα μας, «μέσω αυτού του προγράμματος θα μπορέσουμε να προστατεύσουμε τα δικαιώματα των παιδιών -και όχι μόνο. Τόσο η πρόληψη όσο και η απόκριση μέσω τέτοιων βημάτων είναι σημαντικά, για να αναχαιτιστούν ποσοστά που γνωρίζουν ραγδαία άνοδο τόσο σε εθνικό όσο και παγκόσμιο επίπεδο».
Με βάση τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν για τη χώρα μας, φαίνεται πώς διανύουμε μία πανδημία ψυχικής υγείας στους νέους, ενώ μόνο 1 στα 5 κράτη διαθέτει δομές για την ψυχική υγεία τους.
Όσον αφορά τα στοιχεία, ενδεικτικά αναφέρεται ότι:
- 43,3% νιώθει συχνά ή πολύ συχνά θλίψη χωρίς προφανή λόγο (31% αγόρια, 54,6% κορίτσια)
- 55,7% βιώνει συχνά ή πολύ συχνά έντονο άγχος/πίεση (45,8% αγόρια, 66% κορίτσια)
- 39,8% συχνή ή πολύ συχνή σωματοποίηση αρνητικών συναισθημάτων, όπως πονοκέφαλοι (28,8% αγόρια, 51% κορίτσια)
- 45,9% δυσκολεύεται (πολύ) να μιλήσει σε κάποιον, όταν νιώθει άσχημα
- 84,9% είναι οικείο με τον όρο «αυτοτραυματισμός», με το 55,4% να δηλώνει ότι τον γνώρισε μέσω των social media
- 68% πιστεύει ότι οι γονείς είναι σίγουρα εξοικειωμένοι με τον όρο αλλά δεν γνωρίζουν ακριβώς πώς συμβαίνει ή για ποιον λόγο
- 63,6% γνωρίζει άτομο που αυτοτραυματίζεται αυτή τη στιγμή ή το έκανε παλαιότερα (το ποσοστό των κοριτσιών 62,2% έναντι 34,3% των αγοριών)
- 17,6% έχει δοκιμάσει τουλάχιστον μία φορά (κυρίως κορίτσια) φτάνοντας στο 29,7% αν ληφθεί ως θετική η απάντηση «ίσως έχω δοκιμάσει»
- 40% όσον αυτοτραυματίστηκαν ανέφεραν ότι το έκαναν πρώτη φορά σε ηλικία μεταξύ 13 με 15 ετών, αλλά και πριν τα 13 (15%), με την πλειοψηφία να αφορά τα κορίτσια
Οι λόγοι για τον αυτοτραυματισμό
Οι λόγοι που οδήγησε τα παιδιά ήταν άγχος, θυμός προς τον εαυτό, θυμός προς άλλους, ανάγκη αποφόρτισης, ανάγκη να «νιώσει κάτι», μείωση πίεσης (μεταξύ άλλων)
Μόνο 1 στους 5 έχει συζητήσει με τον γονέα του ότι έχει αυτοτραυματιστεί – Το 37,6% δήλωσε ότι στράφηκε σε φίλο. φίλη του
Μιλώντας για την συνολική εικόνα, ο Δρ. Ιωάννης Μαλογιάννης, «τα ποσοστά είναι 4 με 5 φορές μεγαλύτερα, σε σχέση με εκείνα που βλέπαμε πριν 20 χρόνια. Τα παιδιά σήμερα αντιμετωπίζουν ένα σύνολο εντάσεων και προκλήσεων, αναπτύσσοντας διάφορες ψυχικές διαταραχές».
Επιπλέον, υπογράμμιζε ότι παρόλο που το σημείο όπου παρατηρείται «κορύφωση» στο φαινόμενο είναι μεταξύ 17-24 ετών, σε περίπτωση που κάποιος νέος ή νέα συνεχίσει μετά τα 17, τότε αυξάνεται πάρα πολύ ο κίνδυνος εμφάνισης άλλων (ακόμα πιο) σοβαρών προβλημάτων.
Το γεγονός πως είναι εντονότερο στα κορίτσια, ίσως αποδίδεται σε δύο λόγους. Πρώτον, εξακολουθούν να υπάρχουν στεγανά που περιορίζουν την κοινωνική θέση της γυναίκας -ιδίως σε μη αστικά κέντρα -και δεύτερον, τα αγόρια ενδέχεται να αναζητούν «άλλους τρόπους διαχείρισης της έντασης», όπως η στροφή στο αλκοόλ και τις ουσίες.
