Τι είναι ο στρεπτόκοκκος και πώς μεταδίδεται – Τα συμπτώματα και πότε ανησυχούμε

Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α είναι ένα βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει διάφορες λοιμώξεις στον άνθρωπο

Ο στρεπτόκοκκος επανεμφανίστηκε-δυστυχώς-με τραγικό τρόπο, καθώς ένα 8χρονο παιδί πέθανε χθες, Τρίτη (19/12) στο νοσοκομείο Παίδων «Αγλαΐα Κυριακού» αφού διαγνώστηκε θετικό στο βακτήριο, έχοντας οξύ πονόλαιμο και υψηλό πυρετό.

Τι είναι ο στρεπτόκοκκος

Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α, γνωστός και ως πυογόνος στρεπτόκοκκος ή GAS (Group A Streptococcus) είναι ένα βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει διάφορες λοιμώξεις στον άνθρωπο, συνήθως ήπιες αλλά σε σπάνιες περιπτώσεις πολύ σοβαρές, ακόμη και θανατηφόρες αν δεν αντιμετωπιστούν κατάλληλα.

Σε ένα μικρό ποσοστό (1-5%) ατόμων το βακτήριο εντοπίζεται στον φάρυγγα ή το δέρμα τους ή και σε άλλα σημεία, χωρίς να νοσούν, αποτελούν δηλαδή αυτά τα άτομα υγιείς φορείς του βακτηρίου.

PGRpdiBzdHlsZT0iIiBjbGFzcz0ibW9iaWxlX2Jhbm5lciBiYW5uZXItc3RpY2t5Ij4NCgkJCTxkaXYgaWQ9J3ZyYWRpbmlfUFInIGNsYXNzPSJiYW5uZXItc3RpY2t5Ij4NCiAgPHNjcmlwdD4NCiAgICBnb29nbGV0YWcuY21kLnB1c2goZnVuY3Rpb24oKSB7IGdvb2dsZXRhZy5kaXNwbGF5KCd2cmFkaW5pX1BSJyk7IH0pOw0KICA8L3NjcmlwdD4NCjwvZGl2PgkJCTwvZGl2Pg==

Πώς μεταδίδεται ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α;

Ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α μεταδίδεται μέσω:

Των μολυσμένων σταγονιδίων από τις εκκρίσεις ασθενών

Της επαφής με επιμολυσμένες επιφάνειες

Την επαφή με μολυσμένες δερματικές βλάβες ασθενών

Από υγιείς φορείς του βακτηρίου

Ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α μεταδίδεται πολύ πιο εύκολα από άτομα που είναι συμπωματικά και νοσούν, παρά από υγιείς φορείς του βακτηρίου.

Πώς μπορεί να εκδηλωθεί μια λοίμωξη από τον στρεπτόκοκκο ομάδας Α;

Ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α συνήθως προκαλεί λοιμώξεις όπως φαρυγγοαμυγδαλίτιδα (strep throat), πυρετό και δερματικό εξάνθημα γνωστό ως οστρακιά (scarlet fever), δερματικές λοιμώξεις όπως μολυσματικό κηρίο (impetigo) και κυτταρίτιδα (cellulitis), δηλαδή φλεγμονή της επιδερμίδας και του υποδόριου λίπους.

Σε κάποιες περιπτώσεις εάν η στρεπτοκοκκική λοίμωξη δεν θεραπευτεί με τα κατάλληλα αντιβιοτικά μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές όπως προσβολή των νεφρών (μεταστρεπτοκοκκική σπειραματονεφρίτιδα) ή της καρδιάς (ρευματικός πυρετός).

Τα συμπτώματα που θα παρουσιάσει το πάσχον άτομο είναι ανάλογα με το είδος της λοίμωξης που θα του προκαλέσει το βακτήριο. Για παράδειγμα η φαρυγγοαμυγδαλίτιδα εκδηλώνεται με πυρετό, κυνάγχη (πονόλαιμο), δυσκαταποσία, διόγκωση των αμυγδαλών με λευκωπό επίχρισμα, διόγκωση των λεμφαδένων και αιμορραγικά στίγματα (πετέχειες) στην υπερώα.

Σε σπάνιες περιπτώσεις ο στρεπτόκοκκος ομάδας Α μπορεί να προκαλέσει διεισδυτική νόσο στον άνθρωπο (iGAS-invasive Group A Streptococcus), δηλαδή πολύ σοβαρή λοίμωξη που χωρίς την κατάλληλη και άμεση αντιμετώπιση μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο.

Μορφές διεισδυτικής νόσου του βακτηριδίου αποτελούν η νεκρωτική περιτονίτιδα (necrotizing fasciitis) και το στρεπτοκοκκικό σύνδρομο τοξικής καταπληξίας (Streptococcal Toxic Shock Syndrome).

Υπάρχει εμβόλιο για τον στρεπτόκοκκο της ομάδας Α;

Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει εμβόλιο για την πρόληψη της στρεπτοκοκκικής λοίμωξης από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο ομάδας Α. Ωστόσο υπάρχουν κάποια εμβόλια υπό μελέτη έναντι του βακτηρίου.

Ποια είναι τα μέτρα πρόληψης της λοίμωξης από τον στρεπτόκοκκο ομάδας Α;

Τα μέτρα πρόληψης της στρεπτοκοκκικής λοίμωξης από τον πυογόνο στρεπτόκοκκο περιλαμβάνουν:

Σωστή εφαρμογή των κανόνων υγιεινής και της υγιεινής των χεριών

Εφαρμογή των μέτρων ατομικής προστασίας

Αποφυγή του συγχρωτισμού και σωστό αερισμό των χώρων

Σωστή καθαριότητα και απολύμανση των επιφανειών και των συχνά χρησιμοποιούμενων αντικειμένων, σύμφωνα με τις οδηγίες των ειδικών

Περιορισμός των ατόμων που νοσούν σε κατ’ οίκον νοσηλεία, τουλάχιστον για ένα εικοσιτετράωρο μετά την έναρξη της αντιβιοτικής τους αγωγής.

Ο γνωστός άγνωστος στρεπτόκοκκος

Ο στρεπτόκοκκος δεν είναι ένας άγνωστος εχθρός! Ούτε καν πρόκειται για ένα καινούργιο στέλεχος. Χρόνια ολόκληρα οι παιδίατροι αντιμετωπίζουν καθημερινά με επιτυχία παιδιά με λοίμωξη από στρεπτόκοκκο. Τι έχει συμβεί, λοιπόν, σήμερα και καθημερινά απασχολεί τα ΜΜΕ και τους γονείς;

Από τον Αύγουστο του 2022 οι παιδίατροι άρχισαν να μιλούν για μία πρωτόγνωρη συμπεριφορά των μικροβίων και της νοσηρότητας, καθώς μέσα στο καλοκαίρι εμφανίστηκαν περιστατικά γρίπης. Από τον Σεπτέμβριο του 2022 και στη συνέχεια του χειμώνα, παρατηρήθηκε παρουσία και αύξηση ταυτόχρονα πολλών λοιμώξεων από ιούς και βακτήρια που δεν είχε καταγραφεί τα τελευταία τριάντα χρόνια.

Αδενοϊοί, εντεροϊοί, συγκυτιακός ιός, πνευμονιόκοκκος και, φυσικά, στρεπτόκοκκος, μαζί και γρίπη και κορωνοϊός. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι εμφανίζονται ταυτόχρονα στο ίδιο παιδί δύο και τρεις ιοί μαζί, ώστε και η εικόνα του να είναι πιο βαριά αλλά και η διάγνωση και θεραπεία να δυσκολεύουν τους θεράποντες γιατρούς. Τρεις είναι οι θεωρίες που προσπαθούν να ερμηνεύσουν αυτή την πρωτόγνωρη συμπεριφορά των λοιμώξεων:

• Η πανδημία και η καραντίνα από τον κορωνοϊό «καταπίεζαν» την παρουσία άλλων μικροβίων, και τώρα βρίσκουν την ευκαιρία να πολλαπλασιαστούν.
• Τα παιδιά αποκλείστηκαν από την επαφή με διάφορα μικρόβια κατά τη διάρκεια της καραντίνας, και τώρα το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν έχει την απαιτούμενη «προπόνηση» για να αντιμετωπίζει επιτυχώς τις διάφορες λοιμώξεις.
• Όσα παιδιά νοσήσαν από κορωνοϊό (και είναι εκατομμύρια) είναι πιο ευάλωτα σε λοιμώξεις, λόγω διαταραχής του ανοσοποιητικού τους συστήματος.

Ο στρεπτόκοκκος, λοιπόν, ενώ ήταν ο γνωστός άγνωστος, έγινε γνωστός τους τελευταίους μήνες, λόγω της αύξησης των κρουσμάτων και των θανάτων σε όλο τον κόσμο, και ιδιαίτερα σε ΗΠΑ και Μεγάλη Βρετανία. Μεταδίδεται πάρα πολύ εύκολα με τα σταγονίδια που εκπέμπονται από το στόμα μας την ώρα που μιλάμε, φωνάζουμε ή τραγουδάμε. Συνήθως βρίσκεται στο στόμα των ενηλίκων, οι οποίοι δεν έχουν συμπτώματα (είναι φορείς), και το μεταδίδουν στα παιδιά όταν τα αγκαλιάζουν και τα φιλάνε. Ύστερα, το άρρωστο παιδί θα αρχίσει να το μεταδίδει στα παιδιά που είναι οι στενές επαφές του.

Επίσης ένας άλλος τρόπος μετάδοσης είναι δια μέσω πληγών που υπάρχουν στο δέρμα. Από την είσοδο της πληγής μπορεί μέσω του αίματος να προκαλέσει τοπικές λοιμώξεις ή και να προχωρήσει σε άλλα σημεία του σώματος. Ο στρεπτόκοκκος όταν μπαίνει μέσα στο σώμα, ανάλογα με το όργανο το οποίο προσβάλλει, παρουσιάζει αντίστοιχα συμπτώματα. Αν είναι στο λαιμό θα κάνει αμυγδαλίτιδα ή φαρυγγίτιδα, εάν είναι στο αυτί θα κάνει ωτίτιδα, εάν πάει στους πνεύμονες θα κάνει βρογχίτιδα ή πνευμονία.

Τα πρώτα συμπτώματα θυμίζουν μία οποιαδήποτε άλλη ίωση, δηλαδή καταρροή, πυρετό, βήχα, και μετά σιγά σιγά, εάν δεν θεραπευτεί, αρχίζει να επιδεινώνεται, να κάνει υψηλούς πυρετούς, πόνο στο λαιμό, και πολλές φορές μπορεί να εμφανιστεί και εξάνθημα.

Ο στρεπτόκοκκος μεταδίδεται συνήθως από επτά ημέρες πριν από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, έως και είκοσι τέσσερις ώρες μετά την έναρξη της αντιβίωσης. Γι’ αυτό τα άτομα που έχουν αυτές τις προϋποθέσεις θα πρέπει να επιτηρούνται για επτά ημέρες, μήπως και εμφανίσουν συμπτώματα. Καμία φορά η επιτήρηση μπορεί να παραταθεί μέχρι και τριάντα ημέρες.

Για τον στρεπτόκοκκο δεν υπάρχει ακόμη εμβόλιο και δεν αφήνει μόνιμη ανοσία. Για αυτό, ένα παιδί μπορεί να «κολλήσει» αρκετές φορές από αυτό το μικρόβιο. Αν ο παιδίατρος υποψιαστεί στρεπτοκοκκική λοίμωξη θα χορηγήσει από το στόμα αντιβίωση για 10-12 ημέρες και το παιδί θα θεραπευτεί. Αν, όμως, δεν γίνει έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση ή αν ο στρεπτόκοκκος καταφέρει να φτάσει σε ζωτικά όργανα του σώματος που δε θα έπρεπε, τότε γίνεται αυτό που ακούγεται συχνά ως «διεισδυτικός στρεπτόκοκκος» και απειλείται ακόμη και η ζωή του παιδιού.

Τι πρέπει, λοιπόν, να ξέρουν οι γονείς για να μην απειληθεί το παιδί τους από τον στρεπτόκοκκο;
• Κάθε φορά που ένα παιδί εμφανίσει πυρετό πάνω από 38 βαθμούς Κελσίου θα πρέπει να επικοινωνούν με παιδίατρο. Να μην αυτοσχεδιάζουν και να περιμένουν ύυο τρεις ημέρες, διότι μπορεί να χαθεί πολύτιμος χρόνος.
• Να μην κάνουν τα στρεπ τεστ χωρίς τη συμβουλή γιατρού και να μην τα κάνουν μόνοι τους, αλλά από εκπαιδευμένο προσωπικό.
• Να μην σταματούν την αντιβίωση επειδή βελτιώθηκαν τα συμπτώματα, αλλά να ολοκληρώνουν το χρονοδιάγραμμα της θεραπείας.
• Να τηρούνται πάντα οι κανόνες προσωπικής υγιεινής και να αποφεύγονται οι άσκοποι συγχρωτισμοί.
Βρισκόμαστε μπροστά σε μία νέα τάξη πραγμάτων όσον αφορά τη συμπεριφορά των μικροβίων και το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών. Η επιστήμη και οι γνώσεις συνεχώς εξελίσσονται. Παρόλα αυτά, ισχύει το διαχρονικό του Ιπποκράτη, ότι η πρόληψη είναι πολύ καλύτερη από τη θεραπεία.

Ακολουθήστε το vradini.gr στο Google News
Ίσως σας ενδιαφέρουν