Κόσμος

Ταγίπ Ερντογάν: Οι υποσχέσεις και οι προκλήσεις της επόμενης μέρας

Η εθνικιστική «γραμμή», ο «βραχνάς» της οικονομίας και η γεωτπολιτική στρατηγική - Πώς «βλέπουν» οι αναλυτές τον «Σουλτάνο» για τη νέα 5ετία

Ερντογάν, Εκλογές, Τουρκία,  Προκλήσεις, Στοιχήματα
Αρθρογράφος: Vradini.gr
Από Vradini.gr

Η καταμέτρηση των ψήφων δεν είχε καν τελειώσει όταν ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε στο συγκεντρωμένο πλήθος στην Κωνσταντινούπολη ότι θα είναι και πάλι πρόεδρος της Τουρκίας.

«Θα είμαστε μαζί μέχρι τον τάφο» τους υποσχέθηκε, επιβεβαιώνοντας ότι είναι ο πολιτικός με τη μεγαλύτερη επιρροή στη γειτονική χώρα μετά τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, που ίδρυσε την Τουρκία πριν από έναν αιώνα.

«Κατάφερε να έχει χωρίσει την χώρα σε δύο στρατόπεδα, αυτό που είναι υπέρ του και αυτό που είναι εναντίον του», εξηγεί ο Εμρέ Πέκερ, διευθυντής στην εταιρεία γεωπολιτικών αναλύσεων Eurasia Group στους Financial Times.

Ολοένα και σκληρότερη η εθνικιστική «γραμμή»

Ακόμη και την περίοδο όπου η Τουρκία περνάει τη χειρότερη οικονομική της περίοδο από την κρίση του 2001, ο Ερντογάν μπορεί να κερδίσει τις εκλογές βασιζόμενος στην «πολιτική της ταυτότητας». Το σημαντικότερο όμως όλων των ερωτημάτων τώρα είναι, τι σκοπεύει να κάνει από εδώ και πέρα ο νέος-παλιός πρόεδρος της Τουρκίας.

Σύμφωνα με τον Πέκερ, αν κάτι έγινε αντιληπτό σε αυτή τη διπλή εκλογική κούρσα είναι ότι σε κάθε διαδοχική εκλογική αναμέτρηση, ο Ερντογάν υιοθετεί όλο πιο σκληρή, εθνικιστική και συντηρητική γραμμή. Στην ομιλία του στην Άγκυρα μετά την εκλογική του επικράτηση, ο Ερντογάν δεσμεύτηκε ότι ο φυλακισμένος Κούρδος πολιτικός Σελαχατίν Ντεμιρτάς (πρώην ηγέτης του φιλοκουρδικού κόμματος HDP και υποψήφιος πρόεδρος θα παραμείνει στη φυλακή.

Ο «βραχνάς» της οικονομίας

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει τονίσει ότι πρέπει να αφεθεί ελεύθερος. Και παρότι ουδείς αμφισβητεί ότι με αντιρρήσεις και κωλυσιεργίες από την πλευρά της τουρκικής κυβέρνησης αυτή η ιστορία θα τραβήξει σε μάκρος, οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι η μόνη πρόκληση που δεν μπορεί να την ελέγξει απολύτως ο Ερντογάν είναι η τουρκική οικονομία. Η Τουρκία υποφέρει από τον ανεξέλεγκτο πληθωρισμό - ο οποίος σκαρφάλωσε έως το 85% εντός του 2022 - και από την κατρακύλα της λίρας, η οποία την Παρασκευή σημείωσε ιστορικό χαμηλό έναντι του δολαρίου.

Τα αποθεματικά της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας εξαντλήθηκαν δύο μέρες πριν τον β' γύρο των προεδρικών εκλογών. Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν η Τουρκία θα αφήσει τη λίρα να αποδυναμωθεί και άλλο τώρα που τελείωσαν οι εκλογές ή εάν το τουρκικό νόμισμα θα δεχθεί πιέσεις από την αγορά. Ακόμη σημαντικότερο είναι να απαντηθεί εάν ο Ερντογάν θα επιστρέψει σε πιο ορθόδοξες νομισματικές πολιτικές ή θα συνεχίσει το σημερινό μείγμα: μεγάλες δαπάνες και αντίσταση στην αύξηση των επιτοκίων.

Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι αυτός ο συνδυασμός δεν είναι βιώσιμος και ενέχει τον κίνδυνο μιας κρίσης μετά τις εκλογές, με τη λίρα να είναι ευάλωτη σε επιθετικές κινήσεις. Στην τελευταία ομιλία του πάντως στην Άγκυρα, υπενθυμίζει το αμερικανικό περιοδικό ότι ο Ερντογάν υποσχέθηκε να διατηρήσει τα επιτόκια σε χαμηλά επίπεδα, κάτι που, όπως υποστήριξε εκ νέου, θα μειώσει τον πληθωρισμό - επιχείρημα που πολλοί οικονομολόγοι απορρίπτουν ως παράλογο.

Ο προκλητικός «σύμμαχος»

Για τα υπόλοιπα κράτη το ενδιαφέρον ζήτημα που προκύπτει από την επανεκλογή Ερντογάν είναι η στάση της Τουρκίας στην παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή. Υπό την ηγεσία του Ερντογάν, η Τουρκία έχει μετατραπεί σε έναν σημαντικό παίκτη μα και προκλητικό σύμμαχο σε μια σειρά κρίσιμων ζητημάτων και όχι μόνο στη ρωσική επίθεση στην Ουκρανία. Η Άγκυρα δεν έχει ακολουθήσει τη Δύση στην επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας μετά την εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία, αλλά διαδραμάτισε σημαντικό μεσολαβητικό ρόλο στη διαπραγμάτευση για τη Συμφωνία της Μαύρης Θάλασσας που άνοιξε τον δρόμο για την εξαγωγή των ουκρανικών σιτηρών. Ως μέλος του ΝΑΤΟ, η Τουρκία ενέκρινε την είσοδο της Φινλανδίας στη Βορειο-Ατλαντική Συμμαχία, αλλά εξακολουθεί να εμποδίζει την ένταξη της Σουηδίας.

Σύμφωνα με το Πέκερ, «η Άγκυρα θα διατηρήσει ισχυρούς διπλωματικούς και οικονομικούς δεσμούς με τη Μόσχα, ενώ θα παραμείνει ένας κρίσιμος αλλά δύστροπος σύμμαχος του ΝΑΤΟ». Ο Ερντογάν θα δώσει το πράσινο φως στην ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, εάν συμφωνήσει να αγοράσει περισσότερα μαχητικά F-16 από τις ΗΠΑ, πρόσθεσε.

Παράλληλα, οι σχέσεις Τουρκίας - ΕΕ έχουν δοκιμαστεί έντονα όχι μόνο λόγω της ευρωπαϊκής αντίληψης ότι ο Ερντογάν έχει υπονομεύσει το κράτος δικαίου στη χώρα του, αλλά και λόγω των απειλών που έχει εξαπολύσει πως θα αφήσει εκατομμύρια Σύρους πρόσφυγες -που σήμερα φιλοξενούνται στην Τουρκία- να περάσουν στο ευρωπαϊκό μπλοκ. «Η Τουρκία θα στείλει μήνυμα στη Δύση με αυτές τις εκλογές», δήλωσε ο Ερντογάν κατά τη διάρκεια προεκλογικής ομιλίας του τον Απρίλιο. «Αυτή η χώρα δεν κοιτάζει τι λέει η Δύση, ούτε όταν καταπολεμά την τρομοκρατία ούτε όταν καθορίζει την οικονομική της πολιτική».

Δείτε επίσης